Cho rằng đền bù đất chưa thoả đáng, người dân đề nghị UBND tỉnh Khánh Hoà làm rõ

Theo phản ánh của gia đình bà Nguyễn Thị Thu (SN 1946, trú tại phường Ninh Đa, thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hoà (cũ), nay là TDP Hà Thanh 2, phường Ninh Hoà, tỉnh Khánh Hoà) thuộc diện bị thu hồi đất để phục vụ Dự án thành phần 1, thuộc sự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột (giai đoạn 1), nhưng đến nay, gia đình bà vẫn chưa nhận được phương án bồi thường thỏa đáng, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống và kinh tế của cả hộ gia đình.

Bà Nguyễn Thị Thu.

Theo đó, gia đình bà Thu cho biết, phần đất diện tích khoảng 2.200m² thuộc thửa đất số 565, tờ bản đồ số 03, xã Ninh Đa, huyện Ninh Hòa (nay là phường Ninh Hoà, tỉnh Khánh Hoà) được gia đình quản lý sử dụng liên tục từ năm 1980 đến nay. Trong đó, gồm nhiều mục tài sản gắn liền trên đất như: nhà ở, cây trồng…

Theo hồ sơ quy hoạch giai đoạn đầu năm 2023, phần đất của gia đình bà Nguyễn Thị Thu chỉ nằm trong diện thu hồi khoảng 500m² để phục vụ thi công tuyến đường bộ cao tốc Khánh Hoà – Buôn Ma Thuột (giai đoạn 1).

Tuy nhiên, khi triển khai thực tế công tác giải phóng mặt bằng, UBND thị xã Ninh Hòa (cũ) đã thu hồi khoảng 1.682m².

Theo Quyết định số 3309/QĐ-UBND ngày 24/12/2024, do UBND thị xã Ninh Hòa ban hành về việc phê duyệt kinh phí bồi thường, hỗ trợ tái định cư cho gia đình bà Nguyễn Thị Thu, khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án, thì diện tích bị thu hồi chỉ được xác định là 1.398,5m² (bao gồm 200m² đất ở và 1.198,5m² đất trồng cây lâu năm). Tổng số tiền bồi thường, hỗ trợ tái định cư cho toàn bộ diện tích này là 6.174.935.050 tỷ đồng.

Tuy nhiên, theo diện tích thực tế mà gia đình đo đạc (1.682m²) và diện tích ghi nhận trong quyết định bồi thường (1.398,5m²) đã có sự chênh lệch thiếu hụt hơn 283m² đất. Sự thiếu sót này khiến gia đình bà Thu bị thiệt hại kinh tế, ước tính khoảng hơn 1 tỷ đồng.

Cũng theo gia đình bà Thu, việc áp giá bồi thường đất cũng bị phản ánh là không phù hợp thực tế.

Cụ thể, UBND thị xã Ninh Hòa (cũ) ban hành quyết định số 2346/QĐ-UBND, ngày 8/11/2024 xác định giá đất tại địa bàn thị xã Ninh Hòa và đưa ra mức giá bồi thường đối với đất ở là 7.458.880 đồng/m2 và đất trồng cây là 362.304 đồng/m2.

Mức giá này được cho là quá thấp so với với khung giá đất thực tế thị trường hiện nay tại địa bàn là 30.000.000 đồng/m2 đất ở và hơn 5.000.000 đồng/m2 đất trồng cây lâu năm.

Đặc biệt, vị trí thửa đất 565 của gia đình bà Thu tiếp giáp 3 mặt đường, thuận lợi trong việc kinh doanh, buôn bán.

“Diện tích đất khoảng 2.200m² được gia đình bà Thu sử dụng ổn định từ năm 1980, có tường bao, mốc giới rõ ràng, không tranh chấp và đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Tuy nhiên, UBND thị xã Ninh Hòa cho rằng 140,1m² đất là lấn chiếm đường giao thông nên không được bồi thường, nhưng điều này không đúng với thực tế diện tích đất của gia đình sử dụng”, bà Thu cho hay.

Bà Thu cũng cho biết, gia đình bà là gia đình nông dân, lại đông con, hoàn cảnh khó khăn với 3 hộ gia đình với 11 nhân khẩu đang sinh sống ổn định trên mảnh đất trên.

Nhưng khi thu hồi đất, chính quyền không hỗ trợ ổn định cuộc sống và chuyển đổi nghề nghiệp khiến gia đình gặp rất nhiều khó khăn trong cuộc sống.

Gia đình bà Thu.

“Mong các cấp chính quyền quan tâm đến đời sống của đại gia đình, thực hiện theo đúng quy định của pháp luật, đảm bảo cuộc sống lâu dài cho người dân khi không còn diện tích đất để tăng gia, làm ăn mưu sinh hàng ngày”, bà Thu nói.

Bên cạnh đó, bà Nguyễn Thị Thu cho biết, UBND thị xã Ninh Hòa đã đền bù thiếu hơn 150m² sàn nhà bê tông cốt thép, gây thiệt hại khoảng 500 triệu đồng. Đồng thời, gia đình còn bị yêu cầu đóng tiền sử dụng đất ở tái định cư với giá hơn 5 triệu đồng/m².

Bà Thu cũng cho biết thêm: Gia đình bà đã gửi đơn khiếu nại lên UBND tỉnh Khánh Hòa để đề nghị xem xét lại phương án bồi thường và hỗ trợ tái định cư, nhưng đến nay vẫn chưa có kết luận.

Trong khi đó, ngày 17/4/2025, UBND thị xã Ninh Hòa (cũ) đã ban hành Quyết định về việc cưỡng chế thu hồi đất khiến gia đình bà Thu sống trong lo lắng.

Liên quan đến sự trên, trao đổi với PV báo Pháp luật Việt Nam, bà Nguyễn Thị Hồng Hải - Chủ tịch UBND Thị xã Ninh Hoà (cũ) nay là Chủ tịch UBND phường Ninh Hoà cho biết: Hiện tại bà Thu đã kí văn bản bàn giao mặt bằng và đã bàn giao mặt bằng cho chính quyền.

Trước câu hỏi của PV về việc, bà Nguyễn Thị Thu có nhiều đơn thu khiếu nai lại các cấp chính quyền về việc không được bồi thường và hỗ trợ tái định cư thoả đáng và việc xác định diện tích thu hồi có sự chênh lệch nhau?

Chủ tịch phường Ninh Hoà cho hay, việc này người dân có quyền khiếu nại nếu thấy không thoả đáng.

Ở diễn biến khác, trước đó, ngày 19/6/2025, Ban Tiếp Công Dân tỉnh Khánh Hoà nhận được kiến nghị của bà Nguyễn Thị Thu với nội dung, bổ sung khiếu nại lần 3 của bà Thu, ngày 21/5/2025, UBND tỉnh có thông báo số 189/TB-UBND về thụ lý giải quyết khiếu nại lần 2 của bà.

Do đó, đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi Trường khẩn trương tham mưu UBND tỉnh ban hành quyết định giải quyết khiếu nại của bà Thu.

Ban tiếp công dân tỉnh Khánh Hoà chuyển đơn của bà Nguyễn Thị Thu đến Sở Nông nghiệp và Môi trường để được xem xét, giải quyết theo quy định của pháp luật và thông báo kết quả đến Ban tiếp công dan tỉnh trước ngày 19/7/2025, để báo cáo UBND tỉnh theo quy định.

Liên quan đến sự việc trên, luật sư Phạm Xuân Nghĩa (Công ty Luật TNHH Minh Nghĩa - Đoàn luật sư TP. Hà Nội) cho biết: Dưới góc độ pháp lý, luật sư cho rằng, việc thu hồi đất đối với hộ gia đình bà Nguyễn Thị Thu đang có một số dấu hiệu chưa đúng quy định pháp luật, cần được rà soát, đánh giá lại toàn diện.

Cụ thể luật sư cho hay: Thứ nhất, về xác định diện tích đất thu hồi, theo kết quả đo đạc thực tế của gia đình bà Thu, tổng số diện tích thu hồi khoảng 1.682m².

Tuy nhiên, trong quyết định bồi thường chỉ ghi nhận diện tích thu hồi là 1.398,5m²thiếu hơn 283m² đất so với thực tế.

Hình ảnh Thửa đất trong diện đền bù.

Theo quy định tại Điều 56 và Điều 58 Luật Đất đai 2024, trước khi thu hồi đất, cơ quan nhà nước có thẩm quyền phải tổ chức kiểm kê, đo đạc đầy đủ và lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất đối với toàn bộ diện tích đất đang được sử dụng ổn định.

Đây là cơ sở để xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư một cách khách quan, đầy đủ và đúng quy định pháp luật.

Thứ hai, về giá đất bồi thường, theo Điều 158 và Điều 159 Luật Đất đai 2024, thẩm quyền quyết định giá đất cụ thể thuộc về UBND cấp tỉnh, dựa trên kết quả thẩm định của Hội đồng thẩm định giá đất cấp tỉnh.

Nếu UBND thị xã Ninh Hòa tự ban hành phương án giá mà không có quyết định cụ thể từ UBND tỉnh Khánh Hòa thì không chỉ vượt thẩm quyền, mà còn khiến phương án bồi thường không có giá trị pháp lý, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân.

Thứ ba, việc hỗ trợ ổn định cuộc sống, chuyển đổi nghề nghiệp, tìm kiếm việc làm và các hỗ trợ khác cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất cần tuân thủ theo Điều 109 Luật đất đai 2024.

Việc hỗ trợ phải dựa trên số nhân khẩu thực tế đang sinh sống trên đất, không chỉ tính theo hộ khẩu. Hình thức và mức hỗ trợ do UBND cấp tỉnh quy định phù hợp với thực tế địa phương.

Ngoài ra, theo Khoản 2, Điều 89 Luật đất đai 2024, biện pháp cưỡng chế chỉ được áp dụng khi người bị thu hồi đất không chấp hành quyết định thu hồi đất sau khi đã được vận động, thuyết phục, giải thích và khiếu nại đã được giải quyết theo đúng quy định của pháp luật.

Như vậy, trong trường hợp đơn khiếu nại của người dân chưa có kết luận chính thức, việc UBND thị xã ban hành quyết định cưỡng chế thu hồi đất là chưa đảm bảo đúng trình tự pháp lý.

“Dự án phát triển hạ tầng chỉ bền vững khi hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và người dân. Mọi sai sót trong công tác đo đạc, xác định giá đất hay hỗ trợ tái định cư đều có thể để lại hậu quả pháp lý và hệ lụy xã hội nghiêm trọng.

Việc rà soát lại toàn bộ quy trình thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là điều cần thiết không chỉ để đảm bảo quyền lợi chính đáng cho gia đình bà Thu, mà còn để củng cố lòng tin của nhân dân vào chính sách pháp luật về đất đai”, luật sư Phạm Xuân Nghĩa nói.