An Giang siết chặt quản lý đội tàu, quyết tâm dứt điểm vi phạm IUU để gỡ “thẻ vàng”

Tỉnh An Giang đang bước vào giai đoạn cao điểm triển khai các biện pháp quyết liệt nhằm phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), hướng tới mục tiêu gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban Châu Âu (EC).

Đây không chỉ là vấn đề quản lý nghề cá địa phương, mà đã trở thành yêu cầu cấp bách mang tầm quốc gia liên quan đến xuất khẩu thủy sản, uy tín quốc tế và bảo vệ nguồn lợi biển bền vững.

Hoàn thiện cơ sở dữ liệu, cấp phép và quản lý tàu cá

Theo báo cáo mới nhất từ UBND tỉnh An Giang, tính đến ngày 27/10/2025, toàn tỉnh xác định có 9.832 tàu cá đang đăng ký hoạt động nghề cá. Trong đó, 100% tàu cá đã đăng ký đã được cập nhật dữ liệu đầy đủ trên Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase).Về cấp phép khai thác, tỉnh đã cấp giấy phép cho 8.952/8.952 tàu cá đủ điều kiện, đạt tỷ lệ 100%.

Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang Lê Hữu Toàn cùng các Sở, ngành, đơn vị liên quan kiểm tra công tác chống khai thác IUU.

Hai con số trên cho thấy An Giang đã đạt bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu, cấp phép và quản lý đội tàu – đây là “điều kiện tiên quyết” để bất cứ chuyến khai thác nào cũng phải minh bạch, có kiểm soát và tuân thủ quy định quốc gia và quốc tế.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, tỉnh vẫn còn 1.667 tàu cá chưa đủ điều kiện hoạt động, chiếm khoảng 16,9% tổng số tàu. Trong đó có 1.469 tàu hết hạn giấy phép khai thác; 349 tàu nằm bờ, hư hỏng, chưa lắp thiết bị theo quy định hoặc chủ tàu chưa thực hiện thủ tục; 336 chiếc còn lại thuộc nhóm phù hợp nhưng chưa hoàn thiện thủ tục.

Để xử lý nhóm tàu chưa đủ điều kiện, UBND tỉnh An Giang đã chỉ đạo phân công rõ trách nhiệm “4 rõ”: rõ chủ tàu, rõ hiện trạng tàu, rõ vị trí neo đậu và rõ người giám sát. Tỉnh cũng bắt đầu triển khai việc gắn biển “Tàu cá không đủ điều kiện hoạt động khai thác thủy sản” đối với nhóm tàu chưa thực hiện được thủ tục cấp phép hoặc đăng kiểm.

Thời gian qua, cảnh sát biển tăng cường tuyên truyền về phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU)

Thời gian qua, tỉnh An Giang cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm. Từ đầu năm 2024 đến 31/10/2025, các trạm kiểm soát Biên phòng trên địa bàn tỉnh đã thực hiện thủ tục cho hơn 16.000 lượt tàu xuất bến và hơn 15.000 lượt tàu nhập bến; trong đó đã từ chối xuất bến 69 tàu do thiếu giấy tờ hoặc trang thiết bị theo quy định; lập biên bản 474 phương tiện mất kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS).

Lực lượng liên ngành thực hiện công tác kiểm tra chống khai thác IUU

Cũng trong tuần cao điểm từ 27/10/2025, tỉnh An Giang đã thực hiện việc làm việc với 374/425 tàu cá vi phạm mất kết nối VMS (đạt 88%); giải tỏa 185 tàu; xử phạt 92 tàu với tổng tiền phạt đạt 5,475 tỷ đồng.

Tăng cường phối hợp liên ngành, tuyên truyền nhận thức cho ngư dân

Lực lượng chức năng của tỉnh đã tăng cường phối hợp liên ngành: Bộ đội Biên phòng, Kiểm ngư, Công an, Thanh tra chuyên ngành và Chi cục Thủy sản. Song hành với đó, tỉnh đã áp dụng công nghệ quản lý hiện đại: bộ phận chức năng vận hành tại các trạm kiểm soát đang sử dụng đồng bộ ba hệ thống phần mềm gồm: phần mềm quản lý tàu cá của Biên phòng, phần mềm giám sát hành trình VMS của Cục Thủy sản và phần mềm truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT).

Việc ứng dụng công nghệ giúp nâng cao khả năng phát hiện, theo dõi và xử lý vi phạm trên biển, phục vụ mục tiêu minh bạch hóa hoạt động khai thác.

Về truyền thông và nâng cao nhận thức, trong đợtcao điểm, Bộ đội Biên phòng tỉnh đã tổ chức 3 buổi tuyên truyền tập trung với hơn 440 ngư dân tham gia, thêm 40 lượt tuyên truyền nhỏ cho 235 ngư dân; phát 400 tờ rơi, dán 195 tờ panô tuyên truyền, tặng 30 ảnh Bác Hồ và 75 lá cờ Tổ quốc.

Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 tuyên truyền chống khai thác IUU và tặng cờ Tổ quốc, ảnh Bác Hồ, túi thuốc y tế cho các tàu cá đang hoạt động trên biển.

Hoạt động này giúp đưa thông điệp chống IUU đến từng bến tàu, từng gia đình ngư dân – không chỉ thông báo quy định mà còn kêu gọi cam kết tuân thủ và góp phần lan tỏa ý thức.

Tỉnh cũng đẩy mạnh việc công khai danh sách tàu cá không đủ điều kiện hoạt động để cộng đồng và cơ quan quản lý tại chỗ cùng tham gia giám sát. Theo lãnh đạo UBND tỉnh An Giang, việc này nhằm tạo áp lực công khai, không để tàu “ẩn mình” trong hoạt động mà không chịu chịu trách nhiệm.

Tuy nhiên, thách thức vẫn rất lớn. Nghề cá ở An Giang và vùng biển Tây Nam có đặc điểm đường bờ biển dài, tàu nhỏ chủ yếu, ngư trường rộng và việc khai thác trái phép, vượt ranh giới luôn tiềm ẩn.

Lực lượng liên ngành phối hợp kiểm tra, siết chặt quản lý đội tàu, quyết tâm dứt điểm vi phạm IUU để gỡ “thẻ vàng”. Ảnh minh họa.

Bên cạnh đó, nguồn lực đầu tư thiết bị giám sát, năng lực cán bộ ở cơ sở, nhận thức ngư dân và thực hiện thủ tục vẫn là “điểm nghẽn” cần khắc phục.

Thêm vào đó, việc lập hồ sơ, đăng ký, đăng kiểm và cấp phép cho tàu cá nằm bờ, hư hỏng hoặc không có khả năng cải hoán vẫn chiếm tỷ lệ đáng kể và cần có giải pháp chuyển đổi nghề hoặc hỗ trợ tài chính.

Với những kết quả và quyết tâm như vậy, An Giang đang trở thành một trong những địa phương dẫn đầu trong công tác triển khai chống IUU ở khu vực Tây Nam Bộ. Thực tế này không chỉ giúp bảo vệ nguồn lợi thủy sản mà còn đóng góp quan trọng vào chuỗi xuất khẩu thủy sản của Việt Nam – khi thị trường quốc tế ngày càng nghiêm ngặt về nguồn gốc khai thác và minh bạch chuỗi cung ứng.

Việc An Giang đã xử lý hơn 400 tàu cá vi phạm, kiểm soát hơn 30.000 lượt tàu xuất/nhập bến, áp dụng công nghệ quản lý hiện đại và công khai danh sách tàu không đủ điều kiện là minh chứng cho quyết tâm chính trị và hành động thực chất.

Song để duy trì và nâng cao hiệu quả, cần duy trì kiểm tra định kỳ, hoàn thiện cơ chế hỗ trợ ngư dân cải hoán tàu, khuyến khích khai thác bền vững, và tăng cường hợp tác quốc tế. Nếu tiếp tục giữ được nhịp độ và chất lượng như hiện tại, An Giang hoàn toàn có thể góp phần quan trọng trong lộ trình gỡ “thẻ vàng” và nâng tầm ngành thủy sản Việt Nam trên bản đồ quốc tế.