Pháp luật quy định phải công khai niêm yết giá cả hàng hóa và xử lý nghiêm các cá nhân, tổ chức tăng giá hàng hóa bất hợp lý dịp Tết.
Nhằm góp phần đảm bảo ổn định thị trường để phục vụ nhu cầu Tết cho nhân dân, pháp luật quy định phải công khai niêm yết giá cả hàng hóa và xử lý nghiêm các cá nhân, tổ chức tăng giá hàng hóa bất hợp lý dịp Tết.
Vậy nhưng trên thực tế, tình trạng tự ý nâng giá hàng hóa, dịch vụ vẫn diễn ra phổ biến mỗi khi đến dịp Tết nguyên đán.
 |
| Hành vi cá nhân, tổ chức tăng giá hàng hóa bất hợp lý dịp Tết có thể bị xử lý nghiêm. (Hình minh hoạ) |
Thế nào là hành vi tăng giá hàng hóa bất hợp lý?
Theo khoản 1, Điều 7 Thông tư số 31/2014/TT-BTC thì hành vi tăng giá hàng hóa, dịch vụ bất hợp lý quy định tại Điều 13 Nghị định số 109/2013/NĐ-CP là hành vi tăng giá như sau:
Tự ý tăng giá theo giá đã đăng ký hoặc kê khai giá với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền nhưng cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã có văn bản yêu cầu giải trình mức giá đăng ký hoặc kê khai;
Tự ý tăng giá theo giá đã đăng ký hoặc kê khai với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền trong trường hợp cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã yêu cầu đình chỉ áp dụng mức giá mới và yêu cầu đăng ký lại, kê khai lại mức giá theo quy định của pháp luật.
Các hàng hoá, dịch vụ nào phải thực hiện bình ổn giá dịp Tết Nguyên đán?
Pháp luật đã có quy định cụ thể về các loại hàng hoá, dịch vụ phải thực hiện bình ổn giá dịp Tết Nguyên đán. Theo khoản 1, 2, Điều 15 Luật Giá năm 2012 quy định Hàng hóa, dịch vụ thực hiện bình ổn giá như sau:
1. Hàng hóa, dịch vụ thực hiện bình ổn giá là hàng hóa, dịch vụ thiết yếu cho sản xuất, đời sống được quy định theo các tiêu chí sau:
a) Nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu và dịch vụ chính cho sản xuất và lưu thông;
b) Hàng hóa, dịch vụ đáp ứng nhu cầu cơ bản của con người.
2. Danh mục hàng hóa, dịch vụ thực hiện bình ổn giá bao gồm:
a) Xăng, dầu thành phẩm;
b) Điện;
c) Khí dầu mỏ hóa lỏng;
d) Phân đạm; phân NPK;
đ) Thuốc bảo vệ thực vật theo quy định của pháp luật;
e) Vac-xin phòng bệnh cho gia súc, gia cầm;
g) Muối ăn;
h) Sữa dành cho trẻ em dưới 06 tuổi;
i) Đường ăn, bao gồm đường trắng và đường tinh luyện;
k) Thóc, gạo tẻ thường;
l) Thuốc phòng bệnh, chữa bệnh cho người thuộc danh mục thuốc chữa bệnh thiết yếu sử dụng tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của pháp luật.
Có thể thấy, cận Tết, nhu cầu tiêu thụ, mua sắm hàng hóa của người dân tăng cao nên thường dễ dẫn đến tình trạng tăng giá bán các mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, rượu, bia, các mặt hàng lương, thực phẩm...
Vì vậy, để đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng thì cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường và xử lý nghiêm những trường hợp tăng giá bán hàng hóa bất hợp lý.
Đồng thời đấu tranh chống các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động thương mại như buôn bán hàng nhập lậu, hàng giả, hàng cấm, hàng kém chất lượng, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Mức phạt đối với hành vi tự ý tăng giá hàng hoá, dịch vụ dịp Tết
Tùy vào hành vi tăng giá hàng hóa, dịch vụ bất hợp lý và tổng giá trị hàng hóa, dịch vụ bán tăng giá mà người tăng giá bán hàng hoá, dịch vụ dịp Tết Nguyên đán sẽ bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 55.000.000 đồng.
Căn cứ Điều 13 Nghị định 109/2013/NĐ-CP quy định về mức xử phạt người tăng giá bán hàng hoá, dịch vụ dịp Tết Nguyên đán như sau:
1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng nếu hàng hóa, dịch vụ bán tăng giá có tổng giá trị đến 50.000.000 đồng, đối với một trong những hành vi tăng giá sau:
a) Tăng giá bán hàng hóa, dịch vụ cao hơn mức giá đã kê khai hoặc đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật;
b) Tăng giá theo giá ghi trong Biểu mẫu đăng ký hoặc văn bản kê khai giá với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền nhưng cơ quan nhà nước có thẩm quyền có văn bản yêu cầu giải trình mức giá đăng ký hoặc kê khai hoặc có văn bản yêu cầu đình chỉ áp dụng mức giá mới và thực hiện đăng ký lại, kê khai lại mức giá.
2. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi vi phạm quy định tại Khoản 1 Điều này nếu hàng hóa, dịch vụ có tổng giá trị từ trên 50.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.
3. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi vi phạm quy định tại Khoản 1 Điều này nếu hàng hóa, dịch vụ có tổng giá trị từ trên 100.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng.
4. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với hành vi vi phạm quy định tại Khoản 1 Điều này nếu hàng hóa, dịch vụ có tổng giá trị từ trên 200.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng.
5. Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng đối với hành vi vi phạm quy định tại Khoản 1 Điều này nếu hàng hóa, dịch vụ có tổng giá trị trên 500.000.000 đồng.
6. Phạt tiền từ 25.000.000 đồng đến 55.000.000 đồng hành vi tăng hoặc giảm giá hàng hóa, dịch vụ bất hợp lý khi kiểm tra yếu tố hình thành giá theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
7. Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc nộp vào ngân sách nhà nước số tiền thu lợi do vi phạm hành chính đối với hành vi quy định tại Điều này.
Để đảm bảo không vi phạm quy định pháp luật, người bán hàng và cung cấp dịch vụ cần đặc biệt lưu ý về các mặt hàng, dịch vụ cần thực hiện bình ổn giá. Điều này không chỉ tránh được các hình thức xử phạt mà còn giúp xây dựng lòng tin với khách hàng, đảm bảo kinh doanh bền vững.
