Khánh Hòa đề xuất đổi hướng tuyến đường sắt tốc độ cao để giữ nguyên vẹn tháp Chăm Hòa Lai
Lo ngại tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến di tích quốc gia đặc biệt tháp Hòa Lai, tỉnh Khánh Hòa đã kiến nghị cơ quan chức năng nghiên cứu điều chỉnh hướng tuyến nhằm bảo vệ công trình Chăm Pa có tuổi đời hàng nghìn năm.
Ngày 25/5, UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức cuộc họp liên quan đến phương án quy hoạch và bảo tồn di tích quốc gia đặc biệt tháp Hòa Lai trong quá trình triển khai dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đoạn đi qua địa phương.
Theo báo cáo từ Sở Xây dựng tỉnh Khánh Hòa, trong quá trình rà soát hồ sơ tiền khả thi, cơ quan chuyên môn nhận thấy hướng tuyến sơ bộ của dự án có khả năng ảnh hưởng đến nhiều công trình hiện hữu như nhà thờ, nghĩa trang và đặc biệt là khu di tích tháp Hòa Lai tại xã Thuận Bắc.
Đáng chú ý, theo phương án hiện nay, một đoạn cầu cạn của tuyến đường sắt tốc độ cao được xác định có thể đi qua khu vực gần di tích, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xâm phạm không gian bảo tồn của công trình lịch sử này.
Tháp Hòa Lai được xem là một trong những cụm tháp Chăm cổ tiêu biểu còn tồn tại khá nguyên vẹn tại Việt Nam.
Công trình được xây dựng từ khoảng thế kỷ VIII, gồm 3 tháp nằm liền kề trên khu đất rộng gần 5.000m², nằm cạnh Quốc lộ 1 theo trục Bắc - Nam.
Không chỉ có giá trị lớn về mặt kiến trúc, nghệ thuật, cụm tháp còn lưu giữ nhiều dấu ấn văn hóa đặc sắc của Vương quốc Chăm Pa xưa.
Năm 2016, công trình được Thủ tướng Chính phủ quyết định xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.
Đại diện ngành văn hóa địa phương cho biết theo quy định của Luật Di sản văn hóa, khu vực di tích quốc gia đặc biệt thuộc diện bảo vệ nghiêm ngặt và không được xâm phạm dưới bất kỳ hình thức nào.
Sau khi nghe các đơn vị báo cáo, lãnh đạo UBND tỉnh Khánh Hòa đề nghị Sở Xây dựng phối hợp cùng Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh khẩn trương khảo sát thực tế, rà soát toàn bộ các điểm có nguy cơ ảnh hưởng đến di tích.
Đồng thời, tỉnh cũng kiến nghị Bộ Xây dựng nghiên cứu phương án điều chỉnh hướng tuyến phù hợp hơn nhằm tránh tác động đến khu vực tháp Hòa Lai trong quá trình triển khai dự án.
Theo quy hoạch, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đoạn qua tỉnh Khánh Hòa có chiều dài khoảng 191km, dự kiến bố trí 3 nhà ga gồm ga Diên Khánh, ga Tháp Chàm phục vụ hành khách và ga hàng hóa Ninh Hòa để kết nối Khu kinh tế Vân Phong.
Để phục vụ công tác giải phóng mặt bằng cho dự án, địa phương dự kiến xây dựng và bố trí tổng cộng 31 khu tái định cư với tổng kinh phí hơn 1.740 tỷ đồng. Trong đó, có 13 khu tái định cư hiện hữu, số còn lại sẽ được mở rộng hoặc đầu tư mới.
