Luật HTX năm 2012 có hiệu lực từ năm 2013, tại Luật này có hai mô hình HTX hoạt động là HTX dịch vụ và HTX tạo việc làm.
Đối với HTX ngành giao thông vận tải trên cả nước có gần 10.000 HTX thì đa số đều hoạt động với mô hình HTX dịch vụ hỗ trợ.
Theo đó về thuế thì HTX dịch vụ thực hiện theo Thông tư 92/2015/TT-BTC của Bộ tài chính và các văn bản của Tổng cục thuế mà mới nhất là văn bản 2146/TCT-TNCN năm 2017 để nộp thuế.
Cá nhân xã viên tham gia vào HTX phải kê khai nộp thuế nếu không có ủy quyền cho HTX nộp thay và HTX chỉ thu ở họ các khoản phí quản lý dịch vụ để thực hiện các công việc như làm các thủ tục pháp lý cho họ hoạt động; xin cấp các loại phù hiệu xe hợp đồng, du lịch, tuyến cố định, vận tải hàng, theo dõi GPS, khai thác luồng tuyến bến bãi, sự cố tai nạn, bảo hiểm, thương vụ…
 |
| Chủ xe tham gia HTX dịch vụ vận tải phải là người kê khai nộp thuế theo Thông tư 92/2015/TT-BTC và văn bản 2146/TCT-TNCN năm 2017 (Ảnh minh họa). |
Và HTX phải nộp thuế trong khoản tiền dịch vụ đó; còn việc khai thác kinh doanh hợp đồng, bán vé cho khách là việc của chủ xe xã viên, doanh thu là của họ và họ phải kê khai để nộp thuế.
Nhưng trớ trêu thay cái hệ thống văn bản cấp trên về thuế (từ Bộ đến Tổng cục) đều đã minh thị rõ ràng nhưng ở cấp thực hiện địa phương thì lúng túng cứ chăm chăm vào pháp nhân là HTX để đòi kê khai thu thuế, kiểu nắm người có tóc là HTX mà không nắm cá nhân người kinh doanh trực tiếp là chủ xe.
Do đó trong thời gian gần đây báo chí từ trung ương đến địa phương lại rộ lên việc nộp thuế của các HTX vận tải tại Hà Nội, Đắk Lắk, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Bắc Ninh …; nào là HTX trốn thuế “Thuế …, “trận địa bỏ trống” (báo Giao thông ngày 6 và 7/8/2018) HTX vận tải Sông Hồng (Chi cục thuế quận Tây Hồ, Hà Nội) bị truy thu thuế, nhưng cả năm nay vẫn không thực hiện được do không đúng với quy định của các văn bản Bộ tài chính và Tổng cục thuế.
Càng trớ trêu các HTX các địa phượng lại so bì lẫn nhau, tại sao địa phương này thu thuế tại HTX, còn địa phương khác lại không, tất cả đều không được thống nhất trên cả nước, trong khi đó chỉ có một chính sách thuế.
Trước thực trạng trên có địa phương như Đắk Lắk đưa đề án quy định cơ quan đăng kiểm tỉnh này sẽ không đăng kiểm cho những xe chưa thực hiện nghĩa vụ thuế. Như vậy ngành thuế có đá lộn sân không? Xe ô tô nếu không đăng kiểm ở tỉnh này thì họ sẽ đem sang đăng kiểm tỉnh khác để đăng kiểm có sao đâu?
Trước tình hình phức tạp do cơ quan thuế các địa phương áp dụng đối với khu vực kinh tế HTX dịch vụ vận tải hiện nay trong việc thực hiện Luật HTX 2012, Thông tư 92/2015/TT-BTC của Bộ tài chính và văn bản 2146/TCT-TNCN của Tổng cục thuế về chính sách thuế, người dân đều mong muốn minh định rõ ràng.
Người kinh doanh là người phải nộp thuế khi tham gia vào HTX dịch vụ vận tải; chủ xe xã viên phải kê khai nộp thuế tại địa phương nếu không ủy quyền cho tổ chức nộp thay.
Chính sách văn bản thuế đã chỉ ra rõ ràng, không nên để mỗi nơi làm mỗi khác, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế HTX mà Nghị quyết Trung ương lần 5 khóa IX của Đảng đã nêu “Đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế HTX”.
