Đó là sự ví von hài hước mà xót xa của Giáo sư Dong trước việc Bộ Giáo dục tăng học phí các cấp học, khi thu nhập bình quân trên đầu người không thể đáp ứng. Đặc biệt đối với những hộ dân nghèo ở nông thôn khi nguồn sống chính phụ thuộc hoàn toàn vào sản xuất nông nghiệp.
Trao đổi nhanh với Phapluatplus về việc tăng mức học phí ở các cấp học của Bộ Giáo dục, GS.TS Phạm Tất Dong – Phó chủ tịch, kiêm Tổng thư ký Hội Khuyến học Việt Nam cho rằng: “Việc Bộ Giáo dục tăng học phí các cấp học, trước hết phải “khen” các bước đi của Bộ Giáo dục đã quan tâm đến những đối tượng được miễn, giảm học phí.
Nhưng, đối với những đối tượng không được miễn giảm học phí, việc tăng học phí là không phù hợp, nhất là với mức thu nhập bình quân trên đầu người ở nước ta hiện nay còn thấp”.
Con em nhà nghèo khó theo học trường dân lập
Theo GS.TS Phạm Tất Dong: “Những trường hoàn toàn độc lập, tự chủ về kinh phí, mức học phí sẽ rất “ngất ngưởng” với các em học sinh vùng khó khăn; còn đối với những trường vẫn có sự hỗ trợ đóng góp của nhà nước thì mức học phí đó hạ đi rất nhiều, khoảng vài trăm ngàn.
Nhưng, mức học phí vẫn tiếp tục tăng lên như ở các trường đại học, thì chắc chắn những con em nhà nghèo không thể tham gia vào những loại trường hoàn toàn độc lập về vấn đề kinh phí.
Vì không chỉ riêng tiền học phí, họ còn phải chi trả đủ thứ hạng mục tiền sinh hoạt, chữa bệnh,…Thế nên, một người họ muốn đầu tư cho con đi học, trung bình quân phải có khoảng 4 – 5 triệu đồng/tháng. Đó là mức tạm đủ, bằng lương của một công chức, nhưng vẫn phải chi tiêu ở mức “thắt lưng buộc bụng”.
Hay đơn cử, lương của một vợ chồng công chức bình thường khoảng 9-10 triệu đồng/tháng, mà có 2 đứa con cùng đi học đại học thì…coi như “hết”, chứ đừng nói là nông dân”.
 |
| "Nếu mang củ su hào 5 ngàn ra tính với giá 4-5triệu đồng/tháng thì phải trồng biết bao nhiêu củ su hào cho đủ?”. Ảnh: Loan Bảo. |
Ông Dong ví dụ thêm: “Đối với những đối tượng là tiểu nông, buôn bán nhỏ, tự chủ kinh tế thì mức chi tiêu như thế là quá cao.
Đối với nông dân chân chính thì quá thấp, trong khi giá lúa thì thấp. Giờ ra ngoài chợ mua 2 củ su hào rẻ lắm, mới có 10 ngàn, đấy là mua ở thành phố. Còn mua tại ruộng thì 1 củ su hào chắc giá chỉ 1.000 đồng. Vậy tính với giá 4-5 triệu đồng/ tháng học phí thì phải trồng biết bao nhiêu củ su hào cho đủ? Tính nhanh cũng phải bán tới 5.000 củ su hào thì mới đóng được học phí một tháng cho con”.
Chúng ta dễ đánh mất nguồn nhân lực có năng lực
Nói về chất lượng đào tạo giáo dục hiện nay, ông Dong cho rằng, xu hướng chung của cán bộ “giàu” là đều muốn cho con ra nước ngoài học, nhưng sau đó lại dễ sinh ra vấn đề là sau khi ra nước ngoài học, họ có trở về nước nữa hay không!? Nếu đánh giá không cẩn thận về mặt tâm lý thì chúng ta dễ dàng để đánh mất nguồn nhân lực có năng lực.
“Quan niệm của tôi là đối với cấp bậc phổ cập bắt buộc như bậc mẫu giáo, tiểu học thì học không mất tiền.
Để quản lý một cách chặt chẽ cũng như tạo mọi điều kiện cho các đối tượng học sinh đều có thể theo học các trường, Bộ Giáo dục không nên khoán trắng cho nhà trường “tự tung tự tác” kinh phí, tự đầu tư, tự lo đào tạo,… Nếu Bộ Giáo không nắm được, không có quyền hành gì đối với một nhà trường nào đó, thì Bộ Giáo dục cũng chẳng thể chỉ đạo được trường đó thực hiện mục tiêu như thế nào,…” – Ông Dong cho biết thêm.
Chính thức áp dụng mức học phí mới từ ngày 1/1/2016
Theo Nghị Định 86/2015/NĐ-CP của Chính phủ quy định thu, quản lý học phí và chính sách miễn, giảm học phí, hỗ trợ chi phí từ năm học 2015 - 2021.
Cụ thể, đối với các chương trình giáo dục đại trà cấp học mầm non và giáo dục phổ thông công lập năm học 2015 – 2016:
Từ 60.000 - 300.000 đồng/tháng/học sinh (HS) đối với khu vực thành thị.
Từ 30.000 - 120.000 đồng/tháng/HS đối với khu vực nông thôn.
Từ 8.000 - 60.000 đồng/tháng/HS đối với miền núi.
 |
| Sẽ chính thức áp dụng mức học phí mới bắt đầu từ ngày 1/1/2016. |
Đối với các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, đào tạo đại trà trình độ đại học tại các cơ sở giáo dục công lập tự đảm bảo kinh phí là:
Khối ngành y dược có học phí cao nhất: Mức học phí là 4,4 triệu đồng/tháng/HS từ năm học 2015-2016 đến 2017-2018; mức 4,6 triệu đồng/tháng/HS từ năm học 2018-2019 đến 2019-2020; mức 5,05 triệu đồng/tháng/HS từ năm học 2020-2021.
Với ngành KH-KT, kinh tế, luật, nông, lâm, thủy sản: Học phí là 1,75 triệu đồng/tháng/HS từ năm học 2015-2016 đến 2017-2018; học phí là 1,85 triệu đồng/tháng/HS từ năm học 2018-2019 đến 2019-2020; năm học 2020-2021 là 2,05 triệu đồng/tháng/HS Với khối ngành khoa học tự nhiên, kỹ thuật, công nghệ, thể dục thể thao, nghệ thuật, khách sạn, du lịch: Học phí là 2,05 triệu đồng/tháng/HS từ năm học 2015-2016 đến 2017-2018; mức 2,2 triệu đồng/tháng/HS từ năm học 2018-2019 đến 2019-2020; mức 2,4 triệu đồng/tháng/HS từ năm học 2020-2021.
