Hà Nội 21 °C
TP Hồ Chí Minh 25 °C
Hải Phòng 20 °C
Đà Nẵng 22 °C
Yên Bái 18 °C
  • Hà Nội Hà Nội 21°C
  • TP Hồ Chí Minh Hà Nội 25°C
  • Hải Phòng Hà Nội 20°C
  • Đà Nẵng Hà Nội 22°C
  • Yên Bái Hà Nội 18°C

Gói bánh chưng dịp Tết - Lưu giữ hồn Tết Việt

Dân sự & tố tụng dân sự
06/02/2024 15:01
Hoa Tiên
aa
Mỗi dịp Tết đến xuân về, chiếc bánh chưng xanh biểu trưng cho văn hóa dân tộc, khiến mỗi người dân đất Việt trân quý hơn một phong tục đẹp và lâu đời tục gói bánh chưng. Đây là hoạt động gắn kết mỗi gia đình trong dịp Tết cổ truyền Việt.


Truyền thuyết “Bánh chưng, bánh dày” xuất hiện từ đời Hùng Vương thứ 6, nhân dịp giỗ tổ vua Hùng đã triệu tập các quan Lang (các con của nhà vua) đến và truyền rằng: Vị quan Lang nào tìm được món lễ vật dâng lên tổ tiên hợp ý với nhà vua nhất sẽ được nhà vua nhường ngôi.

Các vị quan Lang lên rừng, xuống biển tìm châu ngọc và các sản vật quý để làm lễ vật dâng lên nhà vua. Riêng Lang Liêu là người con nghèo khó nhất trong số các vị quan Lang, chàng không tìm những sản vật quý hiếm về dâng vua cha, mà đã dùng ngay những nông sản thường ngày gồm gạo nếp, đỗ xanh, thịt lợn và lá dong để tạo ra hai loại bánh tượng trưng cho trời tròn và đất vuông (còn được gọi là bánh chưng và bánh dày) để làm lễ vật dâng vua cha.

Lễ vật của Lang Liêu hợp với ý vua Hùng nhất và nhà vua đã truyền ngôi cho Lang Liêu… Từ đó, bánh chưng, bánh dày đã trở thành lễ vật không thể thiếu trong các nghi thức thờ cúng, để thể hiện tấm lòng uống nước nhớ nguồn đối với tiên tổ, cha, ông.

Ngày nay, có những phong tục truyền thống dần bị mai một, nhưng tục gói bánh chưng vẫn được người Việt lưu giữ. Một nét đẹp truyền thống không thể thiếu mỗi dịp Tết đến xuân về, phong tục gói bánh chưng dâng cúng tổ tiên ngày Tết vẫn không hề mai một trong tâm thức mỗi người dân đất Việt.

Bánh chưng biểu trưng cho Tết

Tục gói chưng ngày Tết đã trở thành nét văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam, được lưu truyền qua nhiều thế hệ người Việt, thể hiện nét đẹp của nền văn minh lúa nước. Chính vì vậy, mỗi khi Tết đến Xuân về, người người, nhà nhà lại gói bánh chưng, dâng bánh lên bàn thờ tổ tiên. Tuy thực tế, cùng với sự phát triển, đổi thay của đời sống kinh tế - xã hội, nhiều phong tục cổ truyền ngày Tết đã bị mai một, tuy nhiên, tục gói bánh chưng thờ cúng tổ tiên ngày Tết vẫn được duy trì.

415929093_927075579036000_1108629542339319568_n

Gói bánh chưng là gói ghém trong đó cả nỗi nhớ nhà, nhớ quê hương mỗi dịp Xuân đoàn tụ và hơn thế, gói cả truyền thống dân tộc để trao truyền cho các thế hệ sau.

Bánh chưng được làm từ các nguyên liệu gạo nếp, đậu xanh, thịt heo và gói trong lá dong... Những nguyên liệu để làm bánh như gạo nếp, thịt lợn, đậu xanh, hành, hạt tiêu, lá dong, lạt giang và có thể thêm những nguyên liệu phụ là quả gấc.Những chiếc lá dong được tước bỏ sống lá, sau đó người làm phải rửa nước thật sạch sẽ, đảm bảo vệ sinh, trước khi đem đi gói bánh.

Người gói khéo léo tạo lên chiếc bánh đẹp, để khi luộc đảm bảo không bị méo, tạo thẩm mỹ cho chiếc bánh chưng Tết. Bánh chưng sau khi gói sẽ đưa vào nồi để luộc từ 10 - 12 tiếng. Công cụ để nấu chín chiếc bánh chưng ngày nay cũng có nhiều đổi thay, có nơi, có chỗ đã thay thế bằng nồi áp suất hoặc lửa ga...

Một nét đẹp truyền thống không thể thiếu mỗi dịp Tết đến xuân về, khi mọi người cùng nhau bên bếp lửa hồng của nồi bánh chưng nghi ngút khói tỏa thể hiện sự sum vầy, ấm áp và đoàn tụ. Khi nhà nhà lại quây quần cùng rửa lá, vo gạo, đãi đỗ chuẩn bị gói bánh chưng ngày Tết, rồi những đứa trẻ lại háo hức cùng ông bà, bố mẹ trông nồi luộc bánh. Tất cả đã in đậm vào tâm trí mỗi người dân đất Việt.

Bánh chưng thể hiện đặc điểm từng vùng miền đất nước của người Việt, như người dân ở miền Nam ưa chuộng bánh chưng dài, người dân miền Trung thích loại bánh tét, người dân miền Bắc ưa thích bánh chưng vuông.

Bánh chưng là biểu tượng cho đất, cho tình thương đùm bọc giữa con người với nhau. Để phát triển và gìn giữ bánh chưng trở thành một món ăn mang hồn cốt của dân tộc Việt Nam, đòi hỏi mỗi người dân phải biết gìn giữ và sáng tạo ra nhiều hương vị bánh chưng mới và vẫn thể hiện được nét truyền thống trong từng chiếc bánh.

Trong mâm cỗ đón Xuân ngày nay, những chiếc bánh chưng xanh khiến ta nhớ đến sự tích bánh chưng, bánh dày tượng trưng cho quan niệm về vũ trụ của người Việt xưa. Ở nhiều nơi, mọi người đã vận động, khuyến khích nhau tiếp tục thực hiện phong tục này để tìm lại hương vị ngày Tết. Thông qua các cuộc thi gói bánh chưng, không khí tết phần nào đã trở về với từng góc nhà, ngõ nhỏ.

Gắn kết tình cảm gia đình

Ngày nay, cuộc sống phát triển hơn, việc gói bánh chưng cũng vẫn còn đó nhưng dường như không còn nguyên vẹn. Ở thành phố, cũng chỉ có số ít gia đình còn giữ lại phong tục gói bánh chưng, còn có gia đình muốn có bánh chưng dâng cúng sẽ đặt những người chuyên làm bánh chưng hoặc ra chợ mua.

i

Bánh chưng gợi nhớ đến Tết - Bánh chưng biểu trưng cho Tết.

Gia đình chị Hồng Vân (Can Lộc, Hà Tĩnh) cho biết, trước Tết, gia đình thường tổ chức một buổi để gói bánh chưng - hoạt động này gắn kết tình cảm các thành viên trong gia đình; Đặc biệt, những ai đi xa trở về được quây quần bên nhau trong dịp đặc biệt này được cảm nhận không khí Tết đang đến rất gần. Theo cô Linh, cùng nhau gói bánh chưng ngày Tết khiến cho chúng ta có được sự yêu thương, giúp đỡ nhau. Đó là những kỷ niệm đẹp sẽ theo chúng ta trong suốt cuộc đời này.

Những ngày này, mấy đứa trẻ trong gia đình bà Trần Thị Bích Ngà (Hai Bà Trưng, Hà Nội) rất háo hức được xem gói và luộc bánh chưng. Theo bà Ngà, đây là dịp gia đình quây quần, đầm ấm. Hằng năm, gia đình đều tổ chức gói bánh để nếp sống này luôn thấm nhuần trong mỗi đứa trẻ, để khi lớn lên chúng có thể hiểu và kế tục truyền thống ông cha. "Cứ đến Tết, gia đình tôi lại tổ chức gói bánh chưng, từ già hay trẻ đều quây quần, mỗi người một công việc, cùng nhau làm những chiếc bánh chưng xanh để thắp hương lên bàn thờ Tổ tiên và để cho các con, các cháu luôn nhớ rằng truyền thống này sẽ luôn được giữ mãi trong gia đình từ đời này sang đời khác" – bà Bích Ngà bộc bạch.

Với nhiều thế hệ, chiếc bánh chưng là niềm hân hoan của ngày Tết sum họp, đoàn tụ. Những chiếc bánh đẹp, dày dặn, vuông thành sắc cạnh được dành riêng để bày bàn thờ cúng ông bà tổ tiên, bánh nhỏ gói riêng cho trẻ con như món quà đầu năm...

Trên thực tế, do áp lực công việc, sự hối hả của cuộc sống vô tình đã "cuốn trôi" những giá trị, những giây phút đoàn tụ gia đình, đầm ấm bên rổ gạo nếp, bếp lửa luộc bánh. Trước áp lực vô hình đó, những nét đẹp văn hóa, hình ảnh đó chỉ được con trẻ biết tới qua phim ảnh. Tuy vậy, những nét văn hóa cổ truyền vẫn luôn được lưu giữ bằng rất nhiều cách khác nhau.

Nhịp sống hiện đại ngày nay, tuy có bận rộn hơn, sung túc hơn thì truyền thống văn hóa ẩn sâu trong chiếc bánh chưng ngày Tết vẫn rất cần trao truyền lại cho mai sau. Chiếc bánh chưng không chỉ nhắc nhở mỗi người về một món ăn mang đậm biểu trưng văn hoá của dân tộc, mà còn khiến cho mỗi người dân đất Việt tự hào hơn, trân quý hơn một sản vật linh thiêng của ngày Tết sum họp, như hồn của Tết Việt trường tồn mãi với thời gian.

bài liên quan
34 trận địa bắn pháo hoa đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 tại Thủ đô Hà Nội

34 trận địa bắn pháo hoa đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 tại Thủ đô Hà Nội

Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, thành phố Hà Nội sẽ tổ chức bắn pháo hoa tại 34 trận địa thuộc 33 điểm phân bố đều tại các phường, xã.
Ấm áp phong trào “Bánh chưng ngày Tết” ở Đồn Biên phòng Tống Lê Chân (Tây Ninh)

Ấm áp phong trào “Bánh chưng ngày Tết” ở Đồn Biên phòng Tống Lê Chân (Tây Ninh)

Những ngày giáp Tết Nguyên đán, tại Đồn Biên phòng Tống Lê Chân (BĐBP tỉnh Tây Ninh), phong trào “Bánh chưng ngày Tết” được tổ chức trong không khí đầm ấm, nghĩa tình, góp phần lan tỏa hình ảnh người chiến sĩ Biên phòng luôn sát cánh cùng Nhân dân khu vực biên giới mỗi độ xuân về.
Hà Nội: Gần 1.300 địa điểm mở bán "xuyên Tết" phục vụ người dân

Hà Nội: Gần 1.300 địa điểm mở bán "xuyên Tết" phục vụ người dân

Các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh đã đăng ký 1.285 địa điểm mở cửa bán hàng phục vụ người dân trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ (từ 30 tháng Chạp đến mùng 4 tháng Giêng).
Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh thăm, chúc Tết các đơn vị Công an tỉnh

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh thăm, chúc Tết các đơn vị Công an tỉnh

Nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ, sáng 3/2, ông Bùi Văn Khắng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh đã đến thăm, tặng quà và chúc Tết cán bộ, chiến sĩ một số đơn vị thuộc Công an tỉnh, gồm: Phòng Cảnh sát cơ động, Phòng Cảnh sát giao thông, Phòng Cảnh sát hình sự, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy và Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Bộ Y tế yêu cầu siết chặt phòng dịch, an toàn thực phẩm dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026

Bộ Y tế yêu cầu siết chặt phòng dịch, an toàn thực phẩm dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan vừa ký ban hành Chỉ thị 03/CT-BYT về việc tăng cường công tác y tế bảo đảm đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026.
Mới nhất
Đọc nhiều
TP HCM ban hành biểu đồ chạy tàu Tuyến đường sắt đô thị số 1 Bến Thành - Suối Tiên

TP HCM ban hành biểu đồ chạy tàu Tuyến đường sắt đô thị số 1 Bến Thành - Suối Tiên

Trung tâm Quản lý Giao thông công cộng TP HCM đã ban hành Quyết định phê duyệt Biểu đồ chạy tàu tuyến đường sắt đô thị số 1, tuyến Bến Thành – Suối Tiên.
Tết về trong tiếng sóng

Tết về trong tiếng sóng

Người ta thường bảo, Tết ở phố là những chuyến xe hối hả, là chợ hoa rực rỡ dưới ánh đèn màu. Nhưng với tôi, Tết thực sự gõ cửa khi những chuyến xe chở đầy đào thắm, quất vàng lăn bánh trên con đường đê lộng gió, mang mùa xuân về với dải đất miền biển nắng gió và mặn mòi quê tôi.
Thị trường thịt lợn cận Tết: Giá hạ nhiệt nhờ nguồn cung dồi dào

Thị trường thịt lợn cận Tết: Giá hạ nhiệt nhờ nguồn cung dồi dào

Dù nhu cầu tiêu dùng đang bước vào giai đoạn cao điểm, giá lợn hơi trên cả nước bất ngờ quay đầu giảm sau khi chạm mốc 81.000 đồng/kg, cho thấy công tác chủ động nguồn cung và điều tiết thị trường đang phát huy hiệu quả.
Tin bài khác
TP HCM ban hành biểu đồ chạy tàu Tuyến đường sắt đô thị số 1 Bến Thành - Suối Tiên

TP HCM ban hành biểu đồ chạy tàu Tuyến đường sắt đô thị số 1 Bến Thành - Suối Tiên

Trung tâm Quản lý Giao thông công cộng TP HCM đã ban hành Quyết định phê duyệt Biểu đồ chạy tàu tuyến đường sắt đô thị số 1, tuyến Bến Thành - Suối Tiên.
Tết về trong tiếng sóng

Tết về trong tiếng sóng

Người ta thường bảo, Tết ở phố là những chuyến xe hối hả, là chợ hoa rực rỡ dưới ánh đèn màu. Nhưng với tôi, Tết thực sự gõ cửa khi những chuyến xe chở đầy đào thắm, quất vàng lăn bánh trên con đường đê lộng gió, mang mùa xuân về với dải đất miền biển nắng gió và mặn mòi quê tôi.
Cụ ông 76 tuổi ở Quảng Trị bị xử phạt 7,5 triệu đồng vì đăng "tin vịt" lên Facebook

Cụ ông 76 tuổi ở Quảng Trị bị xử phạt 7,5 triệu đồng vì đăng "tin vịt" lên Facebook

Do đăng tải thông tin sai sự thật, xuyên tạc từ các fanpage “Việt Tân” và “Nhật ký yêu nước”, một người đàn ông bị xử phạt 7,5 triệu đồng.
Công an thành phố Hà Nội chính thức lên tiếng vụ việc "Bắt cóc 2 trẻ em tại Times City"

Công an thành phố Hà Nội chính thức lên tiếng vụ việc "Bắt cóc 2 trẻ em tại Times City"

Trước những thông tin lan truyền chóng mặt trên mạng xã hội về vụ việc được cho là bắt cóc trẻ em tại khu đô thị Times City, Công an thành phố Hà Nội đã chính thức lên tiếng về vụ việc.
Hà Nội: Hàng trăm "mắt thần AI" hỗ trợ hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành tại xã Đại Thanh

Hà Nội: Hàng trăm "mắt thần AI" hỗ trợ hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành tại xã Đại Thanh

Gần 200 mắt thần AI được đưa vào hoạt động dưới sự điều hành từ trung tâm "đầu não" tại UBND xã Đại Thanh đang phát huy vai trò tích cực trong công tác điều hành, chỉ đạo tại địa phương này.
Những đòn bánh tét đón Xuân thắm tình quân dân ở vùng biên giới Cần Thơ

Những đòn bánh tét đón Xuân thắm tình quân dân ở vùng biên giới Cần Thơ

Thông qua hoạt động nhằm chăm lo Tết ở khu vực biên giới biển xã Trần Đề, BĐBP TP Cần Thơ cùng người dân đón Xuân vui tươi, lành mạnh, an toàn, tiết kiệm với tinh thần “Không để ai bị bỏ lại phía sau”.
Vĩnh Long tổ chức Lễ truy điệu, an táng 36 hài cốt liệt sĩ

Vĩnh Long tổ chức Lễ truy điệu, an táng 36 hài cốt liệt sĩ

Ngày 6/2, tại Nghĩa trang liệt sĩ huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre (cũ), nay là xã Châu Hòa, tỉnh Vĩnh Long, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Vĩnh Long tổ chức Lễ truy điệu, an táng hài cốt 36 liệt sĩ đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Lan tỏa nghĩa tình từ Chương trình "Mẹ đỡ đầu": Khi sắc phục Công an mang theo hơi ấm mùa xuân

Lan tỏa nghĩa tình từ Chương trình "Mẹ đỡ đầu": Khi sắc phục Công an mang theo hơi ấm mùa xuân

Khi sắc phục Công an hòa cùng những việc làm nhân văn, nghĩa tình, đó chính là lúc hình ảnh người chiến sĩ trở nên gần gũi, thân thương hơn bao giờ hết trong lòng nhân dân.
Báo Pháp luật Việt Nam nhận Giải Nhì Giải thưởng Báo chí về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2025

Báo Pháp luật Việt Nam nhận Giải Nhì Giải thưởng Báo chí về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2025

Tại Lễ trao Giải thưởng Báo chí về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2025, Báo Pháp luật Việt Nam vinh dự đạt Giải Nhì với loạt 5 bài “Đưa Nghị quyết số 189/2025/QH15 vào cuộc sống: Dốc sức hiện thực hóa “giấc mơ” điện hạt nhân Ninh Thuận, đăng trên báo in ra từ ngày 22/04 -26/04/2025” của nhóm tác giả: Nguyễn Duy Khương, Mai Khánh Toàn, Hoàng Thị Thư, Nguyễn Thị Hồng Tươi.
3,2 triệu tỷ đồng phát triển hạ tầng đường bộ đến năm 2050

3,2 triệu tỷ đồng phát triển hạ tầng đường bộ đến năm 2050

Bộ Xây dựng vừa chính thức phê duyệt Quy hoạch kết cấu hạ tầng đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, nhằm thiết lập hệ thống giao thông đồng bộ, hiện đại, tạo động lực liên kết vùng và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.