Năm 2014, khi tiến hành thanh tra một số dự án trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh, Thanh tra Chính phủ đã phát hiện nhiều sai phạm, trong đó manh nha phát hiện sai phạm về quản lý sử dụng vốn nhà nước tại Dự án đầu tư xây dựng hệ thống cấp nước cho khu Kinh tế Vũng Áng.
Đây là Dự án được đánh giá là có tính chất cấp bách sẽ tạo điều kiện về cơ sở hạ tầng kỹ thuật không thể thiếu nhằm thu hút đầu tư những dự án quan trọng khác trên địa bàn Hà Tĩnh với tổng mức đầu tư lên đến 4.400 tỷ đồng mặc dù trước đó vốn ban đầu dự kiến chỉ là 1.850 tỷ đồng.
 |
| Đập đá Lạc Tiến, một phần của Dự án (ảnh minh họa). |
Tuy nhiên, theo Thanh tra Chính phủ, việc triển khai thực hiện Dự án Hà Tĩnh đã để xảy ra nhiều sai phạm từ năm 2012. Trong đó, nghiêm trọng nhất là việc UBND tỉnh Hà Tĩnh chọn chủ đầu tư là đơn vị không chuyên ngành, chưa có kinh nghiệm trong khi dự án có quy mô và tổng mức đầu tư lớn, có tính chất đa mục tiêu, gồm nhiều hạng mục phức tạp. Trình tự, thủ tục chọn chủ đầu tư dự án không tuân theo quy định thể hiện như kiểu “tiền trảm, hậu tấu”, nóng vội, chủ quan và duy ý chí.
Sai phạm về sử dụng vốn nhà nước cũng manh nha được Thanh tra Chính phủ phát hiện vào thời điểm này khi cho rằng, mặc dù chưa xác định được phần vốn nhà nước trong tổng mức đầu tư đã phê duyệt và cơ chế quản lý phần vốn nhà nước hỗ trợ nhưng đến ngày 15/3/2013 Dự án đã được giải ngân số tiền tới 240 tỷ đồng trên tổng số hơn 600 tỷ đồng vốn ngân sách nhà nước. Chủ đầu tư thực hiện chỉ định thầu khi chưa được Thủ tướng Chính phủ cho phép.
Ngoài ra, việc đầu tư các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung lúc này cũng không được sử dụng hoàn toàn hoặc chỉ khai thác sử dụng một phần gây lãng phí ngân sách nhà nước và một phần tiền đóng góp của nhân dân.
Thời điểm này, Thanh tra Chính phủ đã quy trách nhiệm để xảy ra sai phạm cho Thường trực UBND tỉnh, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ban QL Khu kinh tế Vũng Áng, Giám đốc Cty CP Đầu tư và Phát triển Vũng Áng và thủ trưởng cơ quan có trách nhiệm liên quan.
Sau 2 năm kể từ thời điểm kết thúc thanh tra tại Hà Tĩnh và cũng gặp không ít những phản ứng từ địa phương, Thanh tra Chính phủ tiếp tục quay lại thanh tra cụ thể Dự án đầu tư xây dựng hệ thống cấp nước, đặc biệt những vấn đề liên quan đến việc đội vốn, dùng ngân sách tỉnh để hỗ trợ Dự án. Điều này cũng đủ thấy mức độ nghiêm trọng của vụ việc.
Theo Báo cáo của UBND tỉnh Hà Tĩnh gửi Thanh tra Chính phủ, tính đến tháng 10/2015 khu Kinh tế Vũng Áng đã có tới 105 dự án đầu tư bao gồm: 64 dự án có vốn đầu tư trong nước với tổng số vốn đăng ký là 44.888 tỷ đồng; 41 dự án có vốn đầu tư từ nước ngoài với tổng số vốn đăng ký gần 17 tỷ USD.
