Dự án “lừa dưới, dối trên” của Dona.Coop: Họ đã câu kết dối trá để “xóa sổ” cả một xã như thế nào?

Luật Kinh doanh Bất động sản đang ‘bất lực’ với condotel

Băng cướp lao từ lùm cây ra quốc lộ, dí kiếm vào tài xế

Hai đứa trẻ tử vong, nghi bị ép thuốc sâu

Ấn Độ: Ngộ độc rượu, 5 người thiệt mạng

Không được đóng bảo hiểm, giáo viên vẫn bị trừ lương

Cả ngàn ha đất màu mỡ bị dự án trái phép thu hồi san lấp thành vùng đất “chết” chờ phân lô bán nền.

Phó Chủ tịch tỉnh sửa Quyết định của… Thủ tướng

Câu chuyện bắt đầu một thời gian ngắn trước năm 2006, khi Dona.Coop, lúc đó mới chỉ là một doanh nghiệp “trứng nước” vừa thành lập, có tờ trình gửi Đồng Nai. Tỉnh ủy Đồng Nai có văn bản chỉ đạo. Năm 2006, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đinh Quốc Thái ký quyết định cho phép, giới thiệu địa điểm để chủ đầu tư được lập dự án Khu đô thị sinh thái kinh tế mở Long Hưng tại xã Long Hưng với tổng diện tích thu hồi thực hiện dự án 1.173 ha, nghĩa là xóa trắng toàn bộ một xã. Năm 2007 UBND tỉnh ký ban hành quyết định phê duyệt quy hoạch tỷ lệ 1/5000 xã Long Hưng, điều chỉnh… Quy hoạch số 33 năm 2002 của Thủ tướng, sau đó cho phép Dona.Coop thực hiện dự án.

Riêng việc làm này của ông Thái đã phản ánh ít nhất hai điểm sai phạm nghiêm trọng. Thứ nhất, Quyết định Thủ tướng đã phê duyệt, theo Luật soạn thảo Văn bản quy phạm pháp luật, cơ quan nào ban hành ra văn bản thì chỉ cơ quan đó mới có quyền điều chỉnh văn bản đó. Ông Thái sửa Quyết định của Thủ tướng là sai quyền hạn, bất chấp pháp luật. Thứ hai, theo Quyết định do Thủ tướng Phan Văn Khải ký phê duyệt Quy hoạch tổng thể Đồng Nai giai đoạn 2002 – 2010, không có dự án khu đô thị sinh thái kinh tế mở Long Hưng.

Theo quy định, đây không phải là dự án thuộc thẩm quyền cấp tỉnh. Lẽ ra UBND tỉnh Đồng Nai muốn bổ sung dự án này vào quy hoạch thì phải chờ trong kỳ quy hoạch tiếp đó, theo Luật Quy hoạch và Luật Đất đai. Cuối kỳ quy hoạch, nếu UBND tỉnh có nhu cầu hoặc phía nhà đầu tư có nhu cầu và tỉnh chấp thuận, thì tỉnh sẽ đưa vào tờ trình gửi Thủ tướng xem xét có chấp thuận hay không mới được làm.

Quyết định này còn trái với nhiều quy định trong các đạo luật khác. Theo Luật Quy hoạch đô thị năm 2006 và các Nghị định hướng dẫn thi hành, thẩm quyền với những dự án mà khu đô thị mới thành lập quy mô từ 200ha trở lên thuộc Chính phủ và còn phải phù hợp với quy hoạch đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Ở đây, cả hai yếu tố trên đều không được đáp ứng. Trường hợp này, UBND tỉnh không có quyền cấp phép đầu tư, không có quyền giao đất mà phải báo cáo sự việc, gửi lên Bộ Tài nguyên Môi trường, Bộ Xây dựng để hai Bộ này tham mưu cho Thủ tướng. Cơ quan được quyền cho phép đầu tư dự án này là Chính phủ chứ không thể là UBND tỉnh.

Chưa hết, theo quy định về bảo vệ diện tích lúa nước, đảm bảo an ninh lương thực, việc chuyển hàng trăm ha lúa nước sang đất ở, UBND tỉnh Đồng Nai cũng không có thẩm quyền. Tất cả những chứng cứ trên cho thấy UBND tỉnh Đồng Nai cấp phép cho dự án này là hoàn toàn sai. Thời điểm này, Chính phủ chưa hay biết gì về “đại dự án” nói trên.

“Lòng dân” được đo như thế nào, khi dự án có quyết định chấp thuận, thu hồi đất trước, việc dân “đóng góp ý kiến” được làm sau?

Bóp chết mọi ý kiến phản biện

Dự án đã “dối trên” như trên, còn tinh vi “lừa dưới”. Vai trò của HĐND các cấp trong vụ việc này bị bỏ qua. UBND tỉnh không trình HĐND tỉnh sự việc, mà… đưa ngược trở lại cho HĐND xã Long Hưng triệu tập cuộc họp bất thường để thông qua. Đó là ngày 27/7/2007.

Ông Nguyễn Văn Nhuần (SN 1964, ngụ ấp An Xuân, nguyên đại biểu HĐND xã, nguyên Trưởng Trạm y tế xã Long Hưng), tố cáo, phản đối việc tỉnh làm ngược trở lại để hợp thức hóa, trong cuộc họp ông nêu ý kiến không đồng tình. “Trong cuộc họp đó có hơn 40 đại biểu không đồng tình với dự án, gần 50% số người dự họp. Thành ra cuộc họp đó họ hoãn vì họ thấy nếu đưa ra biểu quyết sẽ không đạt mục đích”, ông Nhuần nói.

Vẫn lời ông Nhuần: “Họ triệu tập họp lần thứ hai. Trước đó họ cho công an mời “dằn mặt” những người có ý kiến khác trong cuộc họp lần thứ nhất. Rất nhiều đại biểu bị cán bộ Huyện ủy Long Thành, UBND Long Thành (khi đó Long Hưng thuộc huyện Long Thành – NV) đe dọa “ai không tán đồng với dự án sẽ bị khai trừ nếu là Đảng viên, cán bộ coi chừng bị xử lý kỷ luật”. Các cán bộ Đảng viên trước cuộc họp bị gọi lên “quán triệt tinh thần” “vô họp là phải biểu quyết tán đồng, đây là chủ trương, chính sách nên không được có ý kiến khác, nếu có ý kiến khác là chống lại Đảng, Nhà nước”. Cuộc họp lần hai, số đại biểu lúc đầu cùng quan điểm với tôi, vì lo sợ nên bỏ cuộc hết. Cuộc họp lần hai chỉ còn 17 người không đồng ý”.

Ông Nhuần cho hay: “Trước cuộc họp lần hai, thậm chí Huyện ủy Long Thành chỉ đạo quán triệt, mời qua làm việc. Họ tách đại biểu làm hai nhóm. Cán bộ công chức là Đại biểu HĐND nhưng không phải là Đảng viên thì họ quán triệt tinh thần kiểu riêng. Những cán bộ công chức là Đảng viên, họ làm việc kiểu riêng, lệnh phải làm theo ý kiến cấp trên”.

Cuộc họp lần thứ hai “thành công rực rỡ” thông qua điều chỉnh quy hoạch 1/5000 của UBND tỉnh về việc cho phép lập dự án khu đô thị kinh tế mở Long Hưng. Sau cuộc họp, vị Trưởng trạm Y tế xã Long Hưng là người có ý kiến phản biện mạnh mẽ nhất bị Trưởng phòng Y tế huyện Long Thành ra quyết định điều chuyển công tác “ngay và luôn”. “Không đưa ra lý do gì hết ráo. Trưởng phòng mời tôi xuống nói “anh phát biểu như thế tại cuộc họp HĐND như vậy là chống lại chủ trương, chính sách. Vì vậy tôi phải thực hiện theo lệnh của Huyện ủy điều chuyển công tác anh đi”. Và họ ra quyết định điều chuyển”, ông Nhuần kể lại. “Vì là viên chức nhà nước, tôi phải tạm chấp nhận để đảm bảo công việc của mình”.

Một thời gian sau, quyết định đó được thông qua tại cuộc họp HĐND huyện Long Thành. “Nói chung, họ làm mang tính chất hợp thức hóa”, ông Nhuần tố cáo.

Trí trá cuộc “thăm dò lòng dân”

Một cựu cán bộ xã Long Hưng xác nhận những tố cáo nêu trên. Ông tái xác nhận thủ đoạn của chính quyền địa phương ép mọi người phải đồng ý với dự án: “Trong cuộc họp HĐND, tôi có ý kiến “nếu có quy hoạch thì phải bàn bạc với người dân, để tất cả người dân nắm rõ được dự án”, nhưng những ý kiến của tôi không được ghi nhận. Khi có những người biểu quyết không đồng ý, công an huyện họ tách đại biểu thành hai nhóm: Một nhóm là Đảng viên quán triệt riêng. Một nhóm là cán bộ không phải Đảng viên quán triệt riêng. Tôi còn bị một số người nhắc nhở là “lần sau ông đừng phát biểu nữa”.

“Lúc đó là cán bộ xã nhưng tôi cũng chẳng có quyền gì cả, tất cả đều do trên sắp đặt. Có cán bộ xã hỏi: “Dân bị lấy hết đất thì làm cái gì?”, ông Chủ tịch Hội Nông dân huyện Long Thành khi ấy trả lời: “Anh chỉ là cấp dưới, còn chúng tôi cấp huyện, cấp tỉnh. Trên họ chỉ đạo thế nào thì anh làm thế ấy, anh phải chấp hành”.

Vị cựu cán bộ trầm ngâm: “Tôi cũng chỉ dám nói đến thế. Lúc đó là một cán bộ trong xã, nếu tôi lên tiếng nữa thì chắc cũng không còn được đứng trong hàng ngũ gì nữa, chắc bị ra khỏi Đảng. Bởi vì cấp trên chỉ đạo cho xã phải làm theo nghị quyết của Đảng bộ và chỉ đạo của cấp trên, ai nói ra là bị “chụp”. Thế nên 60 Đảng viên mà không ai dám nói, sợ ảnh hưởng đến con cái, gia đình”.

Dự án liên quan cuộc sống hơn 1.000 hộ dân, cả vạn nhân khẩu, nhưng câu chuyện “thăm dò lòng dân” lại được thực hiện theo kiểu trí trá. Mãi đến cuối năm 2008, khi tất cả mọi sự “đã rồi”, chính quyền mới tổ chức họp dân để “công bố quy hoạch”, trên danh nghĩa là lấy ý kiến. Chính quyền phát một phiếu ý kiến yêu cầu nhận xét như thế nào về dự án. Ngay lập tức dân có ý kiến phản bác: “Dự án này đã được tỉnh ký quyết định. Giờ mấy ông kêu dân đến góp ý kiến gì đây? Quy hoạch đã duyệt, đã chấp thuận cho phép, đồ án có hết ráo, giờ bảo dân có ý kiến gì?”. Cuộc họp “lấy ý kiến” biến thành cuộc “quảng cáo” khi những người chủ trì lôi ra những giấy tờ giới thiệu đường, cây xanh, mẫu nhà “có đẹp hay không”.

Những sai phạm tày trời trên suốt nhiều năm đã bị chính quyền Đồng Nai giấu giếm, sau đó đánh tráo vấn đề, báo cáo gian dối, để từ đó đến nay tiếp tục đi từ sai phạm này đến những sai phạm khác.

Mời bạn đọc đón đọc kỳ sau.