Lễ hội Xuân: Từ di sản truyền thống đến sản phẩm du lịch thông minh

Chuyển đổi số nâng tầm không gian văn hóa

Hà Nội – "thủ đô của những lễ hội" với khoảng 1.500 sự kiện lớn nhỏ – đang tiên phong trong việc đưa lễ hội trở thành sản phẩm của công nghiệp văn hóa.

Điểm nhấn nổi bật trong mùa Xuân năm nay chính là sự xuất hiện của các mô hình lễ hội thông minh.

Lần đầu tiên, hệ thống cơ sở dữ liệu và bản đồ số lễ hội theo thời gian thực được triển khai, giúp du khách dễ dàng cập nhật hành trình và mật độ hành khách.

Đặc biệt, tại Quần thể di tích thắng cảnh Hương Sơn, công nghệ AI và hệ thống camera giám sát thông minh đã được lắp đặt đồng bộ nhằm kiểm soát lưu lượng khách, đảm bảo an ninh trật tự và kiến tạo một không gian trẩy hội văn minh, hiện đại ngay trong năm bản lề xây dựng chùa Hương trở thành Khu du lịch quốc gia.

Tại các vùng đất di sản như Ninh Bình, Quảng Ninh hay Thanh Hóa, không khí chuẩn bị cho những ngày hội lớn đang diễn ra hết sức khẩn trương.

Tại Nam Định, lễ hội chợ Viềng Xuân Bính Ngọ được tổ chức với quy mô mở rộng, hướng tới mục tiêu hoàn thiện hồ sơ ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.

Trong khi đó, tại Quảng Ninh, lễ hội đền Cửa Ông hứa hẹn sẽ mang đến những màn trình diễn nghệ thuật mãn nhãn như múa "Hào khí Đông A", tái hiện hào hùng thần tích "Dấu thiêng lưu tích".

Tại Thanh Hóa, sự đổi mới không chỉ nằm ở quy mô mà còn ở nhận thức. Tại các di tích trọng điểm như đền Cô Bơ, đền thờ Cầm Bá Thước, Ban quản lý đã chủ động sắp xếp lối đi thông thoáng, tuyên truyền thực hành tín ngưỡng văn minh và hạn chế đốt vàng mã.

Việc lồng ghép các hoạt động thể thao dân gian, giao lưu nghệ thuật truyền thống đã tạo nên một không gian sinh hoạt văn hóa lành mạnh, vừa giữ lửa truyền thống, vừa lan tỏa giá trị xanh tới cộng đồng.

Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh

Dù đã có nhiều chuyển biến tích cực thông qua việc triển khai Bộ tiêu chí về môi trường văn hóa, nhưng công tác tổ chức lễ hội vẫn đối mặt với không ít thách thức.

Những hiện tượng như hàng quán tự phát lấn chiếm không gian di tích hay thói quen giắt tiền lẻ vào tượng thờ vẫn cần được chấn chỉnh quyết liệt.

Nhằm bảo đảm các lễ hội diễn ra đúng nghi lễ truyền thống, phát huy vai trò chủ thể của nhân dân, ngành Văn hóa đã yêu cầu các địa phương không tổ chức tràn lan, phô trương, lãng phí.

Nhiệm vụ trọng tâm là loại bỏ các tập tục lạc hậu, ngăn chặn các hành vi mê tín dị đoan và lợi dụng lễ hội để trục lợi.

Mùa lễ hội Xuân Bính Ngọ 2026 không chỉ là dịp để người dân hướng về nguồn cội mà còn là cơ hội để khẳng định sức mạnh nội sinh của văn hóa.

Khi công nghệ số hòa quyện cùng ý thức ứng xử văn minh của du khách, các giá trị truyền thống sẽ thực sự trở về đúng vị trí thiêng liêng vốn có, đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của quốc gia.