Nhiều thương vụ M&A (mua đi bán lại) của ngành bất động sản (BĐS) tại Việt Nam đã thành công trong năm 2017 và khối mua lại tập trung chủ yếu vào các quốc gia Châu Á như Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc và Singapore.
Tại sao lại là M&A?
Năm 2017 được nhận định là một năm bùng nổ M&A của các dự án BĐS. Tuy nhiên, đa phần thông tin đều được bảo mật hoặc giá trị thương vụ không được tiết lộ. Ông Phan Xuân Cần - Chủ tịch HĐQT Cty Tư vấn BĐS Sohovietnam, một Cty chuyên về tư vấn mua bán, sáp nhập và chuyển nhượng dự án BĐS cho biết: Những giao dịch được công bố chỉ là phần nổi của tảng băng. Nhiều giao dịch mua bán dự án BĐS diễn ra âm thầm, tỷ lệ những dự án được M&A trong ngành BĐS được công bố ước tính chỉ đạt 20 – 30% so với tổng lượng giao dịch thực tế trên thị trường.
Trong năm này, hoạt động M&A trong ngành BĐS tại Việt Nam nhìn chung vẫn rơi vào hai điểm nóng là TP Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Trong đó, TP Hồ Chí Minh được đánh giá minh bạch hơn với số lượng các giao dịch M&A được công bố nhiều hơn so với thị trường Hà Nội. Đơn cử, tại đại hội đồng cổ đông của Cty CP Phát triển BĐS Phát Đạt (PDR), đại diện doanh nghiệp này đã thông báo về việc bán quỹ đất lớn mà doanh nghiệp này từng lập Dự án The EverRich 3, nằm tại quận 7. Ngay sau khi thông tin chào bán dự án này được công bố, đã có khá nhiều doanh nghiệp muốn mua lại và tháng 5 vừa qua, khu đất này đã được chuyển nhượng thành công.
Tháng 3/2017, Cty CP Đầu tư và Phát triển BĐS An Gia (An Gia Investment) cùng với Quỹ đầu tư Creed Group (Nhật Bản) đã hoàn tất việc mua lại 7 block thuộc Dự án khu dân cư phức hợp Lacasa (quận 7, TP Hồ Chí Minh) từ Tập đoàn Vạn Phát Hưng.
 |
| Phối cảnh Dự án Lacasa của Vạn Phát Hưng chuyển nhượng cho Quỹ đầu tư Creed (Nhật Bản) và An Gia |
Ngoài ra, thị trường M&A sôi động tại TP Hồ Chí Minh cũng có sự đóng góp không nhỏ của “làn sóng” các nhà đầu tư ngoại. Tại buổi gặp mặt doanh nghiệp nước ngoài giữa tháng 5/2017 của lãnh đạo UBND TP Hồ Chí Minh, các doanh nghiệp đến từ Singapore cho biết, họ đang tập trung mua lại các dự án như: Duxton Hotel Saigon, Empire City, Kumho Asiana Plaza, Mizuki Park…
Theo ông Stephen Wyatt, Tổng Giám đốc của Jones Lang Lasalle Việt Nam, với cư dân đô thị và tầng lớp trung lưu tăng trưởng nhanh nhất ở Đông Nam Á, Việt Nam hiện là quốc gia có sức hấp dẫn lớn với các nhà đầu tư nước ngoài. Trong năm 2017, BĐS đứng trong top 5 các ngành thu hút vốn FDI nhiều nhất và top 5 các nước đầu tư vào Việt Nam lần lượt là Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore, Trung Quốc và Đài Loan. Những quỹ đầu tư hoặc doanh nghiệp nước ngoài M&A dự án BĐS có thể kể đến như Warburg Pincus, Mapletree, Keppel Land, Frasers Centrepoint, Hong Kong Land, Lotte E&C… với các thương vụ trị giá từ 20 triệu đô trở lên.
“Vì một dự án BĐS để hoàn thành các thủ tục trung bình mất từ 3 – 5 năm có những dự án mất 5 – 15 năm nên tránh rủi ro các nhà đầu tư ngoại thường mua đất sạch hoặc dự án đã hoàn thành để tính toán được dòng tiền và lợi nhuận. Và cách phát triển nhanh nhất tại một thị trường mới chính là M&A, có doanh nghiệp mới vào thị trường được 3 năm nhưng sở hữu 10 dự án bất động sản”, ông Cần nói thêm lý do các doanh nghiệp nước ngoài M&A để đầu tư tại Việt Nam.
M&A - Cơ hội nào cho giới kinh doanh BĐS Việt Nam?
Cũng theo ông Cần, thị trường M&A BĐS Việt Nam là mảnh đất hết sức “màu mỡ” cho những nhà môi giới, nhà đầu tư, giới kinh doanh BĐS. Ông cho biết tại Việt Nam, các thương vụ M&A trong ngành BĐS đa phần là mua lại đất để phát triển hoặc mua lại các dự án mới được cấp phép để phát triển, con số này chiếm tới 80 – 90% tổng lượng giao dịch trên thị trường. Trong khi đó, tại những nước hoặc khu vực như Singapore hay Hongkong thì tỷ lệ M&A thường chia đều 50 – 50 cho cả phân khúc tài sản BĐS (hay còn gọi là những BĐS đã hoàn thiện, đã được xây dựng xong) và những dự án BĐS hoàn thiện trong tương lai.
Còn theo ông Stephen Wyatt đánh giá, năm 2017 là năm bùng nổ về M&A BĐS tại Việt Nam. Tuy nhiên, theo nhiều nhận định, năm 2018 sẽ mở ra nhiều cơ hội hơn cho giới kinh doanh BĐS tại Việt Nam. Vì mặt bằng giá mới trong các thương vụ M&A đã lên 25 – 30% và có rất nhiều nhà đầu tư ngoại với sự chuyên nghiệp và mạnh về tài chính sẽ thiết lập cuộc chơi mới tại thị trường BĐS năm 2018.
