Những quy định pháp luật mới có hiệu lực từ 1/1/2019

Băn khoăn một số sửa đổi hướng dẫn thi hành Luật Cạnh tranh

Phát hiện 395 văn bản trái luật trong năm 2018

Từ ngày 1/1/2019, Luật an ninh mạng bắt đầu có hiệu lực. Luật quy định chi tiết các hành vi người dùng bị cấm khi sử dụng không gian mạng như: tổ chức, xúi giục, lừa gạt, lôi kéo người chống nhà nước; xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, phân biệt chủng tộc; thông tin sai sự thật gây hoang mang trong nhân dân; đăng tải thông tin, đồi trụy, tội ác...

Từ ngày 1/1/2019, Luật an ninh mạng bắt đầu có hiệu lực.

Theo Luật Công an nhân dân 2018 có hiệu lực từ 1/7/2019, cấp bậc hàm đại tướng dành cho Bộ trưởng Công an; thượng tướng với thứ trưởng, số lượng không quá 6. Số trung tướng không quá 35 người và thiếu tướng không quá 157 người.

Theo luật mới, trong các chức danh của sĩ quan công an nhân dân không còn cấp tổng cục trưởng... Thời hạn thực hiện nghĩa vụ công an nhân dân giảm xuống còn 24 tháng thay vì 36 tháng như hiện hành.

Luật Tố cáo 2018 có hiệu lực từ 1/1/2019 quy định đơn tố cáo nặc danh, mạo danh sẽ không được xử lý. Nếu đơn rõ ràng về người vi phạm, có tài liệu, chứng cứ cụ thể, cơ quan tiếp nhận sẽ tiến hành thanh tra hoặc chuyển đến cơ quan có thẩm quyền khác để xem xét.

Quy định về rút tố cáo cũng được bổ sung trong luật mới. Theo đó, người tố cáo có quyền rút toàn bộ hoặc một phần nội dung tố cáo trước khi người giải quyết ra kết luận. Việc rút tố cáo phải được thực hiện bằng văn bản.

Luật cho phép người dân được bảo đảm bí mật họ, tên, địa chỉ, bút tích và các thông tin cá nhân khác khi tố cáo. Luật mới rút gọn trình tự giải quyết tố cáo chỉ còn 4 bước thay vì 5 như luật cũ gồm: thụ lý, xác minh nội dung, kết luận nội dung, xử lý kết luận nội dung của người giải quyết tố cáo. Bước bị bỏ là công khai kết luận nội dung tố cáo, quyết định xử lý hành vi vi phạm bị tố cáo.

Luật Thể dục, thể thao sửa đổi 2018 có hiệu lực từ 1/1/2019 cho phép hình thức giải trí có thưởng mà người tham gia đặt cược thực hiện dự đoán về kết quả có thể xảy ra trong các sự kiện thể thao.

Luật quy định, đặt cược thể thao là hình thức giải trí có thưởng mà người tham gia đặt cược dự đoán kết quả có thể xảy ra trong các sự kiện thể thao được sử dụng để kinh doanh đặt cược.

Kinh doanh đặt cược thể thao cũng được luật Thể dục thể thao quy định là hoạt động kinh doanh có điều kiện nên chịu sự kiểm soát chặt chẽ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Doanh nghiệp chỉ được hoạt động khi được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh. Hoạt động đặt cược thể thao phải minh bạch, trung thực, bảo đảm quyền và lợi ích của các bên tham gia. Đồng tiền sử dụng để đặt cược thể thao, trả thưởng trong kinh doanh là Đồng Việt Nam.

Theo Luật Quốc phòng 2018 có hiệu lực từ 1/1/2019, các hành vi sau bị cấm trong lĩnh vực quốc phòng: phân biệt đối xử về giới trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng; thành lập, tài trợ tổ chức vũ trang trái pháp luật; chống hoặc cản trở tổ chức, cá nhân thực hiện nhiệm vụ quốc phòng; điều động, sử dụng người, vũ khí, vật liệu nổ,... khi chưa có lệnh của cấp có thẩm quyền; lợi dụng việc thực hiện nhiệm vụ quốc phòng để xâm phạm lợi ích quốc gia...

Luật mới quy định, lực lượng vũ trang nhân dân gồm Quân đội nhân dân, Công an nhân dân và Dân quân tự vệ. Trong đó quân đội nhân dân là lực lượng thực hiện nhiệm vụ quốc phòng; Công an nhân dân là lực lượng thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh phòng, chống tội phạm; Dân quân tự vệ là lực lượng vũ trang quần chúng không thoát ly sản xuất, công tác; sẵn sàng chiến đấu, phục vụ chiến đấu,...

Luật Lâm nghiệp mở rộng phạm vi điều chỉnh theo hướng liên kết theo chuỗi các hoạt động lâm nghiệp từ quản lý, bảo vệ, phát triển, sử dụng rừng, kinh doanh, chế biến và thương mại lâm sản; thể hiện rõ lâm nghiệp là ngành kinh tế - kỹ thuật đặc thù, gồm tất cả các hoạt động gắn liền với sản xuất hàng hóa và dịch vụ liên quan đến rừng. Đây là một trong những điểm mới quan trọng nhất, có liên quan trực tiếp đến toàn bộ nội dung cũng như cấu trúc Luật.

Luật Thủy sản gồm 9 chương, 105 điều, giảm 1 chương và tăng 43 điều so với luật hiện hành. Luật đã bổ sung 1 chương (Kiểm ngư) nhằm thiết lập cơ sở pháp lý cao nhất cho tổ chức và hoạt động của Kiểm ngư Việt Nam; bỏ 2 chương về hợp tác quốc tế về hoạt động thủy sản và khen thưởng, xử lý vi phạm do các nội dung về hợp tác quốc tế.

Luật khẳng định Kiểm ngư là lực lượng chuyên trách của Nhà nước, thực hiện chức năng bảo đảm thực thi pháp luật về khai thác, bảo vệ nguồn lợi thủy sản của Việt Nam và điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên. Hệ thống Kiểm ngư bao gồm Kiểm ngư Trung ương và Kiểm ngư tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có biển. Kiểm ngư tỉnh được tổ chức trên cơ sở yêu cầu bảo vệ nguồn lợi thủy sản và nguồn lực của địa phương.

Luật Đo đạc và bản đồ quy định rõ việc phân cấp trách nhiệm quản lý và tổ chức triển khai hoạt động đo đạc và bản đồ cho UBND cấp tỉnh, tạo tính chủ động, phát huy nguồn lực của địa phương; đẩy mạnh xã hội hóa, phát huy nguồn lực của xã hội tham gia vào các hoạt động đo đạc và bản đồ; thúc đẩy việc ứng dụng công nghệ mới, công nghệ tiến tiến, hiện đại trong thu nhận và xử lý thông tin, dữ liệu, sản phẩm đo đạc và bản đồ, góp phần thúc đẩy việc sử dụng trí tuệ nhân tạo, kết nối vạn vật dựa trên cơ sở dữ liệu không gian địa lý.

Cũng từ 1/1/2019, các quy định liên quan đến lập, thẩm định, ban hành danh mục bí mật nhà nước, thời hạn bảo vệ bí mật nhà nước, gia hạn thời hạn bảo vệ bí mật nhà nước của Luật Bảo vệ bí mật nhà nước cũng có hiệu lực thi hành.

Theo đó, căn cứ vào quy định của Luật, Thủ tướng Chính phủ ban hành danh mục bí mật nhà nước độ Tuyệt mật, Tối mật và Mật trên cơ sở đề xuất của người có trách nhiệm lập danh mục bí mật nhà nước và thẩm định của Bộ Công an (trừ danh mục thuộc lĩnh vực quản lý của Bộ Quốc phòng).

Luật quy định thời hạn bảo vệ đối với bí mật nhà nước độ Tuyệt mật là 30 năm, độ Tối mật là 20 năm, độ Mật là 10 năm, đây là quy định tiến bộ của Luật nhằm bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân.

Luật cũng quy định khi hết thời hạn bảo vệ, nếu xét thấy việc giải mật gây nguy hại đến lợi ích quốc gia, lợi ích dân tộc, người đứng đầu cơ quan, tổ chức xác định bí mật nhà nước quyết định gia hạn thời hạn bảo vệ bí mật nhà nước, mỗi lần gia hạn không quá thời hạn bảo vệ nêu trên.

Luật sửa đổi, bổ sung 11 Luật có quy định liên quan đến quy hoạch gồm 12 điều, trong đó có 11 điều quy định việc sửa đổi 11 Luật, bao gồm: Luật An toàn thực phẩm: Luật Công chứng; Luật Dược; Luật Đầu tư; Luật Đầu tư công; Luật Điện lực; Luật Hóa chất; Luật Khoa học và công nghệ; Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá; Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; Luật Trẻ em.

Luật bãi bỏ các quy hoạch về đầu tư phát triển hàng hóa, dịch vụ, sản phẩm cụ thể, ấn định khối lượng, số lượng hàng hóa, dịch vụ, sản phẩm được sản xuất, tiêu thụ (quy hoạch sản phẩm) đang cản trở hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp và người dân. Bản chất các quy hoạch sản phẩm này chỉ là các điều kiện đầu tư kinh doanh.

Luật bãi bỏ các quy hoạch sản phẩm (quy hoạch công nghiệp hóa chất, quy hoạch công nghiệp dược, quy hoạch kinh doanh thuốc lá, quy hoạch tổng thể các tổ chức hành nghề công chứng) đang tồn tại là hành lang pháp lý quan trọng để loại bỏ những giấy phép trái quy luật của kinh tế thị trường và là bước đột phá về thủ tục hành chính trong đầu tư, sản xuất kinh doanh.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 37 Luật có liên quan đến quy hoạch gồm 31 điều, trong đó có 30 điều quy định việc sửa đổi 37 Luật và 1 điều quy định hiệu lực thi hành; lấy Luật Quy hoạch là Luật gốc.

Theo đó, Luật bãi bỏ các quy hoạch về đầu tư phát triển hàng hóa, dịch vụ, sản phẩm cụ thể, ấn định khối lượng, số lượng hàng hóa, dịch vụ, sản phẩm được sản xuất, tiêu thụ (quy hoạch sản phẩm đang cản trở hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và người dân.

Luật sửa đổi tên và loại quy hoạch để bảo đảm đồng bộ, thống nhất với Danh mục quy hoạch ngành quốc gia và Danh mục có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành tại các Phụ lục của Luật Quy hoạch. Nội dung của quy hoạch ngành quốc gia sẽ được Chính phủ hướng dẫn chi tiết tại Nghị định hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Quy hoạch./.