Dư luận phẫn nộ và không tin được rằng, vì sao người nông dân trồng rau ở xã Vĩnh Thành ( Vĩnh Lộc, Thanh Hóa), lại có thể nghĩ ra chiêu trò độc nhất vô nhị: Dùng chổi quét rau để làm giả rau bị sâu ăn.
Trong suy nghĩ của người tiêu dùng thì, rau bị sâu ăn là ra sạch không phun hóa chất độc hại. Người dân hoang mang về thủ đoạn “biến giả thành thật” là có căn cứ. Hình ảnh thật nhé. Lời nói thật nhé. Địa chỉ rõ ràng. Ai mà chẳng tin.
Mọi chuyện “trắng đen” được làm rõ nhanh chóng. Người cầm chổi quét rau và nói những lời “thú nhận” vì sao phải quét rau đã lên tiếng. Hóa ra người nông dân thật nhẹ dạ cả tin. Vì cả tin mà đã bị lừa một cách ngoạn mục.
Người trồng rau ở Vĩnh Thành được minh oan bằng lời xin lỗi vào lúc nửa đêm. Nhưng rau của họ trồng ra đã không bán được. Người nông dân Vĩnh Thành lại khóc vì rau.
Xoài- đặc sản ở vùng đồng bằng sông nước Cửu Long cũng lâm nạn, tương tự như người dân trồng rau ở xã Vĩnh Thành. Nguyên nhân xoài rớt giá thê thảm cũng xuất phát từ thông tin mơ hồ của truyền thông về cái túi bao bọc xoài.
Cái túi bao xoài ấy được dùng để chống sâu bệnh. Ấy mà thông tin đâu đó lại tưởng tượng, để viết lên những câu chữ “ túi bao xoài làm biến đổi màu trái xoài".
Chưa nhìn thấy trái xoài biến đổi màu ra sao, nhưng người tiêu dùng thì quá tin truyền thông, để rồi ngoảnh mặt, quay lưng với trái xoài bị biến đổi màu trong tâm tưởng của người cầm bút.
Năm trước, cũng thông tin nghi ngờ vô cớ về cái túi bao xoài của truyền thông, người nông dân trồng xoài lao đao. Cơ quan chức năng vào cuộc, hóa ra cái túi bao xoài ấy chẳng có bất kỳ một tác dụng phụ nào, ngoài “chức năng” ngăn cản côn trùng đục trái, đẻ trứng, chim, dơi không ăn…
Một nghiên cứu ở Mỹ- nơi bên kia bán cầu- khuyến cáo không nên ăn nhiều bưởi dễ gây ung thư vú. Đó là loại bưởi rất đặc thù- bưởi chùm hay còn gọi là bưởi đắng. Thế rồi, thông tin ấy “thiếu đầu, thiếu đuôi”, khiến dư luận đùng đùng tẩy chay bưởi một cách không thương tiếc vì sợ…ung thư.
“Chờ được vạ, má đã sưng”. Xoài, rau, bưởi được minh oan, nhưng thiệt hại mà người nông dân gánh chịu thì thật nặng nề.
Người nông dân bị truyền thông “xiên que”- theo cách gọi của nhà báo Hoàng Linh- không phải là hiếm.
Tại hội thảo “Đạo đức nghề báo trong khai thác và xử lý nguồn tin”- một con số tuy nhỏ, nhưng nó lại có sức công phá mạnh mẽ, ở thời buổi công nghệ thông tin bùng nổ. Đó là 5% báo chí đưa tin sai sự thật gây bức xúc xã hội.
Cố nhà báo Hữu Thọ đã từng chỉ ra nguyên nhân của con số 5% ấy là do: Phong cách nhà báo không cẩn trọng, thiếu trách nhiệm…một số người thu thập thông tin theo kiểu “nghe hơi nồi chõ”, theo tin đồn, theo kiểu làm báo a dua, theo đuôi, giật gân để hút người đọc…
Bác Hồ đã căn dặn người cầm bút: Chưa điều tra, chưa nghiên cứu, chưa hiểu rõ, chớ nói, chớ viết. Đã có nhiều cơ quan truyền thông bị phạt vì đưa tin sai sự thật. Có những nạn nhân của thông tin sai sự thật đã khởi kiện.
Nhà báo Hoàng Linh đã viết rằng: Người nông dân đã khổ lắm vì thiên tai, hạn mặn, vì thiếu thốn, vì đủ thứ…xin đừng “xiên que” nông dân bằng những thông tin thiếu cân nhắc, thiếu hiểu biết, hiểu biết nửa vời như vậy.
Nhà báo bày tỏ quan điểm: “Tôi không cho rằng các cơ quan truyền thông, trang mạng, kể cả trang cá nhân có mục đích phá hoại hoặc tiêu diệt người nông dân. Nhưng rõ ràng là nó đã làm cho nhiều nông dân bị phá sản, khánh kiệt với những thông tin độc hại- theo kiểu “nói không thành có”.
Chưa kể những trận mưa “gạch đá” trên mạng xã hội và cái nhìn định kiến xem người nông dân như “quái vật” chỉ toàn tạo ra sản phẩm bẩn”.
Trong cuộc chiến “chống thực phẩm bẩn” đòi hỏi cái tâm của người cầm bút với người nông dân. Bởi người nông dân bao giờ cũng dễ bị tổn thương và yếu thế trong thời buổi công nghệ thông tin lên ngôi.
