Giả danh quân nhân — Chiếc “mẹo” cũ, cái giá mới: Doanh nghiệp ở Đồng Nai mất 510 triệu đồng

Vụ việc xảy ra vào tối 12/9/2025 khi bà V.T.H., giám đốc một công ty xây dựng tại phường Biên Hòa, nhận được yêu cầu đặt hàng từ người tự xưng là cán bộ thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đồng Nai.

Theo yêu cầu, “khách hàng” đặt mua 350 giường tầng sắt và 700 ván gỗ, tổng giá trị lô hàng hơn 2,1 tỉ đồng; trong quá trình giao dịch, bà H. đã thực hiện 4 lần chuyển tiền đặt cọc, tổng cộng 510 triệu đồng — sau đó mới biết mình bị lừa. 

Thủ pháp không mới nhưng… vẫn hiệu nghiệm

Kịch bản không có gì phức tạp: kẻ lừa đảo dùng Zalo (tên hiển thị “Vũ Hải Phong”), gửi hình ảnh/chứng từ giả mạo thể hiện việc “đã chuyển khoản” hoặc “đơn vị yêu cầu”, tạo áp lực thời gian và nhắc đến uy quyền của lực lượng vũ trang để gây tin tưởng.

Khi nạn nhân mang hàng tới để giao, cơ quan thật xác minh thì không có cán bộ nào như vậy — và người đặt hàng đã “mất tích”. 

Những chiêu thức kiểu này vốn đã xuất hiện nhiều nơi: mạo danh cán bộ, mặc quân phục trong ảnh, dựng tài khoản ngân hàng hoặc công ty tạm thời, làm giả hóa đơn/chứng từ — điểm yếu của các nạn nhân thường là tin ngay vào “bằng chứng” số, vội vàng chuyển tiền để “khắc phục tiến độ” hoặc “đảm bảo nguồn hàng”. 

Thiệt hại ở đây không chỉ là con số — 510 triệu là khoản tiền lớn đối với một doanh nghiệp nhỏ. Nhưng thiệt hại tinh thần, tổn thất uy tín, thời gian để giải quyết, làm lại hồ sơ, và chi phí pháp lý có thể lớn hơn nhiều.

Doanh nghiệp phải tạm ngưng đơn hàng, khiếu nại, trình báo; khách hàng khác có thể bị ảnh hưởng; quan trọng nhất là niềm tin bị xói mòn — người bán bắt đầu nghi ngờ mọi đơn giao lớn, chậm trễ trong kinh doanh là điều gần như không tránh khỏi.

Lời khuyên thiết thực cho doanh nghiệp và người dân

1. Xác minh bằng đầu mối chính thức: nếu một đơn hàng lớn nói liên quan đến cơ quan nhà nước, hãy chủ động gọi đường dây chính thức của cơ quan đó để xác minh — không dựa vào số điện thoại hay tin nhắn người đối diện cung cấp. Trong vụ này, Bộ CHQS tỉnh đã khẳng định không có cán bộ tên như đối tượng khai báo. 

2. Không chuyển tiền khi chưa có hợp đồng rõ ràng: hợp đồng, văn bản yêu cầu kèm dấu đỏ, giấy giới thiệu công chức có xác nhận — đó là những thứ cần thiết trước khi chuyển đặt cọc những khoản lớn.

3. Kiểm tra chủ tài khoản nhận tiền: nếu là cá nhân lạ, doanh nghiệp nên cân nhắc và tra cứu thông tin đăng ký doanh nghiệp; hỏi ngân hàng về chủ tài khoản khi nghi ngờ.

4. Lưu mọi chứng cứ: tin nhắn, hình ảnh giả mạo, số tài khoản, hóa đơn — giữ nguyên dạng kỹ thuật số để trình báo công an.

5. Thông báo nhanh cho cơ quan chức năng: trình báo ngay tại cơ quan công an nơi gần nhất, đồng thời thông báo cho đơn vị bị mạo danh để họ lên tiếng cảnh báo cộng đồng. Trong vụ này, trực ban Bộ CHQS tỉnh đã hướng dẫn nạn nhân trình báo cơ quan công an. 

Cần có phản ứng hệ thống hơn

Bài học không chỉ thuộc về cá nhân nạn nhân. Cơ quan nhà nước và các tổ chức quản lý cần:

Tăng cường tuyên truyền tới doanh nghiệp về thủ đoạn mạo danh; công khai đường dây nóng, đầu mối liên hệ.

Hợp tác chặt hơn với ngân hàng để phát hiện các tài khoản nhận tiền có dấu hiệu bất thường (ví dụ nhiều lần nhận tiền đặt cọc từ nhiều nạn nhân khác nhau).

Rà soát, xử lý nhanh các tài khoản mạng xã hội dùng ảnh quân phục giả mạo; phối hợp với nền tảng (Zalo, Facebook…) để gỡ bỏ, khoá tài khoản có dấu hiệu lừa đảo.

Khi uy quyền được mang ra để thuyết phục — dù là uy quyền nhà nước, uy tín cá nhân hay “hình ảnh quân phục” — hãy tự hỏi: bằng chứng chính thức nằm ở đâu?

Trong thời đại mà ảnh chụp, ảnh chụp màn hình và văn bản giả mạo có thể được dàn dựng một cách tinh vi, cẩn trọng không phải là hoài nghi vô lý mà là một biện pháp bảo vệ sinh tồn cho doanh nghiệp và người dân.