Quảng Ninh: Dự án Trại giống nhuyễn thể trăm tỷ ở Vân Đồn bị bỏ hoang, trách nhiệm thuộc về ai?

Tuy nhiên, đến nay dự án vẫn “trùm mền”, bỏ hoang, máy móc hư hỏng, hạ tầng xuống cấp, gây thiệt hại lớn cho ngân sách nhà nước và làm mất cơ hội phát triển ngành thủy sản địa phương.

Đáng chú ý, suốt quá trình triển khai và hoàn thiện hạ tầng, nhiều bằng chứng cho thấy chính dấu hiệu tham mưu sai, chỉ đạo sai, chậm trễ là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng “tê liệt” của dự án.

Nhiều văn bản mâu thuẫn

Ngay từ năm 2018, khi Công ty TNHH Tân Lập đề xuất tiếp nhận, đầu tư, khai thác trại giống theo đúng quy định pháp luật, ông Nguyễn Văn Công - khi đó là Phó Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Quảng Ninh đã ký Văn bản số 3489/SNNPTNT-KHTC ngày 12/10/2018 gửi UBND tỉnh.

Trong văn bản này, ông Công khẳng định “vị trí đề xuất trùng với vị trí dự án do Bộ NN&PTNT đầu tư”, từ đó đưa ra đề nghị yêu cầu phải tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư.

Đề xuất này hoàn toàn không có căn cứ, vì thực tế dự án không thuộc diện phải đấu thầu, theo các quy định hiện hành của Luật Đầu tư và các thông tư liên tịch có liên quan.

Bên cạnh đó, chính Sở NN&PTNT trước đó cũng đã có văn bản xác nhận vị trí dự án và đề xuất xin chủ trương đầu tư mà không hề đề cập đến yêu cầu đấu thầu. Việc ông Công bất ngờ đưa ra quan điểm trái ngược với hồ sơ đã trình Bộ, gây nhiễu thông tin và làm UBND tỉnh lúng túng trong chỉ đạo, đã khiến quá trình lựa chọn nhà đầu tư bị đình trệ, kéo dài không cần thiết.

Dự án bị bỏ hoang, nhiều hạng mục công trình bị xuống cấp, hư hỏng nghiêm trọng

Việc tham mưu thiếu nhất quán này đã trực tiếp làm gián đoạn tiến trình tiếp nhận nhà đầu tư có thiện chí, làm mất cơ hội vàng để hoàn thiện và đưa công trình vào khai thác, phục vụ phát triển kinh tế biển của địa phương.

Tiếp đó, ngày 28/9/2020, ông Nguyễn Văn Công tiếp tục ký Văn bản số 4141/SNN&PTNT-KHTC “về việc xác định đơn vị quản lý, khai thác sau đầu tư”.

Tại văn bản này, Sở NN&PTNT tỉnh Quảng Ninh đề xuất giao Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Ninh quản lý, khai thác trại giống.

Tuy nhiên, theo thực tế thì Trung tâm Khuyến nông không có chức năng quản lý tài sản hạ tầng sau đầu tư, theo đúng Quyết định số 337/QĐ-UBND ngày 01/3/2019 của UBND tỉnh Quảng Ninh.

Hơn nữa, bản thân dự án lúc đó vẫn chưa hoàn thiện vẫn cần một nhà đầu tư tiếp tục bỏ vốn để hoàn chỉnh hạ tầng, lắp đặt thiết bị, tổ chức nhân lực và vận hành sản xuất. Việc giao cho một đơn vị không đủ năng lực, không có chức năng là dấu hiệu của việc cố tình làm phức tạp hóa quy trình đầu tư, khiến dự án không thể tiến lên bước tiếp theo.

Ngoài ra, trong Văn bản số 452/SNN&PTNT ngày 13/02/2020, ông Công còn trình hai hướng khác nhau mà không kiến nghị rõ ràng nên chọn phương án nào.

Cách tham mưu theo kiểu “nước đôi” này không chỉ phản ánh sự thiếu trách nhiệm mà còn gián tiếp trì hoãn quá trình xử lý dứt điểm vấn đề lựa chọn nhà đầu tư.

Nghiêm trọng hơn, trong Văn bản số 4141, ông Công còn khẳng định rằng việc giao Trung tâm Khuyến nông quản lý “không ảnh hưởng đến việc lựa chọn nhà đầu tư”. Tuy nhiên, với quan điểm này của vị Phó Giám đốc Sở đã trực tiếp khiến các nhà đầu tư hợp pháp không thể tiếp cận dự án, dẫn đến việc không thể hoàn thiện thủ tục nhận bàn giao, đầu tư tiếp và vận hành dự án.

Mặc dù, trong các văn bản tham mưu UBND tỉnh Quảng Ninh và Bộ NN&PTNT như đã nêu ở trên, ông Công đều khẳng định đã làm đúng và theo quy trình.

Sau thời gian dài bị bỏ không, nhiều hạng mục xuất hiện nhiều vết nứt, vỡ lớn.

Tuy nhiên, kỳ lạ là chỉ vài tuần sau khi được bầu vào Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh (sau Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh), ông Nguyễn Văn Công đã tự ký Văn bản số 4359/SNN&PTNT-KHTC ngày 12/10/2020 để “rút lại” văn bản trước đó, và thừa nhận rằng việc giao Trung tâm Khuyến nông là “chưa phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của Sở”.

Thế nhưng, đáng ngạc nhiên là chỉ vài tháng sau đó, khi đã chính thức được bổ nhiệm làm Giám đốc Sở NN&PTNT, ngày 14/5/2021, ông Công lại ký ban hành Văn bản số 1900/SNN&PTNT-KHTC với nội dung tiếp tục đề nghị giao Trung tâm Khuyến nông quản lý, đồng thời yêu cầu đơn vị này xây dựng phương án kêu gọi nhà đầu tư mới.

Như vậy, rõ ràng ngay bản thân vị lãnh đạo Sở NNT&PTNT tỉnh Quảng Ninh này đã có sự bất nhất, từ đó ban hành các văn bản mâu thuẫn với nhau. Phải chăng đây là hành vi cố tình kéo dài tình trạng ách tắc của dự án, gây khó khăn cho cả chính quyền lẫn doanh nghiệp trong việc xử lý dứt điểm một vấn đề vốn dĩ hoàn toàn có thể giải quyết từ nhiều năm trước.

Công trình với giá trị đầu tư lên tới hơn 140 tỉ đang dần bị hao mòn, hỏng hóc dẫn tới khả năng không thể đưa vào sử dụng nếu tiếp tục bị bỏ hoang

Cần sớm làm rõ và xử lý trách nhiệm cá nhân gây lãng phí

Hiện nay, thực trạng toàn bộ khu trại giống nhuyễn thể tại Vân Đồn đang bị bỏ hoang. Hệ thống nhà xưởng xuống cấp, thiết bị han gỉ, hư hỏng, nhiều hạng mục có nguy cơ hư hại vĩnh viễn nếu không được bảo trì kịp thời.

Với cả trăm tỷ đồng đầu tư từ ngân sách Nhà nước rơi vào cảnh lãng phí, trong khi người dân và doanh nghiệp trong vùng vẫn phải vật lộn với tình trạng thiếu giống nhuyễn thể chất lượng.

Đây không chỉ là thiệt hại về vật chất, chính sự chậm trễ, đình trệ kéo dài này còn khiến tỉnh Quảng Ninh bỏ lỡ cơ hội thu hút đầu tư chiến lược trong lĩnh vực thủy sản, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống hàng ngàn hộ nuôi trồng và cản trở tiến trình công nghiệp hóa ngành thủy sản theo hướng bền vững, hiện đại.

Cơ quan nào và ai sẽ phải chịu trách nhiệm trước sự việc này?

Với hàng loạt hành vi có dấu hiệu sai phạm, kéo dài nhiều năm, gây thiệt hại lớn cho ngân sách và ảnh hưởng nghiêm trọng đến phát triển kinh tế địa phương, các cơ quan chức năng cần sớm điều tra làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan, trước hết là trách nhiệm của Sở NN&PTNT cũ.

Trong khi nhu cầu giống nuôi trông thuỷ hải sản trên địa bàn huyện Vân Đồn nói chung, tỉnh Quảng Ninh nói riêng đang rất lớn và cần thiết, thì việc để dự án này "đắp chiếu", gây lãng phí khiến nhiều người dân không khỏi đau xót, bức xúc.

Đã đến lúc các cơ quan có thẩm quyền vào cuộc, xác minh làm rõ những vấn đề liên quan tới Dự án đã Nhà nước hỗ trợ đầu tư hàng trăm tỷ đang bị hoang tàn, lãng phí lớn này. Việc xử lý nghiêm minh không chỉ là sự công bằng cần thiết cho những nhà đầu tư bị gạt ra ngoài, mà còn là minh chứng cho quyết tâm phòng, chống tham nhũng, lãng phí, sai phạm, bảo vệ tài sản công và khôi phục niềm tin vào bộ máy chính quyền địa phương.

Một số hình ảnh khác PV ghi nhận tại dự án:

Toàn cảnh Dự án dự án bị bỏ hoang khi nhìn từ trên cao