Bài 1: Từ tiếp xúc cử tri đến trách nhiệm đại diện: Hành trình của lá phiếu và niềm tin

Hoạt động này không chỉ là một bước trong quy trình bầu cử theo quy định của pháp luật mà còn là cơ chế để cử tri thẩm định mức độ phù hợp của những người được giới thiệu ứng cử trước khi quyết định lựa chọn đại diện cho mình trong cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương.

Cử tri thẩm định năng lực đại diện

Chiều 8/3, tại hội trường Trung tâm Văn hóa - Thể thao và Học tập cộng đồng phường Tân Triều (tỉnh Đồng Nai), hội nghị tiếp xúc cử tri với những người ứng cử đại biểu HĐND phường Tân Triều nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra trong không khí nghiêm túc, dân chủ.

Hội nghị do Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Tân Triều phối hợp tổ chức theo đúng quy định của pháp luật về bầu cử. Tham dự có đại diện cấp ủy, chính quyền địa phương cùng đông đảo cử tri trên địa bàn.

Theo chương trình hội nghị, mỗi ứng cử viên được dành thời gian để trình bày chương trình hành động nếu được cử tri tín nhiệm bầu làm đại biểu HĐND phường. Khoảng thời gian không dài đòi hỏi nội dung phải được chuẩn bị kỹ lưỡng, trình bày súc tích, tập trung vào những vấn đề thiết thực của địa phương.

Các chương trình hành động được trình bày tại hội nghị đều hướng đến những nội dung đang được người dân quan tâm như chỉnh trang đô thị, nâng cấp hạ tầng giao thông, giải quyết hồ sơ đất đai tồn đọng, cải cách thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở và bảo đảm an sinh xã hội.

Nhiều ứng cử viên cũng nhấn mạnh vai trò giám sát của đại biểu HĐND trong việc theo dõi, đôn đốc các cơ quan chức năng giải quyết kiến nghị của cử tri. Bên cạnh đó là cam kết duy trì kênh tiếp nhận thông tin, phản ánh của người dân sau khi trúng cử, nhằm bảo đảm mối liên hệ thường xuyên giữa đại biểu với cử tri.

Ông Võ Văn Thường, cử tri khu phố Cây Đào, phường Tân Triều, đánh giá cao sự chuẩn bị của các ứng cử viên khi trình bày chương trình hành động. Theo ông, nội dung các chương trình đều đề cập đến những vấn đề thiết thực, sát với nhu cầu phát triển của địa phương.

Tuy nhiên, ông Thường cũng nêu băn khoăn liên quan đến công tác giải quyết thủ tục hành chính sau khi phường thực hiện sắp xếp, mở rộng địa bàn. Theo ông, khi quy mô dân số tăng lên, khối lượng hồ sơ hành chính cần xử lý cũng nhiều hơn, trong khi người dân vẫn mong muốn các thủ tục được giải quyết nhanh chóng, minh bạch và đúng quy định.

“Người dân mong muốn khi các đồng chí ứng cử viên được bầu vào HĐND phường sẽ thực hiện tốt chức năng giám sát, theo dõi việc giải quyết thủ tục hành chính, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân”, ông Thường nêu ý kiến.

Cử tri này cũng ghi nhận việc chính quyền phường Tân Triều thời gian qua đã triển khai khởi công, nâng cấp và mở rộng một số tuyến đường huyết mạch trên địa bàn. Những công trình này góp phần cải thiện điều kiện đi lại, đồng thời tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.

Một vấn đề khác được nhiều cử tri quan tâm là việc cung cấp nước sạch cho người dân. Theo thông tin từ địa phương, hiện vẫn còn một số hộ dân sinh sống ở khu vực xa các tuyến đường chính chưa được tiếp cận hệ thống cấp nước tập trung.

Theo ông Thường, việc phường đặt mục tiêu trong năm 2026 phấn đấu trên 90% hộ dân sử dụng nước sạch là hướng đi tích cực. Tuy nhiên, cử tri mong muốn các ứng cử viên khi trở thành đại biểu HĐND sẽ tiếp tục theo dõi, giám sát chặt chẽ quá trình triển khai để mục tiêu này sớm trở thành hiện thực.

Cùng chung mối quan tâm về hạ tầng, cử tri Ngô Thanh Hùng, khu phố Bình Thạnh, cho rằng một số tuyến đường trên địa bàn cần được quy hoạch nâng cấp và mở rộng để đáp ứng nhu cầu phát triển trong thời gian tới.

Ngoài ra, ông Hùng cũng đề cập đến một số vấn đề khác như thủ tục hành chính liên quan đến xác nhận sử dụng nước sạch, tình hình an ninh trật tự tại khu dân cư và sự cần thiết phải tăng cường phối hợp giữa chính quyền địa phương với lực lượng chức năng trong công tác bảo đảm an ninh cơ sở.

Những ý kiến thẳng thắn tại hội nghị cho thấy cử tri không chỉ lắng nghe chương trình hành động mà còn chủ động thẩm định năng lực đại diện của người ứng cử thông qua đối thoại trực tiếp. Chính những câu hỏi cụ thể, gắn với thực tiễn đời sống đã tạo nên một không gian kiểm chứng công khai đối với năng lực, nhận thức và cam kết của từng ứng cử viên.

Cam kết trước cử tri và trách nhiệm trong nhiệm kỳ

Không chỉ là một bước trong quy trình bầu cử, chương trình hành động được trình bày tại hội nghị tiếp xúc cử tri còn được xem như cam kết chính trị ban đầu của người ứng cử trước cử tri và cộng đồng.

Dù không mang tính ràng buộc pháp lý, việc công khai nội dung chương trình hành động trước đông đảo cử tri đã tạo nên một cơ chế giám sát xã hội tự nhiên. Khi những cam kết được công bố công khai, cử tri có cơ sở để theo dõi, đối chiếu trong suốt nhiệm kỳ của đại biểu.

Trên thực tế, nhiều cử tri cho biết họ thường lưu lại nội dung chương trình hành động của các ứng cử viên để theo dõi việc thực hiện sau khi đại biểu trúng cử và bắt đầu nhiệm kỳ. Cách theo dõi này tạo nên mối liên hệ rõ ràng giữa hoạt động vận động bầu cử và trách nhiệm thực thi nhiệm vụ của đại biểu trong suốt nhiệm kỳ.

Ở cấp độ Quốc hội, nhiều ứng cử viên cũng đưa ra chương trình hành động cụ thể trước cử tri. Ông Dương Minh Tuấn, Phó Vụ trưởng Vụ Địa phương 3, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, được Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tín nhiệm giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội chuyên trách Trung ương. Đồng thời, Hội đồng Bầu cử quốc gia giới thiệu ông ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI tại TP.HCM, đơn vị bầu cử số 5.

Trong chương trình hành động của mình, ông Tuấn cho biết nếu được cử tri tín nhiệm, ông sẽ nỗ lực thực hiện tốt chức năng lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.

Với kinh nghiệm tham gia hoạt động dân cử qua 5 nhiệm kỳ (4 nhiệm kỳ đại biểu HĐND tỉnh và 1 nhiệm kỳ đại biểu Quốc hội), ông cho biết sẽ tiếp tục đề xuất hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, xây dựng môi trường đầu tư minh bạch và thông thoáng.

Ông cũng nhấn mạnh vai trò của khoa học – công nghệ trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Bên cạnh đó là cam kết tích cực tham gia góp ý, hoàn thiện các dự án luật và tăng cường giám sát việc thực thi pháp luật của các bộ, ngành.

Theo ông Tuấn, một trong những nội dung được ông quan tâm là chính sách đối với gia đình chính sách, người có công với cách mạng, cán bộ hưu trí, người cao tuổi, cựu chiến binh và đội ngũ cán bộ cơ sở.

Trong lĩnh vực Tuyên giáo và Dân vận, ông cho biết sẽ chú trọng hoàn thiện chính sách pháp luật liên quan đến bình đẳng giới, y tế, giáo dục, báo chí – xuất bản và công tác nắm bắt dư luận xã hội.

Ông cũng bày tỏ sự quan tâm đến hệ thống pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo, bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế – xã hội và đời sống tôn giáo của người dân, qua đó góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Bên cạnh đó, với kinh nghiệm từng là Ủy viên Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội, thành viên Ban Kinh tế – Ngân sách, ông Tuấn cho biết sẽ tiếp tục theo dõi các vấn đề liên quan đến an toàn giao thông, quy hoạch phát triển, bảo vệ môi trường và chính sách thuế.

Ngoài ra, ông cũng đề xuất tăng cường các biện pháp phòng, chống tội phạm, tham nhũng và tệ nạn xã hội; nâng cao hiệu quả quản lý an toàn thực phẩm; đồng thời quan tâm đến chính sách khai thác hải sản hợp pháp và bảo vệ sinh kế của ngư dân.

Có thể thấy, tiếp xúc cử tri trước ngày bầu cử không chỉ là hoạt động vận động bầu cử theo quy định mà còn là bước khởi đầu cho mối quan hệ trách nhiệm giữa đại biểu và cử tri trong suốt nhiệm kỳ.

Thông qua đối thoại trực tiếp, năng lực đại diện được kiểm chứng công khai, các cam kết được xác lập trước cộng đồng, còn quyết định của cử tri được đưa ra trên cơ sở thông tin đầy đủ và minh bạch.

(còn tiếp)