Hội viên Hợp tác xã bò Mông ở Bắc Kạn vỡ mộng vì dự án "treo"
Dự án về làng được tuyên truyền rầm rộ, bài bản, nhưng khi vay tiền đầu tư để thực hiện thì nhiều hội viên HTX… ngã ngửa.
Tài trợ trang thiết bị y tế trị giá 1,5 tỷ đồng cho CDC TP Bắc Kạn
Bắc Kạn: Phát hiện, thu giữ hơn 300 hộp pháo hoa nổ

Đồng loạt vay tiền đầu tư vào dự án
Bước đầu, Công ty cổ phần đầu tư và phát triển bò Mông Việt Nam đã phối hợp với chính quyền sở tại vận động nhân dân tham gia thành lập 10 Hợp tác xã (HTX) vệ tinh đóng chân trên địa bàn để phối hợp cùng Công ty phát triển dự án.
Theo các thành viên Hợp tác xã (HTX), Công ty còn tổ chức đưa các hội viên đi thăm quan mô hình nuôi bò ở Mộc Châu (Sơn La), Sơn Tây (Hà Nội)… để học hỏi kinh nghiệm nuôi bò. Đồng thời, tổ chức nhiều lớp tập huấn nuôi bò để chuẩn bị thực hiện dự án mang tầm quốc gia.

Ông Ngô Thế Khôi, trú tại thôn Nà Chiêm, xã Thanh Thịnh (huyện Chợ Mới) - từng là Cán bộ địa chính xã Quảng Chu, nhưng vì đầu tư HTX nuôi bò đã phải bỏ công việc Nhà nước của mình. (Ảnh: Phàn Họ).
Ban đầu, các HTX trên địa bàn huyện Chợ Mới vẫn “lừng khừng” thực hiện dự án, bởi chưa thấy có cơ sở thực tế, chưa nhận được nguồn vốn đầu tư. Tuy nhiên, bằng nhiều cách khác nhau, Công ty cổ phần đầu tư và phát triển bò Mông Việt Nam đã thuyết phục được 4 HTX là: HTX bò số 6,7,8 và 9 đi đầu thực hiện.
Ông Nông Văn Lợi - Giám đốc HTX bò Mông số 7 cho hay, lúc đầu Công ty yêu cầu các HTX phải tự đầu tư xây dựng chuồng trại, mở rộng mặt bằng và thực hiện trồng cỏ để nhân giống. Công ty hứa hẹn có như vậy mới đủ điều kiện để giao 50 con bò giống cho mỗi HTX.

Để có tiền đầu tư, bản thân ông Lợi cùng các HTX viên đã cắm sổ đỏ của gia đình để vay tiền đầu tư. Riêng gia đình ông Lợi vay 300 triệu ngân hàng, còn các thành viên trong HTX vay thêm 500 triệu để tạo mặt bằng, xây dựng chuồng trại và trồng cỏ. Tổng diện tích đầu tư xây dựng, canh tác trên địa bàn thôn Bản Đén 2, xã Quảng Chu của HTX bò Mông số 7 là khoảng hơn 2ha.

Ông Nông Văn Lợi - Giám đốc HTX bò Mông số 7 cũng từng kỳ vọng về hiệu quả của mô hình nuôi bò Mông, tuy nhiên cũng đành thất vọng và ghánh một “núi nợ”. (Ảnh: Phàn Họ).
Không riêng gì ông Lợi, gia đình ông Dương Văn Thư – Phó Giám đốc HTX bò Mông số 9 ở thôn Làng Điền, xã Quảng Chu cũng được Công ty cổ phần đầu tư và phát triển bò Mông Việt Nam thuyết phục đầu tư chuồng trại và các hạng mục khác.
Để có vốn thực hiện, gia đình ông Thư cũng đã thế chấp sổ đỏ ở Ngân hàng nông nghiệp và Phát triển nông thôn để vay 350 triệu đồng và HTX đứng ra vay 98 triệu đồng vốn hỗ trợ của Liên minh HTX tỉnh Bắc Kạn. Quy mô thực hiện trên 2,5ha, bao gồm: Chuồng trại, mặt bằng chăn thả và trồng cỏ.
Tán gia, bại sản vì… dự án bò
Những tưởng, khi bỏ ra số vốn rất lớn để đầu tư cơ sở vật chất, mặt bằng và các hạng mục khác cần thiết thì Công ty cổ phần đầu tư và phát triển bò Mông Việt Nam sẽ giữ lời hứa giao cho mỗi HTX số bò như đã hứa, nhưng thực tế sau 5 năm mòn mỏi chờ đợi các HTX vẫn không hề nhận được bò.
Trò chuyện với phóng viên, ông Nông Văn Lợi rầu rĩ nói: “Lúc đó Công ty cổ phần đầu tư và phát triển bò Mông Việt Nam lên tổ chức lớn lắm, mời các hộ dân ra huyện để dự. Thậm chí còn mở lớp tập huấn, đưa đi thăm quan, báo chí, truyền hình còn đưa tin ầm ầm thì ai mà chả tin. Thế là gia đình tôi vận động anh em trong nhà mở HTX thôi, nhưng nào ngờ, làm rồi mới biết mình sai lầm. Giờ thì ghánh cả núi nợ, vợ con trách móc, anh em thì nói mình lừa họ tham gia”.
Ông Lợi cho biết, sau khi xây dựng chuồng trại, trồng cỏ, 3 năm sau không có bò, lại nợ nần nên gia đình đành chuyển sang nuôi dê, diện tích trồng cỏ thì nhổ gốc đi trồng thay cây nhãn, đất trống thì mua thêm vài con dê thả để xoay tiền trả lãi ngân hàng. Gia đình kiệt quệ, giấc mộng đổi đời từ nuôi bò cũng đành từ bỏ, đơn thư khắp nơi cũng không ai thấu.

Khu vực trồng cỏ, xây chuồng bò của gia đình anh Lợi giờ đây hoang tàn, giờ đây chỉ là cỏ dại mọc um tùm, vừa qua gia đình trồng mới trồng thêm nhãn. (Ảnh: Phàn Họ).
Còn gia đình ông Thư thì cũng thảm hại không kém, trước đó gia đình mua được mảnh đất gần đường cao tốc Chợ Mới – Thái Nguyên định làm nhà, nhưng vốn liếng bỏ vào xây dựng HTX bò Mông. Thậm chí, cắm cả sổ đỏ để vay thêm những mong đợi có bò giống để nuôi rồi bán lấy lãi, nuôi ước mơ làm cái nhà lớn để đưa vợ con ra ngoài đường ở cho tiện. Nhưng nào ngờ lại chồng thêm nợ, bế tắc, mới nhờ đến các cơ quan báo chí lên tiếng giúp.
Trong số những HTX viên nuôi giấc mộng đổi đời từ nuôi bò Mông ở Chợ Mới, người lâm vào hoàn cảnh thê thảm nhất có lẽ là anh Ngô Thế Khôi, trú tại thôn Nà Chiêm, xã Thanh Thịnh. Năm 2018, anh Khôi vốn là cán bộ địa chính xã Quảng Chu, vì có máu làm giàu bằng nghề tay trái, anh Khôi đã cho vợ đứng ra làm Giám đốc HTX bò Mông số 8 và vận động anh em trong gia đình hiến đất, vay ngân hàng để xây dựng cơ sở hạ tầng của HTX.
Ngồi trong căn nhà đất tềnh toàng, anh Khôi tâm sự: “Lúc đó mình làm cán bộ xã thấy Công ty mua đất khắp nơi, rồi xây cả cơ sở lên hoành tráng. Lúc đó trong đầu vẫn đắn đo chưa tin, sau đó đại diện công ty cũng lên động viên là cán bộ phải nêu gương, đi đầu làm trước để các HTX khác làm theo nên tôi mới làm liều.
Gia đình tôi đã cắm sổ đỏ để vay ngân hàng, tổng cũng nợ ngót gần 1 tỷ đồng. Đợi 3 năm vẫn không thấy công ty giao bò, chán nản, không còn cách khác tôi phải bỏ cả công việc để về làm việc khác để trả nợ”, anh Khôi cho hay.

Trụ sở Công ty cổ phần đầu tư và phát triển bò Mông Việt Nam từng kỳ vọng là nơi nuôi hàng nghìn con bò, nhưng đến nay hiu hắt, đằng sau cho một đơn vị thuê làm nến. (Ảnh: Phàn Họ).
Theo anh Khôi, đến thời điểm hiện tại có ngân hàng đã đến đòi phát mãi tài sản, có ngân hàng thì đang trong quá trình giải quyết. Cũng kể từ khi tham gia HTX bò Mông, nghe lời hứa hẹn của công ty mà gia đình anh liên tiếp xảy ra lục đục giữa 2 vợ chồng, hiện cũng vì dự án này mà 2 vợ chồng anh Khôi ly thân. Bản thân anh Khôi cũng đang đứng trong tình huống sắp mất đất ở. Những thành viên trong HTX của anh Khôi thì nay nhiều người phải bỏ quê đi làm thuê trả nợ ngân hàng.

Trao đổi với Báo Pháp luật Việt Nam ông Lục Văn Cường – Chủ tịch UBND xã Quảng Chu cho biết, về góc độ khoa học địa phương không dám đánh giá, nhưng về hiệu quả kinh tế thì dự án không mang lại lợi ích cho nhân dân địa phương. Về phía công ty, xã cũng đã mời 2 lần họ lên làm việc liên quan đến đất đai nhưng đại diện công ty đều báo bận không làm việc.
Suốt 5 năm thực hiện, nhiều diện tích đất của dự án đầu tư xây dựng trung tâm bảo tồn gen và phát triển giống bò Mông ở xã Quảng Chu, huyện Chợ Mới vẫn đang bỏ hoang để cỏ mọc. Nhiều kế hoạch được vẽ ra rất hoành tráng, nhằm giúp người dân nghèo Bắc Kạn đổi đời, nhưng đến nay vẫn chỉ đang dang dở trên giấy.

