Chuyện của nhà nông

1. Chín tỉnh Nam Trung bộ, Tây Nguyên và Bình Phước đang hạn nặng. Một số tỉnh như Bình Thuận, Ninh Thuận, đây là năm thứ ba liên tiếp. Tất nhiên, nguyên nhân đều được đổ cho kẻ không “xử” được đó là ảnh hưởng ElNino đối với khu vực này.

Không ai không xúc động thương bà con nông dân, các nông trang, nông trại vì thiếu nước mà phải bỏ ra hàng trăm triệu để khoan giếng với độ rủi ro cao.

Hình như các nhà khoa học về địa chất, thổ nhưỡng không giúp được gì cho họ? Tất cả đều khoan mò, có trúng, có trật mạch nước.

Tại buổi làm việc với 9 tỉnh tuần trước, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã chỉ thị: lãnh đạo các tỉnh, các cấp chính quyền, ban, ngành phải tập trung thực hiện nhiệm vụ chống hạn là ưu tiên số 1 trong thời điểm hiện nay, không được để dân thiếu đói, thiếu nước sinh hoạt, nước sản xuất…

2. Trong khi các nhà khoa học im hơi lặng tiếng thì có một anh nông dân đã lên tiếng, không phải “chém gió” mà bằng hành động. Đó là anh Triển ở ấp Thới Xương 1, phường Thới Long (Ô Môn, TP Cần Thơ) đã chế ra hệ thống phun thuốc và tưới tự động điều khiển bằng điện thoại giúp giảm chi phí cả trăm lần so lao động tay chân.

Hơn nữa, mô hình này giúp thích ứng với tình trạng biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt như hiện nay. Nói về ý tưởng, anh Triển kể, năm 17 tuổi anh đã có ý tưởng làm hệ thống tưới tự động vì thấy ở các công viên và trên ti vi chiếu nhiều mô hình hay như thế này vì có lợi từ công lao động đến chi phí đầu tư.

Từ đó, anh về nhà tìm tòi, học hỏi trên sách báo, internet, đồng thời đi tham quan nhiều mô hình khác của nông dân trong vùng để học hỏi kinh nghiệm trồng cây và xem nguyên lý hoạt động của hệ thống phun, tưới tự động có hiệu quả trên rau màu và cây ăn trái. Nghĩ là làm, và thành công, giảm chi phí… trăm lần.

3. Năm 2008, Trung ương có Nghị quyết số 26-NQ/TW về nông nghiệp, nông thôn và nông dân (xin gọi tắt là tam nông). Giải pháp thứ 4 nêu: “Nâng cao năng lực tưới tiêu chủ động cho các loại cây trồng, trước hết cho lúa, nuôi trồng thuỷ sản và các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao, cấp nước sinh hoạt cho dân cư và công nghiệp, dịch vụ ở nông thôn” , “nâng cao năng lực phòng chống, giảm nhẹ thiên tai, tìm kiếm cứu nạn; chủ động triển khai một bước các công trình giảm thiểu tác hại của biến đổi khí hậu và nước biển dâng”.

Giải pháp thứ 5 nói về nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng khoa học, công nghệ tạo đột phá để hiện đại “tam nông”.

Sau khi có Nghị quyết này, tháng 12/2008 Bộ Nông nghiệp có Quyết định số 3979/QĐ-BNN-KH ban hành Chương trình hành động thực hiện. Không biết đã có ai kiểm điểm thực hiện Nghị quyết và Chương trình đã nói chưa, nếu nhìn người nông dân đang đơn độc chống hạn?

Không lẽ chống hạn là “chuyện nhà nông”. Các nhà khoa học đâu, hãy lên tiếng!