Dự án đường dây và TBA 110kV Kim Bôi: Những dấu hiệu cần được kiểm tra, làm rõ từ hồ sơ đến thực địa
Nhiều hộ dân ở xã Cao Dương (tỉnh Phú Thọ) tiếp tục phản ánh dự án đường dây 110kV Kim Bôi có dấu hiệu sai phạm từ khâu đầu tư, GPMB đến thi công; đặc biệt vụ chặt cây trái phép đã được chính quyền xác nhận “đúng”.
Trước đó, Báo Pháp luật Việt Nam đã phản ánh việc nhiều hộ dân tại xã Cao Dương có đơn đề nghị UBND tỉnh Phú Thọ chỉ đạo thanh tra, kiểm tra toàn diện quá trình triển khai Dự án đường dây và Trạm biến áp 110kV Kim Bôi.
Theo người dân, quá trình triển khai dự án xuất hiện nhiều dấu hiệu cần được làm rõ, từ việc hướng tuyến thực tế được thi công khác với hồ sơ được phê duyệt đến việc nhiều hộ có đất ở nông thôn bất ngờ bị đưa vào diện giải phóng mặt bằng.
Theo phản ánh, chính việc thay đổi hướng tuyến đã khiến 8 hộ dân có đất ở nông thôn bị ảnh hưởng trực tiếp. Tuy nhiên, trong các quyết định phê duyệt giá đất cụ thể và phương án bồi thường được ban hành qua nhiều thời kỳ đều không xác định đơn giá bồi thường đối với đất ở nông thôn.
Trình tự đầu tư, thu hồi đất và GPMB có dấu hiệu không đúng quy định?
Theo hồ sơ, ngày 10/6/2025, UBND tỉnh Hòa Bình (cũ) ban hành Quyết định số 90/QĐ-UBND chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư đối với Dự án đường dây và TBA 110kV Kim Bôi.
Dự án có tổng mức đầu tư hơn 119,2 tỷ đồng, trong đó vốn góp của nhà đầu tư khoảng 33,3 tỷ đồng, phần còn lại là vốn vay và vốn huy động. Ban Quản lý dự án xây dựng điện miền Bắc - Chi nhánh Tổng công ty Điện lực miền Bắc được giao làm chủ đầu tư.
Theo quyết định này, dự án có nhu cầu sử dụng khoảng 8,32 ha đất, bao gồm diện tích xây dựng trạm biến áp, móng cột và hơn 6,64 ha hành lang tuyến.
Tiến độ đầu tư cũng được xác định khá rõ: Quý II/2025 hoàn thành các thủ tục pháp lý về đầu tư, đất đai, xây dựng; Quý III/2025 triển khai thi công; Quý IV/2025 hoàn thành đưa công trình vào vận hành.
Tuy nhiên, theo phản ánh của người dân và các tài liệu mà phóng viên tiếp cận, ngay từ cuối năm 2023, chủ đầu tư cùng chính quyền địa phương đã tiến hành vận động nhiều hộ dân tại thôn Châu Rể nhận tiền tạm ứng để bàn giao mặt bằng phục vụ thi công.
Đáng chú ý, thời điểm này: mặc dù chưa có quyết định thu hồi đất; chưa có phương án bồi thường được phê duyệt; chưa hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng.
Trong khi đó, phải đến 09/01/2024, UBND huyện Lương Sơn mới ban hành Quyết định số 66/QĐ-UBND phê duyệt giá đất cụ thể để tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện dự án.
Cụ thể, theo phản ánh của các hộ dân thì việc vận động người dân giao đất, nhận tiền tạm ứng và tạo điều kiện để thi công khi các thủ tục thu hồi đất vẫn chưa hoàn tất là những dấu hiệu vi phạm cần được các cơ quan chức năng làm rõ.
Phương án bồi thường không có đơn giá đất ở nhưng nhiều hộ dân vẫn bị thu hồi đất ở?
Theo hồ sơ, tại Quyết định số 66/QĐ-UBND của UBND huyện Lương Sơn chỉ xác định giá bồi thường đối với: đất trồng lúa; đất trồng cây hàng năm; đất rừng sản xuất.
Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, ngày 15/6/2026, UBND xã Cao Dương tiếp tục ban hành Quyết định số 1060/QĐ-UBND phê duyệt phương án giá đất cụ thể và phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với phần móng cột của dự án.
Mức giá được xác định gồm: Đất trồng lúa và đất trồng cây hàng năm: 78.000 đồng/m²; Đất rừng sản xuất: 16.000 đồng/m².
Điểm đáng chú ý là cả hai quyết định đều không xác định đơn giá bồi thường đối với đất ở nông thôn.
Trong khi đó, theo phản ánh, hiện có 8 hộ dân có đất ở nằm trong phạm vi giải phóng mặt bằng nhưng chưa đồng thuận với các phương án bồi thường do chủ đầu tư và chính quyền địa phương đưa ra.
Theo người dân, đây là nguyên nhân khiến nhiều cuộc làm việc giữa các bên vẫn chưa đạt được sự thống nhất.
Chính quyền và chủ đầu tư đều xác nhận có việc tự ý chặt phá cây khi người dân đi vắng!
Một trong những nội dung đáng chú ý khác là vụ việc bà Nguyễn Thị Hải có đơn phản ánh việc đơn vị thi công tự ý vào đất của gia đình để chặt cây phục vụ thi công.
Theo đơn, gia đình bà Hải quản lý thửa đất số 309, tờ bản đồ số 01, diện tích 7.484 m², là đất rừng sản xuất.
Bà Hải cho biết trong thời gian đầu năm 2025, khi gia đình vắng mặt, đơn vị thi công đã nhiều lần tự ý vào khu đất, chặt hạ nhiều cây lâu năm như: keo; xoan; bồ kết; mít; nhãn...để tạo mặt bằng thi công đường dây điện.
Theo người dân, thời điểm xảy ra sự việc, việc bồi thường, giải phóng mặt bằng vẫn chưa hoàn thành, tài sản trên đất chưa được kiểm đếm đầy đủ và chưa có phương án bồi thường theo quy định.
Sau khi tiếp nhận đơn, UBND xã Cao Dương đã phối hợp cùng Công an xã, Trung tâm Phát triển quỹ đất khu vực Hòa Bình, Ban Quản lý dự án xây dựng điện miền Bắc và các đơn vị liên quan tiến hành kiểm tra hiện trường.
Đáng chú ý, tại Văn bản số 87/UBND-KT ngày 22/01/2026, UBND xã Cao Dương xác định: đơn vị thi công đã kéo dây từ vị trí VT6 sang VT7 qua thửa đất của gia đình bà Hải; trong quá trình thi công đã chặt tỉa một cây bồ kết; chặt phá 24 cây keo có đường kính khoảng 15-20 cm của gia đình bà Hải và ông Nguyễn Văn Phà.
Đặc biệt, văn bản này kết luận rõ: "Nội dung phản ánh, kiến nghị về việc đơn vị thi công thuộc Ban Quản lý Dự án xây dựng điện miền Bắc tự ý chặt phá cây của bà Nguyễn Thị Hải, ông Nguyễn Văn Phà là đúng."
Được biết, UBND xã Cao Dương đã lần thứ 3 ban hành các văn bản đôn đốc yêu cầu Ban Quản lý dự án xây dựng điện miền Bắc phối hợp giải quyết vụ việc.
Trao đổi với phóng viên, bà Nguyễn Thị Hải cho rằng việc đơn vị thi công tự ý vào đất, chặt phá cây khi chưa được sự đồng ý của gia đình là hành vi xâm phạm nghiêm trọng quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất có dấu hiệu của Tội huỷ hoại tài sản hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản được quy định tại Điều 178 Bộ luật Hình sự năm 2015. Bà Hải cho biết mặc dù đã nhiều lần gửi đơn đến các cơ quan chức năng nhưng đến nay vụ việc vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.
Về các nội dung này, trao đổi với Báo Pháp luật Việt Nam, ông Đỗ Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án xây dựng điện miền Bắc, cho biết: "Đất nông nghiệp không có đền bù hành lang đâu, chỉ đền bù tài sản cây cối, hoa màu, kiến trúc... Hiện nay địa phương đã kiểm đếm rồi."
Trả lời câu hỏi của Báo Pháp luật Việt Nam về việc vì sao chưa hoàn thành bồi thường, chưa bàn giao mặt bằng nhưng đơn vị thi công vẫn vào đất người dân để chặt cây?
Ông Hùng cho biết: "Ban đầu nhà thầu thi công là Công ty AIT kéo dây có vướng vào 24 cây keo thì nhà thầu cũng không để ý tưởng là vị trí đất đó đã được bồi thường giải phóng mặt bằng nên họ chặt 24 cây để thi công. Việc này phía Ban đã phối hợp với xã họp làm việc với bà Hải mấy lần rồi, về cơ bản là xong hết rồi, chờ xã duyệt phương án xong Ban trả tiền thôi, trước trả tiền bà Hải không lấy.
Theo đơn giá thì 24 cây này được đền bù với giá tương đối thấp nên bên anh quyết định trả gấp đôi so với phương án vì đây là lỗi của mình mà. Nhà thầu cũng sơ suất vì tưởng đây là khu vực trả tiền rồi, vì người dân không có ý kiến gì cả, tưởng là trả tiền rồi nên họ chặt nhầm thôi..”, ông Hùng cho hay.
Tuy nhiên, theo bà Hải, gia đình không đồng ý vì cho rằng vấn đề không chỉ là giá trị của 24 cây keo mà còn là việc tài sản bị xâm phạm khi chưa hoàn thành các thủ tục pháp lý về thu hồi đất và giải phóng mặt bằng cũng như nhiều dấu hiệu tại dự án này cần được thanh kiểm tra, làm rõ như: Việc tổ chức vận động người dân nhận tiền, bàn giao mặt bằng từ cuối năm 2023 trong khi các thủ tục về thu hồi đất, bồi thường và chủ trương đầu tư theo hồ sơ được ban hành sau đó diễn ra trên cơ sở pháp lý nào? Căn cứ nào dẫn đến việc hướng tuyến thực tế theo phản ánh của người dân khác với hồ sơ được phê duyệt, làm phát sinh thêm các hộ có đất ở bị ảnh hưởng? Vì sao hai quyết định phê duyệt giá đất của cơ quan có thẩm quyền đều không xác định đơn giá đối với đất ở nông thôn nhưng hiện nay vẫn có các hộ có đất ở thuộc diện giải phóng mặt bằng.
Và trách nhiệm của chủ đầu tư, nhà thầu thi công và các đơn vị liên quan trong việc để xảy ra việc tự ý chặt phá cây của người dân, theo nội dung phản ánh của người dân, đã được chính UBND xã Cao Dương kết luận là "đúng".
Từ những nội dung phản ánh, các hộ dân kiến nghị cơ quan có thẩm quyền thành lập Đoàn thanh tra liên ngành để kiểm tra toàn bộ quá trình chuẩn bị đầu tư, lập hồ sơ, giải phóng mặt bằng, thi công và bồi thường của Dự án Đường dây và Trạm biến áp 110kV Kim Bôi.
Đồng thời làm rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, đơn vị quản lý dự án cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan nếu phát hiện có vi phạm trong quá trình triển khai dự án.
Bên cạnh đó, người dân kiến nghị tạm dừng triển khai các hạng mục đang có tranh chấp để tổ chức đối thoại, đối chiếu hồ sơ pháp lý, xác minh hiện trạng hướng tuyến, bảo đảm việc giải quyết vụ việc được khách quan, đúng quy định pháp luật và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.
Báo Pháp luật Việt Nam sẽ tiếp tục thông tin.
