Chuyên gia pháp lý đã chỉ ra nhiều dấu hiệu vi phạm trong quá trình thực hiện thu hồi giải phóng mắt bằng và chi trả tiền thuê nhà tạm cư của người dân bị thu hồi đất để thực hiện Dự án xây dựng mở rộng và hoàn thiện đường Láng - Hòa Lạc.
Chậm chi trả tiền hỗ trợ thuê nhà tạm cư cho người dân là vi phạm pháp luật
Liên quan đến vụ việc gần 70 hộ dân tại xã Hòa Lạc hơn 10 năm chưa được chi trả tiền hỗ trợ thuê nhà tạm cư sau khi bị thu hồi đất để thực hiện Dự án xây dựng mở rộng và hoàn thiện đường Láng - Hòa Lạc (Dự án đường Láng - Hòa Lạc), Luật sư Nguyễn Thị Huyền Trang - Trưởng Văn phòng Luật sư Trang Nguyễn, Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho biết, căn cứ vào các quy định của pháp Luật Đất đai và các văn bản pháp luật có liên quan, nhận thấy, có dấu hiệu vi phạm các quy định của pháp luật trong việc thu hồi giải phòng mặt bằng và chi trả tiền thuê nhà tạm cư của người dân bị thu hồi đất. Cụ thể như sau:
Theo Khoản 2 Điều 58 Nghị định 84/2007/NĐ-CP ngày 25/05/2007 việc bố trí tái định cư phải được bàn giao trước khi giải phóng mặt bằng, trường hợp có thỏa thuận giữa Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng và người được bố trí tái định cư về việc nhận nhà ở, đất ở tái định cư sau khi giải phóng mặt bằng thì thực hiện theo văn bản thoả thuận có chữ ký của cả hai bên. Nhưng đáng nói, người dân bị thu hồi đất để thực hiện dự án đường Láng – Hòa Lạc không được ký kết văn bản nào về vấn đề thỏa thuận này.
Cũng theo Điều 59 Nghị đinh 84/2007/NĐ-CP ngày 25/05/2007 quy định người dân đã bàn giao đất sau 20 ngày sẽ nhận được tiền bồi thường. Tuy nhiên, thời điểm bàn giao đất thực tế Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng vẫn chưa thanh toán xong tiền bồi thường, hỗ trợ cho người bị thu hồi đất theo phương án đã được phê duyệt. Điều này ảnh hưởng tới quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, vi phạm quy định của pháp luật.
“Áp dụng các quy định của pháp luật nêu trên đồng thời đối chiếu với hồ sơ của các hộ dân nhận thấy trình tự, thủ tục thu hồi đất và thực hiện bồi, thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất của dự án mở rộng và hoàn thiện đường Láng- Hòa Lạc chưa tuân thủ đúng quy định của pháp luật cụ thể nhất là việc không gửi quyết định thu hồi đất cho từng hộ dân, không ký kết văn bản thỏa thuận về việc nhận nhà ở, đất ở tái định cư sau khi giải phóng mặt bằng cho người dân”, Luật sư Nguyễn Thị Huyền Trang khẳng định.
 |
| Luật sư Nguyễn Thị Huyền Trang- Trưởng Văn phòng Luật sư Trang Nguyễn, Đoàn Luật sư TP Hà Nội. |
Cùng với đó, căn cứ Luật Đất đai năm 2003, Luật Đất đai năm 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành, việc ưu tiên thực hiện việc chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho người có đất thu hồi phải được thực hiện trong thời gian 30 ngày kể từ ngày quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư có hiệu lực thi hành.
Các hộ dân được tiền hỗ trợ thuê nhà tạm cư được tính từ trong thời gian người bị thu hồi đất chờ bố trí tái định cư và được chi trả ngay thời điểm đó căn cứ vào mức hỗ trợ cụ thể do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định phù hợp với thực tế tại địa phương.
Nhưng ở trường hợp các hộ dân tại UBND xã Hòa Lạc, do thời gian đợi nhận tái định cư kéo dài vì vậy các chính sách được áp dụng để tính tiền hỗ trợ thuê nhà tạm cư cho các hộ dân cũng thay đổi theo từng giai đoạn bao gồm: Chính sách của UBND tỉnh Hà Tây (Quyết định số 493/2007/QĐ-UBND ngày 22/03/2007); Quyết định số 18/2008/QĐ-UBND hiệu lực từ ngày 29/09/2008 của UBND TP Hà Nội; Quyết định 108/2008/QĐ-UBND của UBND TP Hà Nội; Quyết định số 02/2013/QĐ-UBND ngày 07/01/2013 của UBND TP Hà Nội: Quyết định 23/2014/QĐ-UBND ngày 20/06/2014 của UBND TP Hà Nội; Quyết định số 10/2017/QĐ-UBND ngày 29/03/2017 của UBND TP Hà Nội.
Luật sư Nguyễn Thị Huyền Trang cho biết: “Như vậy, theo quy định của pháp luật tiền hỗ trợ thuê nhà tạm cư phải được chi trả theo từng giai đoạn khi có chính sách của UBND thành phố tính từ thời điểm bàn giao mặt bằng. Tức là sau mỗi giai đoạn chính sách phải có phương án hỗ trợ ngay để đảm bảo lợi ích của người bị thu hồi đất.
Tuy nhiên căn cứ vào hồ sơ, tài liệu của các hộ dân và các văn bản được cung cấp bởi các cơ quan chuyên môn của UBND huyện Thạch Thất (cũ) các hộ dân thực tế đã bàn giao mặt bằng và được nhận tái định cư từ những năm 2013, 2014 có hộ nhận được tái định cư vào năm 2023. Sau khi bàn giao mặt bằng chỉ một số hộ được nhận khoản hỗ trợ trong vòng 6 tháng đầu sau khi di dời. Còn lại nhiều hộ chưa được tính và nhận khoản hỗ trợ này kéo dài thời gian chi trả tới nay (hơn 10 năm)”.
Sau thời gian dài đòi quyền lợi, đơn thư tới cơ quan chính quyền, các hộ dân mới nhận được văn bản tạm tính phương án bổ sung tiền hỗ trợ thuê nhà tạm cư của Trung tâm phát triển quỹ đất huyện Thạch Thất nhưng không ghi cụ thể số bao nhiêu, ban hành ngày tháng năm nào.
Đồng thời, người dân phản ánh văn bản tạm tính này có nhiều mâu thuẫn, sai sót trong cách tính và áp dụng các chính sách của UBND TP Hà Nội dẫn đến các điểm chưa hợp lý của phương án tạm tính bổ sung tiền hỗ trợ thuê nhà tạm cư. Cụ thể, một số hộ chưa được tính số tiền hỗ trợ 6 tháng xây nhà theo Quyết định 23/2014/QĐ-UBND ngày 20/06/2014 có hiệu lực từ ngày 01/07/2014 đến ngày 08/04/2017, nhiều hộ đủ điều kiện được tính bổ sung 20% công trình, vật kiến trúc thuộc dự án Láng – Hòa Lạc có giấy cam kết của trưởng ban bồi thường GPMB nhưng vẫn chưa có danh sách được thanh toán…
Các đơn vị liên quan đang bế tắc tìm hướng giải quyết quyền lợi cho người dân
Ngày 20/06/2025, tại trụ sở UBND xã Thạch Hòa, Huyện Thạch Thất (cũ) tổ chức hội nghị để giải quyết nội dung đơn của các hộ dân chưa được chi trả tiền hỗ trợ thuê nhà tạm cư.
Tại biên bản hội nghị phía đại diện chủ đầu tư Vinaconex phát biểu: “Hiện nay Tổng công ty Vinaconex vẫn đang duy trì ban quản lý dự án để giải quyết những tồn đọng còn lại của dự án... Đến nay còn nhiều vướng mắc trong công tác thanh quyết toán dự án phần giải phóng mặt bằng.
Về vướng mắc của Thạch Thất liên quan đến tiền thuê nhà tạm cư của các hộ chưa được chi trả, chủ đầu tư đã có nhiều văn bản đề nghị thanh quyết toán vốn giải phóng mặt bằng trong đó có khoản tiền tạm ứng cho huyện hơn 11,7 tỷ chưa được hoàn ứng (khoản này chủ đầu tư ứng cho huyện để di chuyển 2 doanh nghiệp Công ty Cổ phần LISOHAKA và Doanh nghiệp tư nhân Minh Nguyệt).
Về 2 doanh nghiệp này Thành phố đã có văn bản chỉ đạo, hướng dẫn do vậy đề nghị UBND Huyện Thạch Thất sớm phê duyệt phương án cho 2 đơn vị để có cơ sở làm thủ tục tạm ứng vốn ngân sách với các cơ quan chức năng trước khi chi trả cho các hộ”.
Đại diện Vinaconex cho rằng: “Nguồn vốn thực hiện dự án là nguồn vốn Ngân sách do vậy thủ tục liên quan đến tạm ứng và hoàn ứng phải rất chặt chẽ và đầy đủ hồ sơ”.
Ý kiến của ông Cấn Kim Ngọc - Phó giám đốc trung tâm phát triển quỹ đất huyện Thạch Thất (cũ): “Đề nghị Ban quản lý dự án cùng phối hợp với Trung tâm phát triển quỹ đất để hoàn thiện tiếp các danh mục quyết toán kinh phí còn tồn tại để có kinh phí chi trả cho các hộ đặc biệt là phê duyệt cho 2 doanh nghiệp Công ty Cổ phần LISOHAKA và Doanh nghiệp tư nhân Minh Nguyệt, UBND xã phối hợp để hoàn thiện danh sách các hộ dân được hưởng chính sách hỗ trợ”.
“Như vậy, việc không thanh toán khoản hỗ trợ là trách nhiệm của rất nhiều đơn vị liên quan. Các cơ quan, tổ chức có trách nhiệm không những không tiến hành các công việc cần thiết để hoàn thiện hồ sơ thực hiện chi trả, không có thông báo cho người dân, thậm chí còn đùn đẩy trách nhiệm, viện nhiều lý do phức tạp để chậm thực hiện việc chi trả là trái các quy định của pháp luật, ảnh hưởng nghiêm trọng tới quyền và lợi ích hợp pháp của các hộ dân, gây bức xúc trong dư luận”, Luật sư Nguyễn Thị Huyền Trang nêu quan điểm.
 |
| Dự án mở rộng đường Láng - Hòa Lạc mở rộng đã hoàn thành từ năm 2010 nhưng gần 15 năm qua gần 70 hộ dân vẫn trông chờ tiền hỗ trợ tiền thuê nhà tạm cư. (Ảnh: Internet) |
Ngày 12/09/2025, UBND xã Hòa Lạc đã niêm yết công khai danh sách các hộ dân được hưởng chính sách thuê nhà tạm cư dự án mở rộng và hoàn thiện đường Láng - Hòa Lạc. Sau khi xem danh sách rất nhiều hộ dân đã nhận thấy nhiều điểm chưa hợp lý và sai sót trong danh sách như: Có hộ chưa được nhận tiền thuê nhà tạm cư nhưng lại nằm trong danh sách đã nhận tiền, có hộ chưa được tính đúng ngày giao mặt bằng và ngày nhận tái định cư dẫn đến sai số tiền trong danh sách, có một số hộ nằm trong danh sách tiếp tục mời cung cấp thông tin nhưng không ghi rõ cần cung cấp thêm thông tin gì, có những hộ trong danh sách chưa đủ điều kiện chi trả nhưng không ghi rõ lý do cần thêm điều kiện gì để các hộ dân bổ sung, và đặc biệt có những hộ dân đủ điều kiện nhưng chưa có tên trong danh sách niêm yết.
Đến ngày 07/10/2025, một số hộ dân đã đồng loạt gửi đơn để nghị điều chỉnh lại danh sách niêm yết công khai các hộ được hưởng chính sách hỗ trợ thuê nhà tạm cư dự án mở rộng và hoàn thiện đường Láng Hòa Lạc, trong đó ghi rõ những ý kiến riêng của từng gia đình đối với danh sách trên và đồng thời đưa ra kiến nghị giải quyết.
"Người dân đi làm việc tại các buổi tiếp công dân, cán bộ xã Hòa Lạc hứa hết năm 2025 sẽ trả tiền cho các hộ đủ điều kiện còn hộ nào chưa đủ điều kiện thì sẽ rơi rớt sang năm 2026. Giờ đây đã bước sang tháng 2/2026 rồi mà chưa kết quả khiến người dân rất bức xúc và mất niềm tin", chị Đỗ Thị Nhung, thôn 1, xã Hòa Lạc bức xúc cho hay.
Báo Pháp luật Việt Nam đã liên hệ với UBND xã Hòa Lạc để xác minh thông tin về vụ việc nhưng tới thời điểm hiện tại vẫn chưa nhận được phản hồi!