Bản tin Bất động sản Plus: VICEM muốn bán đất vàng, Đại biểu Quốc hội bàn luận gì?

Vicem đạt lợi nhuận “khủng” sau tái cơ cấu

Vicem kinh doanh ngoài ngành bế tắc, muốn chuyển nhượng "đất vàng"

VICEM đã tiêu tốn tiền tỷ vào khu đất 122 Vĩnh Tuy, trách nhiệm ai chịu?

Nhiều đơn vị thuộc Vicem thua lỗ: Trách nhiệm Chủ tịch HĐTV ra sao, Bộ Xây dựng bàn luận gì?

Video: VICEM muốn bán đất vàng, Đại biểu Quốc hội bàn luận gì?

VICEM xin chuyển nhượng toàn bộ dự án

Trong báo cáo mới đây của Kiểm toán Nhà nước (KTNN) gửi Quốc hội, đã chỉ ra nhiều sai phạm tại các đơn vị thuộc Tổng công ty Công nghiệp Xi măng Việt Nam (VICEM), đề nghị Vicem phải kiểm điểm trách nhiệm nhiều tập thể, cá nhân.

Đáng chú ý, theo Kết luận số 44/BC-KTNN của Kiểm toán Nhà nước đề xuất thay đổi phương án, sắp xếp, xử lý nhà đất của VICEM đã được Bộ Xây dựng phê duyệt đối với 03 lô đất, song chưa hoàn thành thủ tục hoặc chưa được phê duyệt lại.

Lô đất đầu tiên đó là 8.476 m2 tại 10E6 Khu đô thị mới Cầu Giấy, phường Mễ Trì (quận Nam Từ liêm, Hà Nội), VICEM đã đề xuất thay đổi từ “tiếp tục xây dựng Dự án Trung tâm điều hành và giao dịch VICEM” thành “chuyển nhượng toàn bộ dự án”, đã được Bộ Xây dựng đồng ý về chủ trương nhưng Tổng công ty chưa hoàn thành thủ tục, nội dung điều chỉnh phương án trình phê duyệt.

Theo ghi nhận của phóng viên, Dự án có quy mô cao 31 tầng và 4 tầng hầm, bố trí làm văn phòng, hội trường và thương mại... dự kiến hoàn thành vào 31/12/2020 nhưng đến nay, dự án vẫn để sắt gỉ và cỏ mọc, rêu bám.

Từ năm 2013 đến nay, dự án ngoài việc tập trung quyết toán các gói thầu đã hoàn thành, thi công các gói thầu đã kí hợp đồng đang thực hiện dở thì dự án không triển khai gì thêm.

Theo Kiểm toán nhà nước, chi phí đầu tư thực hiện dự án trụ sở của VICEM tại lô đất vàng nói trên tính đến thời điểm kết thúc kiểm toán là 770,63 tỷ đồng (tính đến tháng 5/2019).

Lô đất tiếp theo có diện tích 52.083 m2 tại ngõ 122 Vĩnh Tuy, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội: Vicem đề xuất thay đổi từ “Xây dựng Dự án Khu tổng hợp 122 Vĩnh Tuy” thành “tiếp tục quản lý, sử dụng như hiện trạng, sau khi Cổ phần Hoá sẽ báo cáo việc sử dụng đất theo yêu cầu sản xuất kinh doanh, chiến lược phát triển, tái cấu trúc VICEM theo quy hoạch của TP Hà Nội”, được Bộ Xây dựng đồng ý về chủ trương song Bộ Tài chính chưa có ý kiến.

Như Pháp luật Plus đã thông tin, hiện nay dự án mới dừng lại ở giai đoạn lập và xin thỏa thuận phương án kiến trúc và giai đoạn lập dự án đầu tư xây dựng công trình như khoan khảo sát, thẩm tra thiết kế cơ sở, chi phí BQLDA…

Thế nhưng số tiền mà VICEM đã thanh toán đến nay vào khoảng 63 tỷ đồng, trong đó chi phí lập phương án kiến trúc; lập dự án đầu tư xây dựng công trình, thiết kế kỹ thuật với nhà thầu POSCO A&C khoảng 56,8 tỷ đồng.

Một vấn đề đặt ra tại dự án này, đó là hàng chục tỷ đồng đã được chi cho các đơn vị thực hiện dự án của VICEM sẽ được xử lý như thế nào?

Cuối cùng là lô đất có diện tích 166.527m2 tại Khu công nghiệp Đông Hồi, xã Quỳnh Lập (huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An), Vicem đề xuất thay đổi từ "tiếp tục xây dựng dự án Nhà máy kết cấu bê tông vật liệu xây dựng không nung Đông Hồi" thành "chuyển nhượng quyền sử dụng đất gắn liền với chuyển nhượng dự án", đến tháng 5/2019 Bộ Xây dựng chưa có ý kiến.

Theo tìm hiểu, Dự án này được đầu tư lên đến 819 tỷ đồng để xây dựng Nhà máy kết cấu bê tông - vật liệu xây dựng không nung Đông Hồi.

Thế nhưng sau khi được thi công xây dựng trong 18 tháng, dự án liền bị ngưng trệ khiến nhiều người ngao ngán. Trong khi đó, chi phí đầu tư đã thực hiện theo phương án ban đầu là 45,87 tỷ đồng.

"Tạo sân chơi không bình đẳng"

Trao đổi với PV Pháp luật Plus về vấn đề này, Đại biểu Quốc hội Lê Thanh Vân cho rằng:

“Đất vàng của các doanh nghiệp nhà nước khi cổ phần hoá rất dễ bị lợi dụng, bị sự cấu kết của các nhóm lợi ích gây thất thoát tài sản nhà nước. Do đó, cần phải hết sức tỉnh táo khi xác định giá trị tài sản”.

“Ngoài ra, việc bán các khu đất vàng khi cổ phần hoá có nguy cơ tạo ra các sân chơi không bình đẳng”, Đại biểu Lê Thanh Vân cho biết thêm.

Liên quan đến sự việc này, trả lời trên Chuyên trang đầu tư Bất động sản Cafeland, GS Đặng Đình Đào - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Phát triển, Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội cho biết:

"Một điểm rất cần phải làm rõ đó là quyền sở hữu đất vàng là thuộc về toàn dân, doanh nghiệp nhà nước được “quyền thuê”, đây vốn là đặc quyền của doanh nghiệp nhà nước nhằm phục vụ mục đích kinh doanh của doanh nghiệp. Tức là khi thực hiện cổ phần hóa, tài sản đất đai vốn phải được tách ra để định giá riêng, các doanh nghiệp nhà nước không phải muốn bán thì bán, muốn cho thuê thì cho thuê.

"VICEM hiện đang sở hữu rất nhiều lô đất lớn nhưng lại có ý định xin chuyển nhượng hoàn toàn các diện tích đất này trước khi thực hiện cổ phần hóa là điều bất thường."

"Ở đây, VICEM định tách riêng đất vàng, chuyển nhượng hoàn toàn trước khi thực hiện cổ phần hóa thì tài sản còn lại của VICEM ngoài những khoản nợ khổng lồ, cùng tình trạng làm ăn bết bát. Nếu làm như vậy sẽ xảy ra hai nguy cơ. Thứ nhất, việc định giá đất dễ bị nhập nhèm, nguồn lực của nhà nước có thể không chảy về ngân sách mà lại chảy vào các nhóm lợi ích. Thứ hai, việc tiến hành cổ phần hóa sẽ bị cản trở, khó thực hiện theo kế hoạch hoặc nếu cổ phần được cũng bị định giá thấp, gây thiệt hại cho nhà nước", GS Đặng Đình Đào phân tích.

Theo Tạp chí Bất động sản Việt Nam, Đại biểu Quốc hội Bùi Thị An đã trả lời báo chí và cho biết:

“Đối với một doanh nghiệp, đơn vị tổ chức, người cao nhất phải chịu trách nhiệm cao nhất. Đối với doanh nghiệp Nhà nước, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm với nhân dân, với Nhà nước trong việc quản lý tài sản công. Còn người đứng đầu phân trách nhiệm cho ai, sai phạm ở đâu thì truy xét tới đó”.

"Phải làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu và những người có liên quan trong việc để tình trạng này kéo dài triền miên, vì hệ luỵ của trường hợp này nếu có là rất nghiêm trọng”, Đại biểu Quốc hội Bùi Thị An phân tích.

Nhiều đơn vị thuộc VICEM thua lỗ, trách nhiệm lãnh đạo VICEM ra sao?

Ông Bùi Hồng Minh đang giữ chức vụ Bí thư Đảng ủy;

Chủ tịch HĐTV VICEM;Tổng giám đốc VICEM đương nhiệm là ông Lê Nam Khánh;

Phóng viên Pháp luật Plus cũng đã liên hệ với VICEM để làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu Tổng Công ty liên quan đến những tồn tại của Kết luận Kiểm toán nhà nước.

Bàn luận về nội dung này, Chánh văn phòng VICEM ông Hà Quang Hiện cho hay: "Ở góc độ người đứng đầu thì anh Minh (Bùi Hồng Minh) đang chỉ đạo khắc phục kết luận kiểm toán. 4 đơn vị từng thua lỗ thì đều có lợi nhuận cả rồi, các đơn vị mà giấy phép khai thác hết hạn thì đã có rồi, đã điều chỉnh rồi. Đối với các toà nhà, lô đất thì đã có các báo cáo, xin ý kiến để tìm phương án để xử lý. Bộ cũng có văn bản, VICEM cũng có văn bản gửi Bộ Tài chính đề nghị có hướng dẫn và báo cáo xin ý kiến Chính phủ. Với vai trò là người đứng đầu đã chỉ đạo quyết liệt để thực hiện Kết luận Kiểm toán".

"Đang có phương án chuyển nhượng quyền sử dụng đất và bán nhà trên đất, nhưng có liên quan đến phần vốn Nhà nước vì đang cổ phần hoá. Có thể để trong cổ phần hoá hay đưa ra khỏi cổ phần hoá, thì đang báo cáo Bộ Xây dựng và Bộ Tài chính hướng dẫn, thì các Bộ đang yêu cầu tập hợp lại và báo cáo Chính phủ. Khi có ý kiến rồi thì VICEM mới triển khai được. Sau đó còn phải tìm các đối tác để triển khai, phải đảm bảo hiệu quả, đảm bảo phần vốn nhà nước…", ông Hà Quang Hiện cho biết thêm.

Theo tìm hiểu của phóng viên, tại buổi họp báo 6 tháng đầu năm 2020 của Bộ Xây dựng, ông Nguyễn Phúc Hưởng - Phó Vụ trưởng Vụ Quản lý doanh nghiệp (Bộ Xây dựng) đã thông tin liên quan đến các kết luận kiểm toán đối với các doanh nghiệp thuộc Bộ Xây dựng.

Theo Phó Vụ trưởng Vụ Quản lý doanh nghiệp, trong 2019, Kiểm toán Nhà nước thực hiện kiểm toán một số doanh nghiệp thuộc Bộ Xây dựng trong đó có Tổng Công ty Xi măng - Vicem. Riêng Vicem có 2 cuộc kiểm toán, trong đó liên quan đến xử lý tài sản Nhà nước năm 2018 và một cuộc kiểm toán kết quả tư vấn định giá giá trị doanh nghiệp để thực hiện Cổ phần hóa.

“Đến thời điểm hiện tại, hai tổng công ty này (HUD và VICEM) đã thực hiện toàn bộ các nội dung kiến nghị, yêu cầu xử lý hành chính của kết luận kiểm toán. Xử lý thu hồi, kiểm điểm cũng đã hoàn tất”,ông Nguyễn Phúc Hưởng - Phó Vụ trưởng Vụ Quản lý doanh nghiệp cho hay.

Theo Vụ trưởng Vụ Quản lý doanh nghiệp thì tại Kết luận của Kiểm toán nhà nước liên quan đến xác định giá trị doanh nghiệp để cổ phần hóa của VICEM. Theo quy định của pháp luật, sau khi tư vấn thẩm định giá xong, Bộ Xây dựng cử cơ quan chủ quản kiểm tra kết quả do tư vấn định giá đã chính xác hay chưa. Đây là việc tốt trong bước cổ phần hóa, giúp Bộ hoàn thiện cổ phần hóa trong thời gian tới.

Theo như vị lãnh đạo Vụ Quản lý doanh nghiệp thì phía VICEM đã kiểm điểm và hoàn tất. Vậy, trách nhiệm của những người đứng đầu VICEM và những cá nhân có liên quan đã kiểm điểm ra sao, và ở mức độ nào, trách nhiệm đến đâu.

Pháp luật Plus sẽ tiếp tục cập nhật.