Nhiều vấn đề cần làm rõ trong việc giải quyết tranh chấp đất đai tại Điện Biên

Điện Biên: Bắt giữ đối tượng mua bán trái phép 1.200 viên ma túy tổng hợp

Dự án Công viên cây xanh hàng chục tỷ đồng giữa lòng TP Điện Biên Phủ xuống cấp nghiêm trọng, không ai ngó ngàng?

12 phiên tòa diễn ra, vụ án tranh chấp đất vẫn chưa có hồi kết

Trước đó Báo Pháp luật Việt Nam có bài viết phản ánh việc tranh chấp đất đai giữa ông Đào Đức Sở (trú tại tổ dân phố 15, phường Mường Thanh, TP. Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên) và các bên. Sự việc dù đã trải qua 6 phiên tòa sơ thẩm và 6 phiên phúc thẩm của các cấp tòa án TP Điện Biên Phủ và tỉnh Điện Biên, nhưng đến nay vẫn chưa có hồi kết đã khiến việc kiện cáo kéo dài đã hơn 18 năm.

Dưới góc độ pháp lý, trao đổi với Phóng viên, Luật sư Diệp Năng Bình - Trưởng văn phòng Luật sư Tinh thông Luật thuộc Đoàn luật sư TP. HCM cho biết: "Trên cơ sở các thông tin mà bài báo phản ánh, cá nhân tôi nhận thấy cấp sơ thẩm đã xét xử đúng khi chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Đào Đức Sở về việc: “Tranh chấp về quyền sử dụng đất, buộc tháo dỡ công trình xây dựng trên đất” đối với ông Hà Duyên Lâm và bà Nguyễn Thị Nga.

Đồng thời, buộc gia đình ông Hà Duyên Lâm và bà Nguyễn Thị Nga phải trả lại cho ông Đào Đức Sở thửa đất có diện tích 136,4 m2 tại địa chỉ số nhà 61, Tổ dân phố 22, phường Mường Thanh, TP Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên. Buộc gia đình ông Hà Duyên Lâm và bà Nguyễn Thị Nga phải tháo dỡ toàn bộ phần tường bao (tường 10 bổ trụ) có diện tích 73,72 m2 do ông Lâm, bà Nga đã xây dựng trên diện tích đất 136,4 m2 của ông Đào Đức Sở.

Tuyên bố Giấy chuyển nhượng nhà đất giữa ông Đào Đức Sở và bà Trần Thị Hiên lập ngày 15/6/1996; Giấy chuyển nhượng nhà đất giữa bà Trần Thị Hiên và ông Hà Duyên Lâm lập ngày 15/01/1999 vô hiệu.

Bởi lẽ, có đủ cơ sở khẳng định ông Sở không chuyển nhượng thửa đất trên cho bà Hiên và cũng không ký vào giấy chuyển nhượng nhà, đất ngày 15/6/1996. Mặt khác, chính ông Lâm, bà Nga cũng thừa nhận nguồn gốc thửa đất tranh chấp này là của gia đình ông Sở, bà Ngân.

Nếu chỉ nhìn nhận trên Công văn số 98/CV-TNMT của Phòng Tài nguyên và Môi trường TP Điện Biên Phủ cho rằng giấy tạm cấp đất số 75 không có sơ đồ giao đất kèm theo, mặt khác trong quá trình sử dụng ông Sở có khai hoang, mở rộng thêm một phần diện tích rộng tương đương với diện tích được cấp, do Phòng Tài nguyên và Môi trường không có cơ sở xác định diện tích 300 m2 được cấp trên thực địa là chưa phù hợp. Bởi trong giấy tạm có ghi đầy đủ phần tiếp giáp giữa các bên. Trong trường hợp khác, Tòa án có thể thu thập thêm chứng cứ để chứng minh về nguồn gốc đất, diện tích đất của ông Sở".

Trước đó, ông Đào Đức Sở (80 tuổi, cán bộ Quận đội nghỉ hưu, trú tại tổ dân phố 15, phường Mường Thanh, TP Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên) có đơn gửi tới Báo Pháp luật Việt Nam phản ánh sự việc trên.

Ông Sở cho biết năm 1988 ông Sở được UBND huyện Điện Biên cấp cho mảnh đất với diện tích 300 m2 tại tổ 22 (nay là tổ 15) phường Mường Thanh, TP Điện Biên Phủ theo Quyết định giấy tạm cấp đất số 75/QĐ-CĐ, ngày 21/4/1988. Năm 1989 ông Sở có san đồi, mở rộng thêm về phía chân đồi hơn 300 m2. Đến năm 1993 đã được Đoàn thanh tra kiểm tra đất đai và hộ khẩu đo đạc xác định tổng diện tích là 615 m2 .

Năm 1996, ông Sở cho bà Trần Thị Hiên (em dâu họ bên vợ ông Sở) mượn một phần đất trong khuôn viên đất của mình được cấp để ở nhờ làm kinh tế nhưng không đo đạc làm thành văn bản hoặc giấy tờ.

Năm 1999, bà Hiên có xin với ông Sở cho vợ chồng anh Hà Duyên Lâm và Nguyễn Thị Nga (con nuôi bà Hiên) ở nhờ, vì anh chị Lâm Nga rất tốt, cho bà Hiên vay tiền lúc khó khăn. Năm 2000 bà Hiên kinh doanh thua lỗ đã trốn khỏi địa bàn.

Tuy nhiên, ông Sở không hề biết rằng trong thời gian ở nhờ, năm 1996, bà Hiên đã làm giả giấy tờ, giả mạo chữ ký của ông Sở để lập văn bản chuyển nhượng đất giữa bà và ông Sở. Năm 1999, bà Hiên tiếp tục làm một hợp đồng chuyển nhượng khác để bán đất cho gia đình Lâm, Nga.

“Năm 2001 anh Lâm có nói với tôi là đã mua thửa đất đó của bà Hiên, có giấy tờ mua bán đầy đủ, tôi có nói với anh Lâm là mảnh đất đó tôi chưa bán cho ai, tại sao anh lại có thể mua của bà Hiên, đề nghị anh cho xem giấy tờ mua bán nhưng anh Lâm không cho tôi xem. Năm 2003 chị Nga có mang đơn xin cấp quyền sử dụng đất đến nhà tôi đề nghị tôi xác nhận nhưng tôi không xác nhận vì tôi chưa bán cho ai”, ông Sở cho biết.

Thấy sự việc nghiêm trọng, ông Sở đã có đơn khởi kiện anh chị Lâm, Nga ra Toàn án Nhân dân (TAND) TP Điện Biên Phủ.

Tại 2 phiên toà sơ thẩm ngày 14/7/2018 và ngày 04/6/2019, TAND TP Điện Biên Phủ Phủ, Hội đồng xét xử đã nhận định: “Có đủ cơ sở khẳng định ông Sở không chuyển nhượng thửa đất trên cho bà Hiên và cũng không ký vào giấy chuyển nhượng nhà, đất ngày 15/6/1996. Mặt khác, chính ông Lâm, bà Nga cũng thừa nhận nguồn gốc thửa đất tranh chấp này là của gia đình ông Sở, bà Ngân.”

Về yêu cầu ông Lâm, bà Nga cung cấp bản gốc giấy chuyển nhượng nhà đất lập ngày 15/6/1996 giữa ông Sở và bà Hiên để giám định, nhưng ông Lâm, bà Nga không cung cấp.

Hội đồng xét xử tuyên xử: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Đào Đức Sở về việc: “Tranh chấp về quyền sử dụng đất, buộc tháo dỡ công trình xây dựng trên đất” đối với ông Hà Duyên Lâm và bà Nguyễn Thị Nga.

Buộc gia đình ông Hà Duyên Lâm và bà Nguyễn Thị Nga phải trả lại cho ông Đào Đức Sở thửa đất có diện tích 136,4 m2 tại địa chỉ số nhà 61, Tổ dân phố 22, phường Mường Thanh, TP Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên.

Buộc gia đình ông Hà Duyên Lâm và bà Nguyễn Thị Nga phải tháo dỡ toàn bộ phần tường bao(tường 10 bổ trụ) có diện tích 73,72 m2 do ông Lâm, bà Nga đã xây dựng trên diện tích đất 136,4 m2 của ông Đào Đức Sở.

Tuyên bố Giấy chuyển nhượng nhà đất giữa ông Đào Đức Sở và bà Trần Thị Hiên lập ngày 15/6/1996; Giấy chuyển nhượng nhà đất giữa bà Trần Thị Hiên và ông Hà Duyên Lâm lập ngày 15/01/1999 vô hiệu.

Tuy nhiên tại bản án phúc thẩm số 19/2019/DS-PT Ngày 18/11/2019 của TAND tỉnh Điện Biên lại không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Sở. TAND tỉnh Điện Biên nhận định, ngày 20/6/2008, Phòng Tài nguyên và Môi trường TP. Điện Biên Phủ có Công văn số 98/CV-TNMT nêu giấy tạm cấp đất số 75 không có sơ đồ giao đất kèm theo, mặt khác trong quá trình sử dụng ông Sở có khai hoang, mở rộng thêm một phần diện tích rộng tương đương với diện tích được cấp, do Phòng Tài nguyên và Môi trường không có cơ sở xác định diện tích 300 m2 được cấp trên thực địa...

Từ đó, Hội đồng xét xử tuyên xử: Sửa toàn bộ bản án sơ thẩm số 07/2019/ DS- ST ngày 4/6/2019 của Toà án nhân dân TP Điện Biên Phủ, không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Đào Đức Sở.

Ông Sở cho biết, Công văn số 98 đã bị hủy bỏ và thay thế bằng công văn khác nhưng có đến hai cấp tòa vẫn dùng làm căn cứ. Cụ thể, ngày 11/11/2008, Phòng Tài nguyên và Môi trường TP Điện Biên Phủ có Công văn số 249/CV-TNMT gửi TAND TP Điện Biên Phủ.

Công văn nêu rõ, để xác định vị trí đất do UBND huyện Điện Biên đã cấp cho gia đình ông Sở theo giấy tạm cấp đất số 75/QĐ-CĐ, ngày 04/8/2008 UBND phường Mường Thanh đã mời đại diện cơ quan chuyên môn và một số người sử dụng liên quan kiểm tra thực địa và đã kết luận phần đất gia đình ông Sở đang có tranh chấp tại tổ dân phố 22 (nay là tổ 15) phường Mường Thanh, TP Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên thuộc diện tích đất trước đây UBND huyện Điện Biên đã cấp cho gia đình ông Đào Đức Sở sử dụng theo giấy tạm cấp đất số 75/QĐ-CĐ ngày 21/04/1988. Công văn nêu rõ: “Văn bản này thay thế văn bản số 98/CV-TNMT ngày 16/6/2008 của Phòng Tài nguyên và môi trường thành phố”. Tuy nhiên công văn số 249 trên đã bị các cấp tòa bỏ qua.

“Sau phiên tòa phúc thẩm, tôi đã có đơn khiếu nại đề nghị Giám đốc thẩm bản án phúc thẩm số 19/2019/DS-PT Ngày 18/11/2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Điện Biên với lý do Quyết định của Tòa án cấp phúc thẩm là sai lầm nghiêm trọng, bỏ qua các chứng cứ vật chất trực tiếp, hợp pháp; bỏ qua những quy định của pháp luật; từ đó, đã ra một bản án trái pháp luật, có dấu hiệu vi phạm Luật Tố tụng.

Các cấp tòa dựa vào chứng cứ giấy biên nhận vay tiền (càng thể hiện rõ tôi cũng là người bị hại) tôi mới chỉ hứa bán nhưng bà Hiên chưa trả tiền nên tôi chưa viết và ký vào giấy chuyển nhượng.

Ông bà Nga, Lâm không chứng minh được mình là người giao dịch hợp pháp, ngay tình (cố tình không cung cấp bản gốc giấy tờ chuyển nhượng cho Toàn án - Không ngay tình vì biết rõ bà Hiên chỉ là người đi ở nhờ nhưng cố tình nhận đất và cùng nhau lập giấy giấy tờ chuyển nhượng bất hợp pháp)… Rất tiếc là đơn khiếu nại Giám đốc thẩm của Tôi không được xem xét một cách thấu đáo”, ông Sở cho biết.

Vụ việc đã trải qua 12 phiên tòa, đơn thư của công dân kéo dài hơn 18 năm nhưng đến nay vẫn chưa có hồi kết và từ những căn cứ trên cho thấy, vụ việc còn nhiều vấn đề cần được làm rõ.

Pháp luật Việt Nam sẽ tiếp tục cập nhật thông tin.