Từ 1/7, chính thức siết chặt tình trạng sở hữu chéo, thao túng ngân hàng

Từ 1/7, chính thức siết chặt tình trạng sở hữu chéo, thao túng ngân hàng. (Ảnh minh họa)

Luật Các TCTD được Quốc hội thông qua ngày 18/1/2024 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2024. Theo đó, Luật mới có những thay đổi đáng chú ý liên quan đến điều chỉnh giảm tỷ lệ sở hữu của cổ đông và vấn đề siết chặt tình trạng sở hữu chéo, thao túng ngân hàng. Cụ thể:

Giảm tỉ lệ sở hữu của cổ đông

Giảm tỷ lệ sở hữu cổ phần tối đa của một cổ đông là tổ chức từ 15% xuống 10%; giảm tỷ lệ sở hữu cổ phần tối đa của cổ đông và người có liên quan của cổ đông đó từ 20% xuống 15%; bổ sung quy định về cổ đông sở hữu từ 1% vốn điều lệ phải công khai thông tin; bổ sung một số nhóm người liên quan TCTD bảo đảm sự rõ ràng trong việc xác định người có liên quan... nhằm góp phần hạn chế, ngăn ngừa tình trạng sở hữu chéo, sở hữu có tính chất chi phối hoạt động của TCTD.

Theo đó, sở hữu cổ phần vượt giới hạn quy định, sở hữu chéo trong hệ thống TCTD từng bước được xử lý, tình trạng cổ đông/nhóm cổ đông lớn thao túng, chi phối ngân hàng đã có các quy định để loại bỏ, hạn chế.

Theo báo cáo của NHNN gửi Quốc hội tại Kỳ họp thứ 7 Quốc hội khoá XV, sở hữu cổ phần vượt giới hạn, sở hữu chéo giữa TCTD, TCTD và doanh nghiệp qua xử lý đã giảm đáng kể so với các giai đoạn trước đây.

Tuy nhiên, việc xử lý vấn đề sở hữu vượt giới hạn quy định, sở hữu chéo vẫn khó khăn trong trường hợp cổ đông lớn và người có liên quan của cổ đông lớn cố tình che giấu, nhờ cá nhân/tổ chức khác đứng tên hộ số cổ phần sở hữu để lách quy định của pháp luật, dẫn đến TCTD có thể bị chi phối bởi các cổ đông này, tiềm ẩn nguy cơ hoạt động thiếu công khai, minh bạch.

Theo đó, để ngăn chặn tình trạng trên, Luật Các tổ chức tín dụng 2024 đã giảm tỉ lệ sở hữu cổ phần của cổ đông trong tổ chức tín dụng so với luật cũ như sau:

Một cổ đông là cá nhân không được sở hữu cổ phần vượt quá 05% vốn điều lệ của một tổ chức tín dụng. Một cổ đông là tổ chức không được sở hữu cổ phần vượt quá 10% (trước đây là 15%) vốn điều lệ của một tổ chức tín dụng.

Cổ đông và người có liên quan của cổ đông đó không được sở hữu cổ phần vượt quá 15% (trước đây là 20%) vốn điều lệ của một tổ chức tín dụng.

Cổ đông lớn của một tổ chức tín dụng và người có liên quan của cổ đông đó không được sở hữu cổ phần từ 0,5% vốn điều lệ trở lên của một tổ chức tín dụng khác.

Quyết liệt siết chặt tình trạng sở hữu chéo, thao túng ngân hàng

Theo NHNN, trong tương lai sẽ tiếp tục thực hiện giám sát an toàn hoạt động của TCTD và qua công tác thanh tra về vốn, tình hình sở hữu cổ phần của TCTD, hoạt động cho vay, đầu tư, góp vốn... Trong trường hợp phát hiện rủi ro, vi phạm, cơ quan này sẽ chỉ đạo TCTD xử lý các tồn tại để ngăn ngừa.

Với các trường hợp phát hiện có dấu hiệu của tội phạm, NHNN xem xét chuyển cơ quan công an điều tra, làm rõ hành vi vi phạm pháp luật (nếu có) thực hiện điều tra, xử lý.