Góc nhìn pháp lý từ vụ chuyển nhầm cho tài xế 71 triệu đồng: Thiệt cả đôi đường!

Trước đó, ngày 15/3, chị chị V.L.L. đặt GrabBike tại TP Vũng Tàu. Khi đến nơi, đáng ra chị L. thanh toán 71.000 đồng thì lại chuyển nhầm thành 71 triệu đồng. Sau đó, chị L. điện thoại lại thì tài xế tắt máy. Hai ngày sau, chị L. đăng tải thông tin tài xế lên mạng xã hội, kêu gọi cộng đồng mạng nếu ai quen biết tài xế hoặc có thông tin liên quan, hãy khuyên tài xế sớm hoàn trả số tiền đã chuyển nhầm.

Cho tới nay sự việc trên vẫn chưa được giải quyết triệt để, lý do tài xế công nghệ cho rằng, gia đình có việc bận nên tắt điện thoại di động, chị L. đăng tải thông tin cá nhân của anh này trên mạng xã hội là gây ảnh hưởng đến danh dự và uy tín của anh này nên yêu cầu xin lỗi và bồi thường mới trả lại số tiền nêu trên.

Có thể kiện yêu cầu bồi thường danh dự, uy tín

Theo luật sư Ngô Thành Ba (Văn phòng Luật sư Niềm tin và Công lý) cho biết, nếu có tranh chấp, khiếu nại của khách hàng (người mua dịch vụ) thì công ty Grab (ứng dụng Grab) có trách nhiệm giải quyết trên cơ sở quy định của pháp luật. Điều khoản và điều kiện sử dụng dịch vụ đã công bố với thành viên thông qua giải pháp thương lượng, hòa giải giữa khách hàng và tài xế.

Trong trường hợp nếu khách hàng không liên lạc được tài xế thì có thể gửi khiếu nại đến Công ty Grab để giải quyết. Công ty Grab có nghĩa vụ giải quyết tranh chấp thông qua hoà giải, thương lượng. Nếu thoả thuận, thương lượng không thành, Grab có nghĩa vụ hướng dẫn các bên khởi kiện để bảo vệ quyền lợi của mình.

Chị L. đăng thông tin cá nhân lên mạng có tên và biển số xe của tài xế Grab nhằm mục đích lấy lại số tiền đã chuyển nhầm do không gọi được người tài xế. Nếu tài xế Grab cho rằng việc chị L. đăng thông tin cá nhân của mình lên mạng xã hội đã "khiến tinh thần anh và gia đình bị ảnh hưởng" thì tài xế có thể khởi kiện chị L. tại tòa, theo quy định về "Quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín", tại Điều 34, BLDS năm 2015.

Bên cạnh đó, tài xế có thể yêu cầu bồi thường thiệt theo Điều 592, BLDS 2015 quy định về "Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm", gồm: Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại; Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút; Thiệt hại khác do luật quy định và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà anh phải gánh chịu.

Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận. Nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm không quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.

Có thể xử bị lý hình sự

Cũng theo luật sư, trường hợp tài xế đã được thông báo phải hoàn trả số tiền chuyển nhầm nhưng cố tình không trả lại cho chủ sở hữu, thì có thể xem đây là hành vi cố tình chiếm giữ trái phép tài sản của người khác. Tùy vào từng vụ việc, hành vi không trả lại tiền do người khác chuyển khoản nhầm theo yêu cầu của chủ sở hữu có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Về xử phạt hành chính, khoản 2, Điều 4 và điểm đ, khoản 2, khoản 3, khoản 4, Điều 15 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định người vi phạm có thể bị phạt tiền từ 3-5 triệu đồng. Ngoài ra, người vi phạm còn bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung như tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính và buộc trả lại tài sản chiếm giữ trái phép.

Tại Điều 579, Bộ luật Dân sự năm 2015, cũng quy định nghĩa vụ hoàn trả. Người chiếm hữu, người sử dụng tài sản của người khác mà không có căn cứ pháp luật thì phải hoàn trả cho chủ sở hữu, chủ thể có quyền khác đối với tài sản đó. Nếu không tìm được chủ sở hữu, chủ thể có quyền khác đối với tài sản thì phải giao cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền, trừ trường hợp quy định tại Điều 236 của Bộ luật này.

Trong trường hợp người không trả lại tiền do chuyển nhầm và hành vi đủ yếu tố cấu thành tội phạm, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội chiếm giữ trái phép tài sản theo Điều 176, Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Cụ thể, khoản 1 quy định người nào cố tình không trả lại tài sản trị giá từ 10 đến dưới 200 triệu đồng hoặc dưới 10 triệu đồng nhưng tài sản là di vật, cổ vật, sau khi có yêu cầu của chủ sở hữu hoặc cơ quan có thẩm quyền, sẽ bị phạt tiền từ 10-50 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.

Do đó, trong trường hợp này, luật sư Ba cho biết, tài xế nên sớm trả lại tiền cho chị L., đồng thời chị L. cũng nên có lời xin lỗi hoặc thỏa thuận nào khác với tài xế, để đảm bảo quyền lợi, các bên đều tránh rủi ro pháp lý, thiệt cả đôi đường.