Bài 2: Lá phiếu và trách nhiệm đại diện: Kiểm chứng năng lực, củng cố niềm tin

Tại các hội nghị tiếp xúc cử tri, nội dung này đang ngày càng được chuẩn bị kỹ lưỡng, minh bạch và sát với thực tiễn đời sống địa phương.

Tập trung vào vấn đề cử tri quan tâm

Trong quy trình vận động bầu cử, chương trình hành động của người ứng cử được xem là nội dung trọng tâm tại các hội nghị tiếp xúc cử tri. Đây là dịp để ứng cử viên trình bày định hướng hoạt động nếu được tín nhiệm bầu làm đại biểu HĐND, đồng thời giúp cử tri có thêm cơ sở để đánh giá năng lực đại diện.

Theo chương trình chung, mỗi ứng cử viên có thời gian để trình bày chương trình hành động. Thời lượng không dài, song đòi hỏi nội dung phải được chuẩn bị kỹ lưỡng, đi thẳng vào những vấn đề thiết thực của địa phương.

Tại phường Tân Triều (tỉnh Đồng Nai), trong buổi tiếp xúc cử tri tổ chức gần đây tại Nhà văn hóa khu phố 4, hội nghị có sự tham gia của 5 ứng cử viên đại biểu HĐND phường nhiệm kỳ 2026 - 2031. Không khí hội nghị diễn ra nghiêm túc, cử tri lắng nghe, ghi chép và theo dõi nội dung từng chương trình hành động để so sánh, đánh giá.

Điểm dễ nhận thấy là các bản trình bày không còn dừng ở những cam kết chung chung mà đã tập trung nhiều hơn vào các vấn đề cụ thể của địa phương. Nội dung các chương trình hành động thể hiện sự chuyển biến rõ rệt trong cách tiếp cận: xác định đúng phạm vi thẩm quyền của đại biểu HĐND, đồng thời đề xuất các giải pháp gắn với thực tiễn quản lý và đời sống dân cư.

Ứng cử viên Nguyễn Thị Thanh Thủy (42 tuổi), hiện là Phó Chủ tịch UBND phường Tân Triều, cho biết nếu được cử tri tín nhiệm bầu làm đại biểu HĐND phường, bà sẽ nỗ lực thực hiện tốt trách nhiệm của người đại biểu dân cử.

Theo bà Thủy, một trong những nhiệm vụ quan trọng của đại biểu HĐND là giữ mối liên hệ chặt chẽ với cử tri, tham gia đầy đủ các kỳ họp và hoạt động tiếp xúc cử tri, lắng nghe và tổng hợp trung thực các ý kiến, kiến nghị của người dân để phản ánh đến cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết.

Bên cạnh đó, bà cũng cam kết tích cực tham gia thảo luận, quyết định các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng - an ninh của địa phương; đồng thời thực hiện tốt chức năng giám sát của đại biểu HĐND nhằm bảo đảm các chủ trương, chính sách và nghị quyết được triển khai hiệu quả, phù hợp với thực tiễn.

Từ kinh nghiệm công tác trong lĩnh vực văn hóa - xã hội, bà Nguyễn Thị Thanh Thủy cho biết sẽ tập trung đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng đời sống người dân, đặc biệt trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, vệ sinh an toàn thực phẩm, công tác dân số – gia đình và trẻ em, cũng như các chính sách an sinh xã hội.

Việc chăm lo các đối tượng chính sách, người có hoàn cảnh khó khăn, xây dựng môi trường sống văn minh và đoàn kết trong cộng đồng dân cư cũng là những nội dung được bà nhấn mạnh trong chương trình hành động.

Trên cương vị Phó Chủ tịch UBND phường phụ trách lĩnh vực văn hóa - xã hội, bà Thủy cho biết sẽ tiếp tục thúc đẩy các chương trình nâng cao chất lượng giáo dục, chăm sóc sức khỏe nhân dân, phát triển đời sống văn hóa cơ sở; đồng thời đẩy mạnh cải cách hành chính, hướng tới xây dựng chính quyền thân thiện, gần dân và phục vụ nhân dân tốt hơn.

Ngoài ra, bà cũng cam kết theo dõi, đôn đốc việc giải quyết các kiến nghị, phản ánh của cử tri; kịp thời kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền để xử lý các vấn đề phát sinh tại địa phương, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Thủy, dù kết quả bầu cử như thế nào, bản thân vẫn tiếp tục nỗ lực rèn luyện phẩm chất đạo đức, nâng cao năng lực chuyên môn và tận tâm phục vụ nhân dân, góp phần xây dựng phường Tân Triều ngày càng phát triển.

Cùng tham gia trình bày chương trình hành động, ứng cử viên Tống Thị Thu Hồng (39 tuổi), Phó Trưởng Trạm Y tế phường Tân Triều, cũng tập trung vào những vấn đề gắn với lĩnh vực chăm sóc sức khỏe cộng đồng, công tác y tế cơ sở và các giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ y tế tại địa phương.

Qua phần trình bày của các ứng cử viên, có thể nhận thấy sự khác biệt không nằm ở số lượng lời hứa, mà ở cách xây dựng lập luận và khả năng xác định giải pháp phù hợp với khuôn khổ pháp luật hiện hành. Có chương trình hành động được trình bày theo hướng liệt kê mục tiêu tổng quát, song cũng có chương trình xác định rõ từng nhóm nhiệm vụ, lộ trình thực hiện và phương thức báo cáo kết quả với cử tri.

Minh bạch ngay từ giai đoạn vận động

Cùng với nội dung chương trình hành động, tính minh bạch trong hoạt động vận động bầu cử cũng được chú trọng hơn trong thời gian gần đây.

Tại phường Tân Triều, danh sách người ứng cử và nội dung chương trình hành động được niêm yết tại khu dân cư, đồng thời đăng tải trên cổng thông tin điện tử của địa phương theo quy định.

Một số ứng cử viên còn chủ động chuẩn bị bản cam kết ngắn gọn, xác định rõ những nhóm nhiệm vụ trọng tâm sẽ thực hiện nếu được bầu làm đại biểu HĐND. Các tài liệu này được phát cho cử tri tham dự hội nghị và đăng tải công khai, giúp nội dung vận động bầu cử trở nên rõ ràng, cụ thể hơn.

Việc chuẩn bị kỹ lưỡng chương trình hành động giúp hạn chế tình trạng phát biểu chung chung, đồng thời nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của người ứng cử.

Hiện nay, pháp luật về bầu cử chưa quy định mẫu thống nhất cho chương trình hành động của người ứng cử, cũng chưa đặt ra yêu cầu bắt buộc về các tiêu chí định lượng hay cơ chế báo cáo tiến độ thực hiện. Tuy nhiên, xu hướng thực tiễn cho thấy ngày càng nhiều ứng cử viên chủ động chuẩn hóa nội dung chương trình hành động, xác định mốc thời gian dự kiến và cam kết báo cáo lại với cử tri trong nhiệm kỳ.

Điều này cho thấy hoạt động vận động bầu cử đang dần chuyển từ hình thức thuyết phục bằng lời nói sang cách tiếp cận chú trọng nội dung, giải pháp và trách nhiệm thực hiện.

Trong bối cảnh đó, chương trình hành động không chỉ là bản định hướng hoạt động của người ứng cử mà còn trở thành điểm tham chiếu quan trọng để cử tri theo dõi, đánh giá mức độ hoàn thành trách nhiệm của đại biểu trong nhiệm kỳ.

Khi các cam kết được trình bày công khai, xác định rõ phạm vi thẩm quyền và phương thức thực hiện, chúng sẽ tạo nền tảng cho việc chuyển hóa thành kết quả cụ thể trong thực tế quản lý và điều hành ở địa phương.

Sự rõ ràng và minh bạch ngay từ giai đoạn vận động bầu cử giúp cử tri có thêm cơ sở để lựa chọn người đại diện xứng đáng. Đồng thời, điều này cũng đặt ra yêu cầu tự giám sát đối với người trúng cử, bởi chương trình hành động sẽ trở thành thước đo để cử tri đối chiếu trong suốt nhiệm kỳ.

Chính việc xác định đúng thẩm quyền, xây dựng cam kết khả thi và công khai nội dung trước cộng đồng đã góp phần nâng cao chất lượng vận động bầu cử. Qua đó, niềm tin của cử tri được củng cố trên nền tảng thông tin minh bạch và cơ chế giải trình rõ ràng.

Khi mối liên hệ giữa lá phiếu và trách nhiệm đại diện được thiết lập bằng những cam kết cụ thể và khả thi, hoạt động của đại biểu dân cử sẽ có thêm động lực để hướng tới hiệu quả thực chất, đáp ứng kỳ vọng của cử tri và yêu cầu phát triển của địa phương.