Cục Hải quan (Bộ Tài chính) vừa khởi tố vụ án buôn lậu đặc biệt nghiêm trọng với tổng trị giá hàng hóa vi phạm trên 9 tỷ đồng, liên quan đến mặt hàng thuốc lá điện tử – hàng hóa đã bị cấm theo quy định của Quốc hội.
 |
| Hàng hóa bị Cục Hải quan thu giữ (Ảnh: Cục Hải quan). |
Thông tin được Cục Hải quan công bố ngày 12/2. Vụ án được khởi tố theo Quyết định số 03/QĐ-ĐTCBL ngày 10/02/2026; toàn bộ hồ sơ đã được chuyển Cơ quan Cảnh sát điều tra – Công an tỉnh Quảng Trị để tiếp tục điều tra, xử lý theo thẩm quyền.
Theo cơ quan Hải quan, vụ việc bắt nguồn từ hai đợt kiểm tra ngày 26/10/2025 và 28/10/2025. Khi đó, Đội Kiểm soát chống buôn lậu số 2 – Chi cục Điều tra chống buôn lậu phối hợp với Hải quan cửa khẩu quốc tế Cha Lo (Chi cục Hải quan khu vực IX) kiểm tra thực tế hai tờ khai vận chuyển độc lập của Công ty TNHH Hợp Mạnh.
Doanh nghiệp đăng ký vận chuyển hàng quá cảnh từ cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Quảng Ninh) về cửa khẩu quốc tế Cha Lo (Quảng Trị). Tuy nhiên, qua kiểm tra hồ sơ, chứng từ và hàng hóa thực tế, lực lượng chức năng phát hiện nhiều dấu hiệu bất thường trong khai báo và chứng từ kèm theo.
Kết quả điều tra, xác minh ban đầu cho thấy doanh nghiệp đã lợi dụng loại hình vận chuyển hàng quá cảnh để hợp thức hóa việc vận chuyển hàng vi phạm pháp luật. Thủ đoạn được xác định gồm: lập bảng kê không đúng số lượng hàng hóa; không khai báo đầy đủ; tự lập hóa đơn, bảng kê; chèn ghép con dấu, chữ ký của doanh nghiệp phía Trung Quốc; khai báo gian dối về tên hàng, chủng loại, trị giá nhằm qua mặt cơ quan Hải quan.
Đáng chú ý, hoạt động này không thực hiện theo các hợp đồng thương mại hợp pháp mà là hình thức mua gom hàng hóa từ Trung Quốc thông qua các nhóm WeChat, sau đó vận chuyển qua Việt Nam để đưa sang Lào tiêu thụ.
Tang vật thu giữ gồm 65.357 thiết bị thuốc lá điện tử; 3.389 lọ tinh dầu dùng cho thuốc lá điện tử; 120 ba lô thể thao nhãn hiệu Nike; 120 ba lô thể thao nhãn hiệu Adidas và 120 đôi giày thể thao nhãn hiệu Nike. Tổng trị giá hàng hóa vi phạm được xác định trên 9 tỷ đồng.
 |
| Lực lượng hải quan kiểm kê tang vật vi phạm. Ảnh: Cục Hải quan |
Theo Cục Hải quan, đây là vụ việc điển hình cho thủ đoạn lợi dụng chính sách thông thoáng đối với hàng hóa quá cảnh để thực hiện hành vi buôn lậu, đặc biệt đối với thuốc lá điện tử – mặt hàng đã bị cấm theo Nghị quyết số 173/2024/QH15 ngày 30/11/2024 của Quốc hội, có hiệu lực từ 1/1/2025.
Sau khi Nghị quyết có hiệu lực, Cục Hải quan đã triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ nhằm kiểm soát chặt thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng trên tất cả các tuyến, địa bàn và loại hình có nguy cơ cao, nhất là hoạt động vận chuyển hàng quá cảnh.
Thực tế, tình trạng lợi dụng loại hình quá cảnh để buôn lậu thuốc lá điện tử diễn biến phức tạp. Tháng 12/2024, tại cửa khẩu Hữu Nghị, lực lượng chức năng đã phát hiện trên 50.000 thuốc lá điện tử các loại, hàng nghìn hộp tinh dầu và nhiều sản phẩm vi phạm quyền sở hữu trí tuệ trong các lô hàng quá cảnh.
Tháng 11/2025, tại cùng địa bàn, tiếp tục phát hiện 174.160 lọ tinh dầu, 5.600 thuốc lá điện tử và 400 thiết bị thuốc lá điện tử chưa có tinh dầu bị trà trộn, cất giấu trong các lô hàng quá cảnh.
Riêng năm 2025, lực lượng Hải quan đã thu giữ 376.577 sản phẩm thuốc lá điện tử. Lũy kế giai đoạn 2023–2025, tổng số sản phẩm thuốc lá điện tử bị thu giữ lên tới 614.608 sản phẩm, cho thấy áp lực kiểm soát đối với mặt hàng này vẫn rất lớn.
Thời gian tới, Cục Hải quan cho biết sẽ tiếp tục siết chặt quản lý đối với loại hình vận chuyển quá cảnh, tăng cường kiểm soát thương mại điện tử xuyên biên giới và phối hợp với Công an, Bộ đội Biên phòng, Quản lý thị trường nhằm kịp thời phát hiện, triệt phá các đường dây buôn lậu lớn, bảo vệ lợi ích quốc gia và sức khỏe cộng đồng.
