Luật Phục hồi, phá sản 2025: Bước ngoặt mới cứu cánh cho doanh nghiệp

Luật Phục hồi, phá sản 2025 vừa được Quốc hội thông qua không chỉ là một văn bản thay thế Luật Phá sản 2014 mà còn thể hiện tư duy mới trong việc xử lý "sức khỏe" doanh nghiệp.

Điểm nhấn quan trọng nhất của đạo luật này chính là sự thay đổi từ tư tưởng "khai tử" sang "cứu chữa", ưu tiên tối đa các biện pháp phục hồi để bảo vệ dòng máu kinh doanh của nền kinh tế.

Sự thay đổi đầu tiên nằm ở khái niệm mất khả năng thanh toán.

Theo quy định mới, doanh nghiệp bị coi là mất khả năng thanh toán nếu không thực hiện nghĩa vụ nợ sau 06 tháng kể từ ngày đến hạn.

Việc kéo dài thời gian so với quy định cũ giúp các đơn vị có thêm dư địa để xoay xở dòng tiền.

Đặc biệt, luật dành riêng một chương cho thủ tục phục hồi với các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ về thuế, phí và tín dụng.

Nhà nước cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp thông qua việc khoanh nợ thuế và tạm dừng đóng quỹ hưu trí ngay khi Tòa án thụ lý đơn yêu cầu phục hồi.

Để tối ưu hóa thời gian và chi phí, Luật 2025 giới thiệu mô hình thủ tục rút gọn.

Những doanh nghiệp quy mô nhỏ, siêu nhỏ hoặc có ít hơn 20 chủ nợ với tổng nợ gốc dưới 10 tỷ đồng sẽ được áp dụng quy trình tinh gọn, giúp giải quyết vụ việc nhanh chóng thay vì phải theo đuổi các thủ tục kéo dài hàng năm trời.

Bên cạnh đó, vai trò của Quản tài viên cũng được nâng cao rõ rệt. Họ không chỉ là người thanh lý tài sản mà còn đóng vai trò giám sát, hòa giải và thúc đẩy quá trình thực hiện phương án phục hồi hoạt động kinh doanh.

Một điểm mới đáng chú ý là sự xuất hiện của các quy định về tương trợ tư pháp quốc tế.

Trong bối cảnh hội nhập, việc Luật cho phép công nhận và cho thi hành bản án, quyết định về phá sản của Tòa án nước ngoài là bước tiến lớn.

Điều này giúp bảo vệ quyền lợi của các chủ nợ và doanh nghiệp Việt Nam trong các vụ việc có yếu tố nước ngoài, đồng thời minh bạch hóa môi trường đầu tư.

Tuy nhiên, luật cũng siết chặt trách nhiệm của những người quản lý. Các lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước hoặc người quản lý để xảy ra phá sản do lỗi chủ quan sẽ bị cấm đảm nhiệm chức vụ tương đương trong thời hạn 03 năm.

Đây là biện pháp răn đe cần thiết để nâng cao năng lực quản trị và tính trách nhiệm của người điều hành.

Với hiệu lực thi hành từ ngày 01/03/2026, Luật Phục hồi, phá sản 2025 được kỳ vọng sẽ tạo ra một "phao cứu sinh" thực thụ.

Thay vì để doanh nghiệp rơi vào tình trạng sụp đổ dây chuyền, các cơ chế mới sẽ giúp thanh lọc thị trường một cách trật tự, bảo vệ tối đa lợi ích của chủ nợ, người lao động và thúc đẩy kinh tế phát triển bền vững.