Nghị định 76/2026/NĐ-CP vừa được ban hành với nhiều mức xử phạt tăng mạnh, nhắm vào các hành vi định kiến giới trong gia đình, chính trị và đời sống xã hội, trong đó có việc ép buộc tránh thai, triệt sản.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 76/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bình đẳng giới, với nhiều điểm mới đáng chú ý, đặc biệt là việc tăng mạnh mức phạt đối với các hành vi mang tính áp đặt, phân biệt đối xử.
Theo quy định mới, hành vi ép buộc vợ hoặc chồng sử dụng biện pháp tránh thai, triệt sản vì định kiến giới có thể bị xử phạt từ 10 đến 12 triệu đồng. Đây là một trong những mức phạt cao, phản ánh thực tế tình trạng bất bình đẳng vẫn tồn tại trong không ít gia đình.
Thực tế thời gian qua, cơ quan chức năng đã tiếp nhận nhiều vụ việc liên quan đến áp lực sinh con trai, ép phụ nữ sinh thêm con hoặc can thiệp vào quyền sinh sản. Tại một số địa phương, từng xảy ra trường hợp phụ nữ bị gia đình chồng gây sức ép sinh con theo “ý muốn”, dẫn đến mâu thuẫn, bạo lực gia đình.
Không chỉ trong gia đình, các hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm người tham gia ứng cử hoặc cán bộ lãnh đạo vì định kiến giới cũng bị siết chặt. Mức phạt tối đa được nâng từ 3 lên 4 triệu đồng.
 |
| Hình minh họa. |
Đáng chú ý, hành vi tung tin sai sự thật nhằm cản trở việc ứng cử, bổ nhiệm vì lý do giới tính cũng bị xử lý ở mức tương tự. Trên thực tế, thời gian gần đây từng xuất hiện các vụ việc lan truyền thông tin sai lệch trên mạng xã hội nhằm hạ uy tín nữ cán bộ hoặc người tham gia ứng cử, gây bức xúc dư luận.
Trong lĩnh vực kinh doanh, nghị định bổ sung xử phạt các hành vi cản trở hoạt động của doanh nghiệp vì định kiến giới, như đe dọa, gây khó khăn trong thủ tục, hoặc xúi giục trì hoãn cung cấp hồ sơ. Với các hành vi nghiêm trọng hơn như dùng vũ lực, làm sai lệch hồ sơ để gây cản trở, mức phạt được nâng lên 4–5 triệu đồng.
Thực tế, không ít nữ doanh nhân từng phản ánh việc bị gây khó dễ khi khởi nghiệp hoặc tiếp cận cơ hội kinh doanh chỉ vì giới tính. Một số vụ việc tranh chấp, cạnh tranh không lành mạnh cũng bị “khoác áo” định kiến giới để gây áp lực.
Trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, các hành vi xúc phạm, cản trở người khác tham gia hoạt động vì lý do giới tính cũng bị tăng mức phạt lên 3–4 triệu đồng; nếu dùng vũ lực, mức phạt có thể lên tới 7 triệu đồng. Đây là những hành vi từng xuất hiện trên không gian mạng, như việc miệt thị nữ vận động viên hoặc nghệ sĩ.
Đặc biệt, nghị định mới tăng mạnh chế tài đối với vi phạm trong gia đình. Hành vi đối xử bất bình đẳng, cản trở thành viên tham gia lao động tạo thu nhập bị phạt từ 5–10 triệu đồng. Các hành vi uy hiếp tinh thần, ép buộc lao động hoặc can thiệp quyền tài sản vì lý do giới tính có thể bị phạt đến 12 triệu đồng, thậm chí 15 triệu đồng nếu dùng vũ lực.
Việc nâng mức xử phạt được đánh giá là cần thiết trong bối cảnh nhiều hành vi định kiến giới vẫn diễn ra âm thầm nhưng để lại hệ lụy lớn. Nghị định mới không chỉ tăng tính răn đe mà còn góp phần bảo vệ tốt hơn quyền và cơ hội bình đẳng của mỗi cá nhân trong xã hội.
