Đề xuất cơ chế đặc thù đẩy nhanh xử lý nhà, đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy

Bộ Tài chính đang dự thảo Nghị quyết của Chính phủ bổ sung một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau khi sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sắp xếp đơn vị hành chính.

Theo dự thảo, các nhà, đất dôi dư được tổ chức phát triển quỹ đất hoặc UBND cấp xã tiếp nhận từ ngày 01 tháng 3 năm 2025 sẽ được quản lý và khai thác linh hoạt. Việc giao đất, cho thuê đất sẽ tuân thủ nghiêm ngặt theo các quy định hiện hành của pháp luật đất đai.

Đặc biệt, trong thời gian chưa thực hiện giao hoặc cho thuê chính thức, nếu được Chủ tịch UBND cấp tỉnh chấp thuận, tổ chức phát triển quỹ đất được phép cho thuê lại tài sản này.

Thời hạn cho thuê tối đa là 5 năm và áp dụng cơ chế tương tự như các đơn vị kinh doanh nhà địa phương mà không phải làm thủ tục bổ sung nhiệm vụ.

Tương tự, UBND cấp xã có nhu cầu khai thác ngắn hạn cũng được quyền giao cho các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc thực hiện việc cho thuê. Quy định này giúp tận dụng hiệu quả nguồn lực công trong thời gian chờ các thủ tục pháp lý đất đai hoàn tất.

Tuy nhiên, dự thảo cũng lưu ý rằng nếu Nhà nước thực hiện kế hoạch sử dụng đất trong thời gian cho thuê, hợp đồng phải được chấm dứt trước hạn theo đúng quy định.

Mọi hoạt động khai thác đều phải tuân thủ tuyệt đối các nguyên tắc đã được ấn định tại Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP.

Liên quan đến đối tượng thuê ưu tiên, các cơ sở thực hiện xã hội hóa trong lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao và môi trường sẽ được ưu tiên xem xét. Các đơn vị này phải lập bản thuyết minh chi tiết, chịu trách nhiệm về tính trung thực và sử dụng tài sản đúng mục đích đã đăng ký.

Trường hợp qua thanh tra, kiểm tra phát hiện đơn vị không đáp ứng đủ điều kiện ưu tiên, cơ quan chức năng sẽ yêu cầu hoàn trả số tiền được miễn giảm. Đồng thời, bên vi phạm phải chịu khoản nộp tương đương tiền chậm nộp theo Luật Quản lý thuế và bị điều chỉnh lại nội dung hợp đồng.

Bên cạnh đó, các công trình viễn thông đã lắp đặt trên nhà, đất dôi dư trước thời điểm bàn giao sẽ được đơn vị tiếp nhận kế thừa hợp đồng hoặc tiếp tục khai thác.

Nguồn thu từ các hoạt động này sẽ được quản lý chặt chẽ theo đúng các nghị định hướng dẫn hiện hành.