Ai đầu độc người tiêu dùng vì lợi nhuận thì phải bị loại trừ khỏi thị trường

Tham gia ý kiến tại buổi thảo luận, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh "an toàn thực phẩm không chỉ là câu chuyện của từng bữa ăn, từng gia đình, từng người dân mà còn là vấn đề liên quan trực tiếp đến sức khỏe giống nòi và uy tín quốc gia".

Chủ tịch Quốc hội bày tỏ đồng tình với chủ trương thống nhất đầu mối quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, khắc phục tình trạng trước đây “một mâm cơm có tới ba bộ cùng quản lý”.

Cơ bản thống nhất với Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra, Chủ tịch Quốc hội ghi nhận, đánh giá cao Chính phủ, Bộ Y tế đã khẩn trương chuẩn bị dự án Luật, tiếp thu khoảng 70% ý kiến thẩm tra sơ bộ và ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Dự thảo Luật đã thể chế hóa các chủ trương lớn, nhất là chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, quản lý theo chuỗi, dựa trên phân tích nguy cơ và lấy dữ liệu làm nền tảng.

Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội lưu ý hồ sơ dự án Luật còn gửi chậm, các dự thảo nghị định, thông tư quy định chi tiết chưa được cập nhật đầy đủ.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị các cơ quan liên quan nghiêm túc rút kinh nghiệm, bảo đảm hồ sơ, tài liệu được gửi đến đại biểu Quốc hội kịp thời để nghiên cứu, xem xét.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu đầu tiên là những chính sách mang tính đột phá phải được quy định cụ thể ngay trong luật.

“Đột phá phải nằm trong luật, chứ đột phá mà ở nghị định thì không thể chấp nhận được”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Theo Chủ tịch Quốc hội, muốn chuyển mạnh sang hậu kiểm thì phải bảo đảm đầy đủ các điều kiện thực hiện, nhất là hệ thống dữ liệu, năng lực kiểm nghiệm, đội ngũ cán bộ và trang thiết bị chuyên môn.

Hiện nay, năng lực thử nghiệm, kiểm nghiệm thực phẩm chưa được đánh giá đầy đủ; việc đầu tư hệ thống dữ liệu còn những vấn đề cần làm rõ, trong khi đội ngũ cán bộ cấp xã chưa đủ về số lượng, chuyên môn và phương tiện thực hiện nhiệm vụ.

Chủ tịch Quốc hội đặc biệt lo ngại việc phân cấp nhiệm vụ quản lý an toàn thực phẩm cho cấp xã, phường nhưng không đi kèm nguồn lực, trang thiết bị và điều kiện cần thiết. “Không có phòng thí nghiệm, dữ liệu và con người thì chỉ là hậu kiểm trên giấy”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Dẫn chứng các vụ ngộ độc thực phẩm tập thể tại trường học, Chủ tịch Quốc hội lưu ý việc xác định nguyên nhân thường mất nhiều thời gian, có thể bỏ lỡ thời điểm quan trọng để ngăn chặn hậu quả, bảo vệ sức khỏe và tính mạng người dân.

Do đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị nghiên cứu quy định bắt buộc kích hoạt cảnh báo trên hệ thống trong thời gian từ 2 đến 6 giờ khi xảy ra vụ ngộ độc thực phẩm tập thể, bảo đảm các cơ quan chức năng có thể nhanh chóng phát hiện, xử lý và ngăn chặn nguy cơ lan rộng.

Cùng với đó, cần làm rõ trách nhiệm của các chủ thể kinh doanh thực phẩm trên nền tảng thương mại điện tử, kể cả trách nhiệm liên đới bồi thường thiệt hại khi xảy ra vi phạm.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị bổ sung hình thức cấm hành nghề có thời hạn hoặc vĩnh viễn đối với các trường hợp cố ý vi phạm nghiêm trọng quy định về an toàn thực phẩm.

Đặc biệt, cần xây dựng hệ thống chế tài xử lý đủ mạnh, bảo đảm chi phí vi phạm phải lớn hơn chi phí tuân thủ pháp luật, ngăn chặn tình trạng các tổ chức, cá nhân bất chấp sức khỏe, tính mạng người tiêu dùng để trục lợi.

“Không để vi phạm rẻ hơn tuân thủ. Ai đầu độc người tiêu dùng vì lợi nhuận thì phải bị loại trừ khỏi thị trường”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Những chủ thể cố tình gây nguy hại cho sức khỏe người tiêu dùng vì lợi nhuận phải bị xử lý nghiêm, trường hợp cần thiết phải bị loại ra khỏi thị trường.

Kết thúc phát biểu về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu Quốc hội tiếp tục nghiên cứu, theo dõi và đóng góp ý kiến đến cùng để hoàn thiện dự án Luật, bảo đảm các quy định đơn giản, rõ ràng, dễ hiểu, dễ thực hiện nhưng phải có hiệu lực, hiệu quả quản lý thực chất.

Mục tiêu cuối cùng là để người dân yên tâm với bữa ăn hằng ngày, doanh nghiệp yên tâm đầu tư, sản xuất, kinh doanh; đồng thời bảo đảm mọi hành vi vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm đều được phát hiện, xử lý nghiêm minh.