Vụ dòng nước ô nhiễm chuyển màu đỏ: Sở NN & MT Hà Nội trả lời UBND phường Đông Ngạc là đơn vị công bố thông tin ô nhiễm

Dòng nước đỏ bất thường tại Khu tập thể Phú Minh (Đông Ngạc, Hà Nội)

Nghi vấn có sự buông lỏng cho doanh nghiệp hết hạn hợp đồng vẫn hoạt động, xả thải

Trước đó, cuối năm 2025, Báo Pháp luật Việt Nam thông tin, có hiện tượng nước ngập có màu đỏ bất thường tại Khu tập thể Phú Minh (phường Đông Ngạc, Hà Nội) gây bất an và lo lắng cho người dân.

Nguồn gốc dòng nước ô nhiễm bước đầu được chính quyền địa phương xác định bắt nguồn từ khu đất của Công ty CP Đầu tư và Xây dựng Việt Hà – nơi có nhiều doanh nghiệp hoạt động dù đã hết hạn hợp đồng.

Theo đó, sau đợt mưa bão, tình trạng ngập úng cục bộ đi kèm dòng nước có màu đỏ, gây khó chịu. Đây không phải lần đầu hiện tượng này xảy ra, khiến nhiều hộ dân lo ngại về những hệ lụy trực tiếp đến sức khỏe và môi trường sống.

Liên quan đến vụ việc, bà Phạm Thị Hoa - Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Đông Ngạc xác nhận, dòng nước đỏ có nguồn gốc từ khu đất do Công ty CP Đầu tư và Xây dựng Việt Hà quản lý. UBND phường đã thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành theo Quyết định số 482/QĐ-UBND để lấy mẫu chất thải, phân tích mức độ độc hại.

Trả lời phóng viên, ông Lương - đại diện Công ty Việt Hà cho biết, đơn vị quản lý hơn 20ha đất, có 31 doanh nghiệp thuê lại mặt bằng để sản xuất in ấn, cơ khí, gỗ, bia…

Trong số 31 đơn vị đang hoạt động, có tới 23 doanh nghiệp đã hết hạn hợp đồng thuê đất từ lâu nhưng vẫn “chây ỳ” không di dời.

Dư luận đặt dấu hỏi lớn tại sao hàng loạt đơn vị không còn tư cách pháp lý về thuê đất vẫn ngang nhiên hoạt động, xả thải ra môi trường suốt thời gian dài mà không bị xử lý dứt điểm?

Trước tính chất nghiêm trọng của vụ việc, ngày 08/10/2025, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trần Sỹ Thanh đã ký văn bản chỉ đạo kiểm tra khẩn cấp. Theo đó, giao Sở Công thương chủ trì, phối hợp với Công an Thành phố và UBND phường Đông Ngạc làm rõ nguồn gốc xả thải, xử lý nghiêm sai phạm và báo cáo kết quả trước ngày 13/10/2025.

Việc để các doanh nghiệp hết hạn hợp đồng vẫn tồn tại trên khu đất của Công ty Việt Hà, gây ô nhiễm môi trường kéo dài là trách nhiệm của đơn vị nào? Liệu có sự buông lỏng quản lý hay "tiếp tay" cho sai phạm?

Đoàn kiểm tra không lấy được mẫu nước thải

Trả lời về vấn đề này, trong văn bản gửi đến Báo Pháp luật Việt Nam ngày 07/01/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội (Sở NN&MT), cho biết: Công tác thanh tra, kiểm tra định kỳ việc chấp hành quy định về bảo vệ môi trường, đặc biệt là công tác xử lý chất thải của các doanh nghiệp đang hoạt động trên khu đất của Công ty Việt Hà (Cụm công nghiệp Phú Minh) thuộc quản lý của UBND quận Bắc Từ Liêm (nay là phường Đông Ngạc), thành phố Hà Nội.

Sau khi có hiện tượng nước ngập cục bộ có màu đỏ bất thường tại Khu tập thể Phú Minh, Sở Công thương chủ trì phối hợp với các Sở ban ngành và UBND phường Đông Ngạc tiến hành kiểm tra và có Văn bản số 6041/SCT-QLCN ngày 15/10/2025 về việc xả thải trái quy định, gây ô nhiễm môi trường tại khu vực Phú Minh, phường Đông Ngạc báo cáo UBND Thành phố.

Trụ sở UBND phường Đông Ngạc (Hà Nội)

Ngày 20/10/2025, UBND Thành phố đã có Văn bản số 5663/UBND-NNMT giao UBND phường Đông Ngạc chủ trì, phối hợp với các Sở ban ngành rà soát, nghiên cứu việc di dời các cơ sở gây ô nhiễm môi trường trong khu vực Phú Minh sang các cụm công nghiệp, khu công nghiệp trên địa bàn Thành phố; tiếp tục tuyên truyền, phổ biến, tiếp thu ý kiến người dân và vận động các doanh nghiệp tại khu Phú Minh chấp hành di dời,….

Văn bản của Sở NN&MT cũng cho biết, căn cứ khoản 2 Điều 3 Quyết định số 47/2025/QĐ-UBND ngày 01/8/2025 của UBND thành phố Hà Nội về việc quy định phân cấp, phân công trách nhiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường trên địa bàn thành phố Hà Nội: vụ việc Cụm công nghiệp Phú Minh xả thải trái quy định, gây ô nhiễm môi trường trên địa bàn TDP Phú Minh, phường Đông Ngạc, thành phố Hà Nội thuộc trách nhiệm của UBND phường Đông Ngạc. Sở NN&MT sẽ phối hợp tham gia khi có đề nghị từ UBND phường Đông Ngạc.

Trước đó, ngày 03/9/2025, UBND phường Đông Ngạc đã có Công văn số 407/UBND KT,HT&ĐT chỉ đạo Công an phường Đông Ngạc phối hợp cùng Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị, tổ dân phố Phú Minh, Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Việt Hà phối hợp kiểm tra, xác minh theo phản ánh của các hộ dân.

Tại thời điểm kiểm tra khu vực TDP Phú Minh vẫn còn ngập úng, không có hiện tượng nước phun lên từ hệ thống thoát nước thải. UBND phường Đông Ngạc tiến hành làm việc với Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Việt Hà là đơn vị được giao quản lý, sử dụng đất tại khu Phú Minh, được biết khu vực nhà xưởng sản xuất và khu dân cư dùng chung hệ thống thoát nước thải. Hiện khu vực nhà xưởng sản xuất trong diện phải di dời. Ngày 18/9/2025, UBND phường Đông Ngạc đã ban hành Quyết định số 482/QĐ-UBND về việc thành lập Đoàn kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường đối với các Doanh nghiệp, tổ chức, cơ sở hoạt động sản xuất kinh doanh tại khu vực TDP Phú Minh.

Ngày 22/9/2025, Đoàn kiểm tra có văn bản số 01/ĐKT về việc đề nghị phối hợp lấy mẫu chất thải gửi Trung tâm Kỹ thuật Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội. Từ ngày 23/9 đến ngày 9/10, Đoàn kiểm tra đã tiến hành rà soát, đánh giá đối với các đơn vị hoạt động sản xuất kinh doanh trong cụm công nghiệp Phú Minh, xác định có 08 đơn vị có khả năng gây ra tình trạng nước thải có màu bất thường như phản ánh (trong đó có 07 đơn vị có hoạt động trong in ấn bao bì, 01 đơn vị có hoạt động pha màu sơn).

Tuy nhiên, theo báo cáo của Phường Đông Ngạc, Đoàn kiểm tra không lấy được mẫu nước thải do tại thời điểm kiểm tra, các cơ sở không phát sinh nước thải ra ngoài môi trường. Trong trường hợp lấy mẫu chất thải có các chỉ tiêu vượt quy chuẩn cho phép, UBND phường Đông Ngạc sẽ tiến hành xử phạt hoặc tham mưu trình UBND Thành phố nếu mức phạt vượt thẩm quyền theo quy định.

Trong văn bản, Sở này cũng nêu rõ: “Để tránh chồng chéo và theo chức năng phân cấp thẩm quyền tại Quyết định số 47/2025/QĐ-UBND ngày 01/8/2025 của UBND thành phố Hà Nội, UBND phường Đông Ngạc là đơn vị thực hiện việc thanh, kiểm tra các đơn vị hoạt động sản xuất kinh doanh trong cụm công nghiệp Phú Minh và công bố thông tin tới người dân và báo chí những nội dung theo quy định”.

Vụ việc dòng nước có màu đỏ bất thường tại Khu tập thể Phú Minh (phường Đông Ngạc) không chỉ là tiếng chuông cảnh báo về tình trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng mà còn bộc lộ những khoảng trống trong công tác quản lý Nhà nước.

Thiết nghĩ, đã đến lúc các cơ quan cấp Sở, Ngành và UBND Thành phố cần vào cuộc quyết liệt hơn, thay vì chỉ "phân cấp" trách nhiệm xuống cấp cơ sở và đứng ngoài cuộc với vai trò "phối hợp khi được đề nghị".

Chúng tôi sẽ còn tiếp tục trở lại vụ việc.