Cận cảnh 131 vòm cầu đường sắt ở Hà Nội sắp được chỉnh trang
Thành phố Hà Nội đang chuẩn bị lập Đồ án thiết kế đô thị riêng tỷ lệ 1/500 nhằm tái thiết không gian 131 vòm cầu đường sắt Phùng Hưng.
Việc chỉnh trang, tái thiết được kỳ vọng trở thành không gian công cộng, văn hoá, ẩm thực và tuyến trải nghiệm di sản, kết nối khu phố cổ với ga Long Biên.
Hệ thống 131 ô vòm là các khoang rỗng của cầu cạn đường sắt do người Pháp xây dựng, kéo dài từ phố Phùng Hưng qua phố Gầm Cầu đến ga Long Biên. Phần lớn ô vòm trước đây được bịt kín để đảm bảo an toàn và an ninh trật tự.
Tuyến cầu cạn đường sắt từ ga Hà Nội qua phố Phùng Hưng đến ga Long Biên dài hơn 1,7km, được người Pháp xây dựng trong giai đoạn 1900-1902. Đoạn từ ga Hà Nội đến phố Cửa Đông được xây đặc. Đoạn còn lại đến ga Long Biên dài gần 850m, gồm 131 vòm cuốn bằng đá kiên cố, cao từ 2,6-4,9m, được đánh số theo thứ tự từ đầu đến số 131.
Do tình trạng mất an ninh trật tự và ô nhiễm môi trường, từ những năm 1980, Hà Nội đã cho xây bịt các vòm cầu, chỉ giữ lại 6 vòm phục vụ giao thông. Hiện 97 vòm bị bịt bằng 2 lớp tường, 21 vòm bị bịt bằng 4 lớp tường và 7 vòm còn nguyên trạng tại khu vực ga Long Biên.
Năm 2017, Thành phố Hà Nội đưa ra chủ trương phục hồi các vòm cầu nhằm gia tăng không gian sinh hoạt văn hóa công cộng. Đến năm 2020, thành phố thí điểm đục thông 5 vòm, từ vòm 79 đến vòm 83, đoạn Hàng Cót - Hàng Giấy.
Tuy nhiên, sau đợt thí điểm, việc cải tạo các vòm cầu rơi vào tình trạng tạm dừng trong nhiều năm, chưa phát huy được giá trị của không gian di sản.
Để hiện tiếp tục thực hiện, Hà Nội sẽ triển khai các bước lập Đồ án thiết kế đô thị riêng tỉ lệ 1/500 nhằm tái thiết không gian 131 vòm cầu đường sắt trên.
Theo định hướng quy hoạch, từng đoạn vòm cầu sẽ được phát triển theo chức năng riêng, kết hợp bảo tồn kiến trúc hiện hữu với các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thương mại và dịch vụ. Khi hoàn thành, toàn tuyến được kỳ vọng trở thành không gian công cộng và tuyến trải nghiệm di sản, kết nối khu phố cổ với ga Long Biên.
