Một con đường liên xã xé ngang qua di tích Nghè Ngọc Nhị, chia cắt di tích cấp tỉnh này từ nhiều năm nay. Người dân nơi đây vẫn đang ngày ngày mong mỏi các cấp chính quyền sớm có biện pháp nắn chỉnh lại con đường để trả lại mặt bằng cho di tích Nghè Ngọc Nhị
 |
| Nghè Ngọc Nhị được công nhận là di tích cấp tỉnh năm 2000. |
Người dân xã Ngọc Nhị (xã Quảng Vọng, Quảng Xương, Thanh Hóa) phản ánh: “Chẳng hiểu sao Nghè Ngọc Nhị đã được công nhận là di tích cấp tỉnh 15 năm nay. Đã nhiều lần chúng tôi phản ánh lên các cấp chính quyền di chuyển con đường trả lại cho khu di tích về một tổng thể nhưng đến nay vẫn không thấy tin tức gì”.
Từ năm 2000 UBND tỉnh Thanh Hóa đã công nhận Nghè Ngọc Nhị là di tích lịch sử cấp tỉnh. Nghè tôn thờ Hồng Thánh Đức uy Vũ dũng Đại vương Nguyễn Hồng – một danh tướng thời nhà Lý.
Sinh ra trong một gia đình nhà nho. Tướng quân Nguyên Hồng là người học cao biết rộng, văn võ song toàn. Tiếng tăm lừng lẫy đến tai vua, năm 21 tuổi ông được vua sai sứ thần đến đón về cung yết kiến. Thấy ông có diện mạo phi thường, tài năng hơn người, vua bèn phong cho ông giữ chức Đô úy tháo bảo và giao cho ông đi trấn thủ vùng Thanh Hóa – Nghệ Tĩnh.
Ông lập được nhiều chiến công, giữ vững giang sơn bờ cõi. Vua thăng cho ông chức Đại thần Phục quốc thần úy năm 25 tuổi và giao cho ông đi đánh giặc Chiêm Thành. Thắng trận vẻ vang trở về, trên đường ra kinh thành báo công với vua, ông lâm trọng bệnh chết ở vùng đất quê nhà. Hay tin, vua tiếc thương hiền tài đã lập miếu thờ ông tại làng Ngọc Nhị, xã Quảng Vọng.
Ông Nguyễn Khắc Huấn (sống ở gần Nghè Ngọc Nhị) cho biết, từ thời cha ông kể lại, nghè Ngọc Nhị vẫn được nhân dân thờ cúng để ghi nhớ công ơn của Tướng quân Nguyên Hồng.
Nhưng đến khoảng năm 1973-1974, do nhận thức sai lệch về các di sản văn hóa, tín ngưỡng nên Nghè Ngọc Nhị bị phá bỏ. Các cột gỗ dùng để xây trường học.
Khu đất trống ở giữa Nghè dần được hình thành con đường chạy ngang qua. Dù bị phá bỏ nhưng người dân trong thôn vẫn tôn thờ ông nên đã cất giữ toàn bộ phả tích, các sắc phong và đồ thờ cúng của ông. Sau này Nghè Ngọc Nhị được tôn tạo, xây dựng lại nhưng con đường vẫn đi ngang qua, chia cắt phần cổng Nghinh môn một bên và phần Chính tẩm một bên.
 |
| Một bên là cổng Nghinh môn, một bên là Chính tẩm |
Trao đổi với chúng tôi, ông Hoàng Thanh Hóa (chủ tịch UBND xã Quảng Vọng) cho biết: “Tâm nguyện của chính quyền xã và nhân dân địa phương là được khôi phục lại di tích trở về một tổng thể. Quyền hạn của xã không thể giải quyết được, năm 2011 xã đã có đề nghị lên huyện làm con đường tránh nhưng huyện không đồng ý”.
Ông Viên Đình Lưu – Trưởng phòng quản lý di tích Sở Văn hóa thể thao và du lịch tỉnh Thanh Hóa nói: “Nghè Ngọc Nhị được công nhận là di tích cấp tỉnh từ năm 2000. Khi lập hồ sơ di tích đã có con đường chạy qua Nghè rồi. Đã nhiều lần chúng tôi có đề nghị huyện Quảng Xương và xã Quảng Vọng phải nắn chỉnh lại con đường. Gần đây nhất là năm 2011 đích thân tôi và ông Nguyễn Hữu Nhẫn, Phó Giám đốc sở xuống khảo sát di tích và đề nghị xã làm ngay. Nhưng chả hiều sao 15 năm nay rồi chưa giải quyết”.
Theo quan sát của chúng tôi, nhân dân địa phương đã đắp một đoạn đường tránh dài 800m, rộng 15 m phía trên khu di tích để thay thế con đường đang chạy ngang khu di tích. Hiện, chỉ còn trông chờ các cấp có thẩm quyền giải quyết làm đường.
Theo điều 2, Quyết định số 186 về xếp hạng di tích lịch sử văn hóa Nghè Ngọc Nhị, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa có ghi rõ: Nghiêm cấm mọi hành vi hoạt động xây dựng, khai thác trái phép trong khu di tích được khoanh vùng bảo vệ. Chính quyền địa phương, nơi có di tích phải thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với di tích lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh theo đúng quy định của pháp luật hiện hành.
Đây là một di tích lịch sử cấp tỉnh, đã đến lúc cơ quan chức năng phải có biện pháp giải quyết để trải lại mặt bằng và sự tôn nghiêm cho di tích.
