Đề xuất mới về tính thuế thu nhập cá nhân khi chuyển nhượng vốn, chứng khoán

Theo Bộ Tài chính, Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 phân chia thu nhập từ chuyển nhượng vốn thành ba nhóm chính yếu bao gồm thu nhập từ chuyển nhượng phần vốn trong các tổ chức kinh tế, thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán và thu nhập từ chuyển nhượng vốn dưới các hình thức khác.

Đối với thu nhập từ chuyển nhượng phần vốn trong tổ chức kinh tế và các hình thức chuyển nhượng vốn khác, dự thảo kế thừa phương pháp nộp thuế hiện hành.

Số thuế được xác định bằng thu nhập tính thuế nhân với thuế suất 20% theo từng lần chuyển nhượng, trong đó thu nhập tính thuế bằng giá bán trừ đi giá mua và các chi phí hợp lý liên quan.

Điểm mới đáng chú ý là dự thảo bổ sung quy định áp dụng thuế suất 2% trên giá bán đối với các trường hợp không thể xác định được giá mua và chi phí liên quan, áp dụng đồng nhất cho cả cá nhân cư trú và không cư trú.

Về đối tượng áp dụng thuế chuyển nhượng vốn, dự thảo cơ bản giữ nguyên các quy định hiện hành và mở rộng thêm một số trường hợp.

Các trường hợp mới được đưa vào diện tính thuế chuyển nhượng vốn bao gồm thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần của công ty không phải là công ty đại chúng và tổ chức không niêm yết, chưa đăng ký giao dịch theo quy định của pháp luật chứng khoán.

Lý giải về sự thay đổi này, cơ quan soạn thảo cho biết các giao dịch chứng khoán chưa niêm yết hoặc chưa đăng ký thường được thỏa thuận cá nhân, không diễn ra liên tục nên có bản chất hoàn toàn giống với hoạt động chuyển nhượng vốn thông thường.

Việc áp dụng mức thuế 2% khi không rõ chi phí này cao hơn đáng kể so với mức áp dụng cho chứng khoán niêm yết. Đây được xem là một đòn bẩy chính sách nhằm thúc đẩy các doanh nghiệp minh bạch hóa, nhanh chóng đăng ký giao dịch chính thức trên các Sở Giao dịch chứng khoán.

Riêng đối với mảng thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán, dự thảo đề xuất tiếp tục duy trì mức nộp thuế 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần.

Phạm vi áp dụng bao gồm cổ phiếu, quyền mua cổ phiếu của công ty đại chúng, tổ chức niêm yết hoặc đã đăng ký giao dịch cùng với các loại trái phiếu, tín phiếu, chứng chỉ quỹ.

Do nhóm chứng khoán này có giá chuyển nhượng minh bạch và giao dịch liên tục, mức thuế 0,1% là phù hợp, vừa bảo vệ nhà đầu tư vừa thống nhất với quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp.

Đối với lĩnh vực chứng khoán phái sinh, dự thảo đề xuất giao Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành hướng dẫn chi tiết nhằm đồng bộ với các quy định quản lý hiện hành của doanh nghiệp.

Về quy trình nộp thuế, cá nhân có thu nhập từ chuyển nhượng vốn sẽ tự thực hiện kê khai. Trong khi đó, với giao dịch chuyển nhượng chứng khoán, tổ chức chi trả thu nhập sẽ chịu trách nhiệm khấu trừ, khai và nộp thay số thuế 0,1% trên giá chuyển nhượng.

Toàn bộ nội dung dự thảo này hiện đang được đăng tải công khai trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Tài chính để lấy ý kiến.