Mô hình “gỡ rối tâm tình” cho những cặp vợ chồng “đa quốc gia”

Nghi vấn bé 7 tuổi ở Hà Nội bị mẹ kế bạo hành

Có nên đưa nhóm học sinh bạo hành dã man bạn vào trường giáo dưỡng?

Phụ huynh cả nể “đồng lõa” với bạo hành học đường

Theo cảnh sát, Kim thừa nhận say xỉn khi đánh vợ, nhưng nói thêm rằng cô “không còn nghe lời sau khi hai người đăng ký kết hôn”. Cặp vợ chồng quen nhau vào 5 năm trước, khi cùng làm việc trong một nhà máy tại khu công nghiệp ở Yeongnam.

Người phụ nữ Việt bỏ về nước vào tháng 4/2016 sau khi báo với Kim rằng đã có thai nhưng bị anh ta bắt phá. Kim đưa hai mẹ con sang Hàn Quốc hồi tháng 4/2019 sau khi kết quả xét nghiệm ADN xác nhận đứa bé là con của anh ta. Câu chuyện của họ, lẽ ra đã không buồn như vậy, nếu họ tìm đến Trung tâm Hỗ trợ Gia đình Đa văn hóa, một mô hình Hàn Quốc lập ra để giúp đỡ những cặp vợ chồng “đa quốc gia”.

Tổ chức đặc biệt

Han Sarang, 28 tuổi, năm 2008 từ Campuchia đến một ngôi làng ở huyện Haenam, tỉnh Jeolla Nam, nơi được gọi là “địa đầu” của Hàn Quốc. “Khi mới đến, tôi không biết Haenam là một nơi xa xôi như vậy”, cô nói. Han đã nuôi ý định đến Hàn Quốc từ thời trung học.

Cô càng quyết tâm hơn khi hoàn cảnh kinh tế không cho phép cô học cao hơn. Cô đến một công ty mai mối quốc tế và được giới thiệu với người đàn ông sau này trở thành chồng mình. Cuộc gặp đầu tiên kéo dài vài giờ và họ kết hôn một tuần sau đó. Khi đến Hàn Quốc, Han thấy sân bay rộng lớn và hiện đại, cô nghĩ rằng mình đã đến một đất nước “tiên tiến”.

“Nhưng sau đó tôi được đưa đi càng lúc càng xa. Bò và xe máy bắt đầu xuất hiện. Cuối cùng, khung cảnh lại giống quê hương tôi!”, cô kể. Cuộc sống tại nơi đất khách quê người làm cô bối rối. Han không biết tiếng Hàn nên không thể hiểu những gì bác sĩ nói.

Người Hàn Quốc cũng ăn cơm như người Campuchia, nhưng không phải là loại cô đã quen, ít nhất là khi mới đến. “Tôi không có người bạn bản địa nào đến chơi và tôi luôn ở nhà một mình”, Han kể. Nỗi cô đơn tương tự khiến một cô dâu ngoại quốc khác, Min Soo-kyung, 30 tuổi, đến từ Việt Nam, cảm thấy bị mắc kẹt.

“Tôi bị trầm cảm, nhưng hai con đã giúp tôi vượt qua”, Min, người đã đến Haenam 12 năm trước, nói. Nỗi cô đơn trở nên tồi tệ hơn do cô không thể hiểu tiếng Hàn, nhưng cô sau đó tìm cách học tiếng từ các bộ phim truyền hình mà cô yêu thích. Cả hai người phụ nữ nhận được giúp đỡ từ Trung tâm Hỗ trợ Gia đình Đa văn hóa của Haenam, nơi giúp họ kết nối với người dân địa phương và các bà nội trợ ngoại quốc khác.

Ở tỉnh Jeolla Nam, cứ 10 cặp vợ chồng thì có một cặp là hôn nhân đa quốc gia. Các trung tâm do chính phủ điều hành trên khắp Hàn Quốc dạy các cô dâu ngoại quốc tiếng Hàn cùng với văn hóa và lối sống địa phương. Quan trọng hơn là tại đây, các cô dâu ngoại quốc có thể gặp gỡ, trò chuyện và chia sẻ các món ăn truyền thống của đất nước mình.

Nỗ lực dường như đã được đền đáp

Số lượng các cuộc hôn nhân quốc tế ở Hàn Quốc đã tăng vọt trong những năm 2000, lên đến đỉnh điểm là hơn 40.000, tương đương 13,5% số cuộc hôn nhân vào năm 2005. Tỷ lệ này hiện đã giảm, nhưng vẫn ở mức đáng kể là 7,3% năm 2016.

Trong đó, số cuộc hôn nhân giữa đàn ông Hàn Quốc với cô dâu nước ngoài chiếm 65,7%, cao hơn đáng kể so với hôn nhân giữa chú rể ngoại quốc và phụ nữ Hàn Quốc là 19,4%. Số còn lại là những cuộc hôn nhân có vợ hoặc chồng là công dân nhập tịch.

Yếu tố thúc đẩy sự gia tăng mạnh mẽ hôn nhân quốc tế là đàn ông ở nông thôn Hàn Quốc khó tìm kiếm bạn đời, do dân số ở khu vực này ngày càng giảm. Ban đầu, chính quyền Hàn Quốc khuyến khích hôn nhân giữa nam giới bản địa và phụ nữ dân tộc Triều Tiên ở Trung Quốc. Xu hướng này sau đó mở rộng sang phụ nữ Đông Nam Á. Nhưng những cuộc hôn nhân như vậy đặt ra nhiều thách thức. Một số phụ nữ nước ngoài đã kết hôn giả để tìm việc tại Hàn Quốc.

Nhiều cặp vợ chồng quốc tế chia tay sau khi không thể hòa giải được khác biệt hay giải quyết bất hòa giữa cô dâu và gia đình nhà chồng. Một gia đình Hàn Quốc từng không cho phép cô dâu ra ngoài nếu không có người đi cùng vì sợ cô chạy trốn.

Tỷ lệ các cặp vợ chồng quốc tế trong tổng số vụ ly hôn ở nước này lên đến đỉnh điểm là 12,6% vào năm 2011. Nhiều người vợ là nạn nhân bạo lực gia đình, nguyên nhân có thể là bất đồng ngôn ngữ và sự gia trưởng xuất phát từ văn hóa “trọng nam khinh nữ” ở Hàn Quốc.

“Tôi tin rằng những người đàn ông khác cũng như vậy”, người chồng Hàn Quốc bị cáo buộc bạo hành vợ người Việt đã trả lời như vậy khi bị áp giải tới tòa án. Trước đó, năm 2008, một phụ nữ Việt Nam nhảy lầu tự tử sau khi bị chồng và mẹ chồng giày vò. Năm 2010, một phụ nữ Việt Nam bị chồng giết một tuần sau khi kết hôn.

Năm 2011, một người chồng Hàn Quốc đâm chết vợ Việt khi em bé 19 ngày tuổi của hai người đang nằm cạnh cô. Trong một số trường hợp, những người chồng có tiền sử bệnh thần kinh nhưng các công ty mai mối không báo trước cho cô dâu.

Hoàn cảnh của các bà nội trợ ngoại quốc đã thúc đẩy chính phủ Hàn Quốc thành lập Trung tâm hỗ trợ gia đình đa văn hóa để giải quyết tình trạng này. Nhân viên trung tâm khuyến khích các cô dâu nước ngoài báo cáo bất kỳ hành vi bạo lực gia đình cho trung tâm hoặc cảnh sát. Nỗ lực này dường như đã được đền đáp. Tỷ lệ các cặp vợ chồng quốc tế trong tổng số vụ ly hôn đã giảm xuống còn 9,9% năm 2016.

Phim ảnh Hàn Quốc đã vẽ ra những bức tranh ngập tràn màu hồng. Trên thực tế, một số diễn viên đảm nhận các vai “soái ca” cũng từng vướng phải bê bối phá tan hình ảnh lịch lãm, tốt bụng. Được mệnh danh là “con rồng châu Á” với những thành tựu kinh tế, giáo dục tiên tiến và hiện đại nhưng Hàn Quốc vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ Nho giáo, tư tưởng phong kiến.

Tại đất nước này, trọng nam khinh nữ là một trong những vấn nạn nhức nhối. Rất đông phụ nữ ở Hàn Quốc là nạn nhân của bạo lực gia đình. Người ngoại quốc chỉ chiếm khoảng 2,5% dân số Hàn Quốc, nhưng chuyên gia từ các tổ chức chính phủ và phi chính phủ đều đồng tình rằng phụ nữ nhập cư là những đối tượng đặc biệt dễ trở thành nạn nhân của bạo lực gia đình.

Kết luận này được đưa ra dựa trên con số tương đối cao những vụ việc chết người liên quan đến phụ nữ nước ngoài ở quốc gia này tính từ năm 2012 đến nay. Năm 2015, có tới hơn 8.000 nam giới Hàn Quốc bị phạt vì có hành động bạo lực với đối phương.

Năm 2017, viện Nghiên cứu tội phạm học Hàn Quốc công bố kết quả khảo sát rằng có đến 80% nam giới Hàn Quốc sử dụng vũ lực với người yêu trong thời gian hẹn hò. Ngoài ra, 71% trong tổng số 2.000 người tham gia khảo sát cho biết, họ luôn kiểm soát, hạn chế việc đối phương của mình gặp gỡ người khác, kể cả người trong gia đình.

Theo một khảo sát được thực hiện vào tháng 9/2017, có đến 9 trong số 10 phụ nữ Hàn Quốc cho rằng nữ giới không được đối xử bình đẳng như nam giới. Tư tưởng trọng nam khinh nữ được thể hiện rõ ngay trong gia đình. Đàn ông Hàn Quốc cho rằng mẹ, vợ, chị gái và em gái là người chịu trách nhiệm chăm lo công việc nhà chỉ đơn giản vì họ là nữ giới. Phụ nữ không nên đứng ở một vị thế và vai trò cao hơn, quan trọng hơn so với họ.

Một khảo sát khác được thực hiện ở diễn đàn bảo vệ quyền lợi phụ nữ Womenlink cho thấy 93% phụ nữ khẳng định Hàn Quốc không phải là một quốc gia bình đẳng giới tính, chỉ có 2% người nói điều ngược lại trong khi số khác bỏ phiếu trắng.

Năm 2018, tờ CNN đăng tải một bài viết lý giải vì sao phụ nữ Hàn Quốc không muốn lấy chồng, sinh con. Một cô gái tên Jan Yun Hwa cho biết không chỉ thờ ơ với hôn nhân mà còn không muốn yêu đương. Cô lo ngại nguy cơ bị người yêu tung cảnh nóng để trả thù và nạn bạo hành gia đình. Khi được hỏi về cách nhìn của đàn ông với phụ nữ ở Hàn Quốc, Yun Hwa mô tả bằng hai từ “nô lệ”.