Thanh tra Chính phủ kết luận lãng phí tạm tính về sách giáo khoa, kiến nghị chuyển thông tin tới Bộ Công an xem xét dấu hiệu “lợi ích nhóm” giữa Bộ GD&ĐT với NXB về in ấn, phát hành sách bài tập.
Thanh tra Chính phủ vừa thông báo kết luận thanh tra chuyên đề công tác quản lý nhà nước về giáo dục, đào tạo giai đoạn từ ngày 1/1/2014 đến hết năm 2018. Theo đó, kết luận một số hạn chế, thiếu sót, vi phạm tại Bộ GD&ĐT và các đơn vị trực thuộc.
Không đúng chức năng, nhiệm vụ
Với SGK biên soạn theo nghị quyết 40/2000/QH10 của Quốc hội (SGK cũ), theo kết luận, sách đã được thiết kế một số bảng số liệu để trống nên học sinh có thể viết vào (73/193 cuốn). Bộ GD-ĐT ban hành được 3 văn bản, trong đó có nội dung hướng dẫn các cơ sở giáo dục phổ thông và giáo viên hướng dẫn học sinh sử dụng SGK, nhắc nhở có ý thức giữ gìn, không được viết, vẽ vào sách song chưa ban hành được cơ chế quy định về sử dụng lại sách. Việc sử dụng lại SGK mới đạt khoảng 35%.
Từ 2014 đến hết tháng 8/2019, đã in, phát hành và bán được hơn 300 triệu bản SGK có các trang có thể viết vào. "Trường hợp tính 65% SGK có các trang sách mà học sinh có thể viết vào không dùng lại được, gây lãng phí cho gia đình học sinh và xã hội, thì giá trị lãng phí tạm tính là 2.374.205,8 triệu đồng", kết luận nêu.
Ngoài ra, Bộ GD&ĐT ban hành văn bản số 2372/BGDĐT-GDTrH ngày 11/4/2013 về việc sử dụng sách, tài liệu tham khảo trong trường phổ thông, có nội dung hướng dẫn: Sách bài tập (SBT) do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXB) tổ chức biên soạn dựa theo SGK, được Bộ thẩm định, cho phép xuất bản, in và phát hành. Trong khi thực tế, việc tổ chức biên soạn, biên tập, xuất bản, in ấn và phát hành các loại SBT, sách tham khảo thuộc chức năng, nhiệm vụ của NXB.
Ảnh minh họa: Thanh Hùng
Thanh tra Chính phủ cho rằng, việc nêu SBT được Bộ GD&ĐT thẩm định, cho phép xuất bản, in và phát hành tại văn bản này là không đúng chức năng, nhiệm vụ của Bộ.
Mặc dù Bộ GD-ĐT ban hành thông tư 21/2014/TT-BGDĐT ngày 7/7/2014 quy định về quản lý và sử dụng xuất bản phẩm tham khảo trong các cơ sở giáo dục, nhưng chưa kịp thời ban hành văn bản dừng sử dụng văn bản số 2372. Do đó, gây nhầm lẫn cho học sinh, phụ huynh và xã hội, hiểu rằng SBT được NXB xuất bản cũng là tài liệu bắt buộc phải mua kèm theo SGK, dẫn đến hầu hết các gia đình khi mua SGK đều mua SBT kèm theo, có dấu hiệu “lợi ích nhóm” giữa Bộ GD-ĐT là cơ quan quản lý nhà nước với NXB trong việc in ấn, phát hành SBT.
Lạm dụng vị trí độc quyền
Kết luận nêu, quá trình điều chỉnh tăng giá sách lần 3, Bộ GD-ĐT chưa có giải pháp kiểm soát chặt chẽ để yêu cầu NXB phải thực hiện đầy đủ chỉ đạo, nhưng NXB đã điều chỉnh tăng giá bán SGK 16,9%.
Kết luận cũng cho hay, nhiều nội dung cho thấy việc lựa chọn nhà thầu cung cấp giấy in để sản xuất SGK theo phương thức chào hàng cạnh tranh của NXB Giáo dục Việt Nam (đơn vị trực thuộc Bộ GD-ĐT) có nhiều điểm bất thường, chưa bảo đảm công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế.
Kết quả kiểm tra, xác minh tại NXB cho thấy, giai đoạn 2014-2018, quá trình xây dựng giá gói thầu in SGK, hạch toán có sai sót dẫn đến gia đình học sinh phải mua sách bằng giá NXB đã đăng ký giá từ năm 2011, cao hơn giá sách phải đăng ký đúng giá với số tiền hơn 85 tỷ đồng. Việc lựa chọn nhà thầu cung cấp giấy in, nhà thầu in, phát hành, kinh doanh SGK còn một số thiếu sót, vi phạm dẫn đến giá sách đã được NXB đăng ký từ năm 2011 cao bất hợp lý.
NXB chưa rà soát cơ cấu chi phí và giá thành, định mức, kế hoạch sản xuất kinh doanh, tỷ lệ chiết khấu của SGK cao, chưa thực hiện tiết kiệm chi phí nhằm giảm giá thành sách...
“NXB là doanh nghiệp thống lĩnh thị trường, doanh nghiệp độc quyền biên tập, thiết kế, chế bản, xuất bản, in, phát hành, kinh doanh đối với SGK được biên soạn theo nghị quyết 40/2000/QH10; gia đình học sinh phải mua SGK theo giá ấn định trên bìa sách. Như vậy, NXB có hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, lạm dụng vị trí độc quyền bị cấm theo quy định của luật Cạnh tranh; xây dựng mức giá để đăng ký giá sai so với hướng dẫn của cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định, có dấu hiệu vi phạm quy định trong lĩnh vực giá, quy định về đăng ký giá SGK”, kết luận chỉ rõ.
Với SGK biên soạn theo nghị quyết 88/2014/QH13 của Quốc hội (SGK mới), Thanh tra Chính phủ cho hay Bộ đã thực hiện được một số công việc, tuy nhiên phần lớn các nội dung thực hiện đều chậm, không đảm bảo tiến độ theo lộ trình; chậm thực hiện tổ chức biên soạn SGK theo yêu cầu của Quốc hội và Thủ tướng.
Từ các sai phạm, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ GD-ĐT kiểm điểm trách nhiệm và có hình thức xử lý nghiêm trách nhiệm đối với Bộ trưởng, lãnh đạo Bộ được phân công phụ trách; đơn vị, người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu đơn vị thuộc Bộ (theo từng thời kỳ) có liên quan đến những thiếu sót, khuyết điểm, vi phạm đã nêu trong kết luận thanh tra...
Cùng với đó, kiến nghị Thủ tướng cho chuyển thông tin 2 nội dung sang Bộ Công an xem xét, xử lý theo quy định.
Thứ nhất, nội dung hướng dẫn sử dụng sách bài tập, sách tham khảo có dấu hiệu "lợi ích nhóm" giữa Bộ GD-ĐT là cơ quan quản lý nhà nước với công ty TNHH MTV NXB Giáo dục Việt Nam trong việc in ấn, phát hành sách bài tập.
Hai là nội dung lựa chọn nhà thầu cung cấp giấy in để sản xuất SGK theo phương thức chào hàng cạnh tranh của công ty TNHH MTV NXB giáo dục Việt Nam có nhiều điểm bất thường, chưa đảm bảo công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế.
Thanh tra Chính phủ tổ chức nhiều cuộc thanh tra về thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp tại Điện Biên, Bắc Ninh, Hưng Yên, Tuyên Quang, Nghệ An, Hà Tĩnh, Cần Thơ… song song với các nội dung khác.
Năm 2025, toàn ngành thanh tra đã phát hiện, xử lý nhiều sai phạm lớn, kiến nghị thu hồi 210.940 tỷ đồng, góp phần siết chặt kỷ cương, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.
Phó thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình vừa ký kế hoạch triển khai Luật Thanh tra 2025, với trọng tâm là sắp xếp bộ máy theo hướng tập trung, thống nhất về đầu mối ở trung ương và địa phương.
Mở rộng điều tra vụ án “Gây rối trật tự công cộng” xảy ra tại phường Hòa Cường, TP Đà Nẵng trong các ngày 21 và 22/9/2025, đến nay, Cơ quan CSĐT Công an TP Đà Nẵng đã khởi tố thêm 9 đối tượng.
Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa có Văn bản gửi các địa phương chỉ đạo về công tác bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm và phòng chống ngộ độc thực phẩm trong dịp Tết Bính Ngọ.
Tháng 01/2026, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) tổ chức 18 đợt đấu thầu trái phiếu Chính phủ do Kho bạc Nhà nước phát hành, huy động được 26.046 tỷ đồng.
Sáng 5/2, tại số 62 Tràng Tiền, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã khai mạc Không gian trưng bày kết hợp livestream “Sức sống hàng Việt”.
Bộ Xây dựng vừa chính thức phê duyệt Quy hoạch kết cấu hạ tầng đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, nhằm thiết lập hệ thống giao thông đồng bộ, hiện đại, tạo động lực liên kết vùng và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Bác sĩ (BS) Đỗ Doãn Bách - Bệnh viện Bạch Mai Hà Nội luôn tâm niệm, phải học cách yêu thương con người trước khi trở thành một BS, khi đó sẽ có vô vàn cách thức để cứu chữa người bệnh.
Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, ngôi nhà chung ngành Y chứa biết bao trái tim, khối óc nhân ái, tài năng, luôn tràn đầy nhiệt huyết, tận tâm vì nghề, cùng nhau hướng tới mục tiêu nâng cao sức khỏe người dân cả về thể chất và tinh thần; Viết tiếp những kỳ tích của nền y học nước nhà.
Hơn 1.000 bạn trẻ TP Hồ Chí Minh tham gia các hoạt động ra quân Tháng Thanh niên 2024 chủ đề "Thanh niên xung kích tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng".
Tối nay (26/2), tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội) sẽ diễn ra chương trình tôn vinh Thầy thuốc Việt Nam và trao giải cuộc thi viết "Sự hy sinh thầm lặng" lần VI.
Ngày 4/6, Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác Trung ương đã có buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Kiên Giang và Thường trực Tỉnh ủy An Giang về tình hình triển khai các nghị quyết, kết luận của Trung ương; công tác tổ chức bộ máy; quốc phòng, an ninh
Công an tỉnh Tiền Giang đang tiến hành điều tra, làm rõ vụ một chủ doanh nghiệp kinh doanh lúa gạo nghi bị lừa đảo trên không gian mạng với số tiền trên 420 tỷ đồng.
Gần 1 tháng nay trên tuyến tỉnh lộ 337 và Quốc lộ 279 đoạn từ xã Thống Nhất đến cảng Làng Khánh (TP Hạ Long), thường xuyên xuất hiện hàng chục xe tải lớn chở đất chạy rầm rập suốt ngày đêm, cuốn theo bụi mù mịt.
Chiều 17/3, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm đồng chí Nguyễn Thanh Tú, Vụ trưởng Vụ Pháp luật Dân sự - Kinh tế giữ chức Thứ trưởng Bộ Tư pháp.
