Bộ Tư pháp "chắp cánh" cho hệ thống THADS tinh gọn, hiện đại

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh vừa ký ban hành Quyết định số 1898/QĐ-BTP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức mới của Cục Quản lý Thi hành án dân sự (THADS).

Quyết định này được coi là một bước đi chiến lược, cụ thể hóa chủ trương lớn của Đảng về tinh gọn bộ máy nhà nước, nhằm xây dựng một hệ thống THADS hoạt động hiệu lực, hiệu quả và đáp ứng yêu cầu của nền tư pháp hiện đại.

Theo Quyết định mới, Cục Quản lý THADS là đơn vị trực thuộc Bộ Tư pháp, có chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước và tổ chức thi hành pháp luật về THADS, thi hành án hành chính và thừa phát lại. Cục được trao tư cách pháp nhân, có con dấu hình Quốc huy và tài khoản riêng tại Kho bạc Nhà nước, khẳng định vị thế và quyền hạn trong thực thi nhiệm vụ.

Cơ cấu tổ chức tinh gọn, chuyên sâu từ Trung ương đến địa phương

Quyết định số 1898/QĐ-BTP đã tái cấu trúc Cục Quản lý THADS theo hướng khoa học, tinh gọn và chuyên sâu hơn đáng kể:

Tại Trung ương: Cục sẽ bao gồm 7 đơn vị chuyên môn: Ban Pháp chế và Nghiệp vụ thi hành án dân sự; Ban Nghiệp vụ thi hành án hành chính và Thừa phát lại; Ban Kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo; Ban Chuyển đổi số và thống kê dữ liệu thi hành án; Ban Kế hoạch - Tài chính; Ban Tổ chức cán bộ; và Văn phòng. Việc phân tách rõ ràng các ban chuyên môn này nhằm tăng cường tính chuyên nghiệp và hiệu quả trong từng lĩnh vực.

Tại địa phương: Mô hình mới đã lược bỏ cấp trung gian (chi cục cấp huyện), thay vào đó là hệ thống gồm 34 cơ quan Thi hành án dân sự cấp tỉnh, thành phố, trực tiếp quản lý 355 Phòng Thi hành án dân sự khu vực. Các cơ quan THADS cấp tỉnh, thành phố cũng được trao đầy đủ tư cách pháp nhân, có con dấu quốc huy và tài khoản riêng tại Kho bạc Nhà nước và ngân hàng thương mại. Điều này thể hiện sự trao quyền và tăng cường trách nhiệm cho cơ quan THADS cấp tỉnh trong quản lý tổ chức, nhân sự và nghiệp vụ trên toàn địa bàn.

Nhiệm vụ và quyền hạn được quy định rõ ràng, toàn diện

Cục Quản lý THADS sẽ đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quan trọng, từ xây dựng và trình ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, chiến lược, quy hoạch đến việc theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn, tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ.

Đặc biệt, Quyết định làm rõ các nhiệm vụ cụ thể trong công tác thi hành án dân sự, chấp hành pháp luật tố tụng hành chính và thi hành án hành chính, kiểm tra hoạt động thừa phát lại, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, quản lý tài chính, nhân sự, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số.

Đáng chú ý, Cục có quyền ban hành theo thẩm quyền các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ về THADS đối với Thi hành án dân sự tỉnh, thành phố và Văn phòng Thừa phát lại. Điều này thể hiện sự tập trung quyền chỉ đạo nghiệp vụ về một đầu mối, đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả.

Mô hình mới - Nhiều ưu điểm vượt trội

Quyết định số 1898/QĐ-BTP được kỳ vọng sẽ mang lại những ưu điểm nổi bật, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả thi hành án:

Tinh gọn và chuyên môn hóa: Loại bỏ cấp trung gian và tăng cường tính chuyên môn hóa giúp nâng cao chất lượng đội ngũ công chức và hiệu quả công việc.

Tăng quyền chủ động cho cấp tỉnh: Cơ quan THADS cấp tỉnh có quyền chủ động hơn trong quản lý toàn diện cả về tổ chức nhân sự và nghiệp vụ, giúp giải quyết kịp thời các vướng mắc.

Phân tách rõ ràng quản lý hành chính và chuyên môn: Lãnh đạo Phòng THADS khu vực sẽ tập trung vào chỉ đạo nghiệp vụ, giảm thiểu sai sót.

Rút ngắn quy trình, tăng tốc độ thi hành án: Loại bỏ cơ chế ủy thác giữa các khu vực trong cùng một tỉnh giúp đẩy nhanh tiến độ.

Tăng cường kiểm soát tài chính, phòng chống tham nhũng: Tập trung đầu mối quản lý tài chính, tài sản ở cấp tỉnh là biện pháp hữu hiệu để tăng hiệu lực kiểm tra, giám sát và phòng chống tiêu cực.

Nâng cao vị thế và hiệu quả phối hợp liên ngành: Việc tập trung nguồn lực, biên chế và khối lượng công việc tại cấp tỉnh sẽ nâng cao vị thế của cơ quan THADS, tăng cường hiệu quả phối hợp liên ngành tại địa phương.

Quyết định này sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký, và Cục Quản lý Thi hành án dân sự sẽ chính thức đi vào hoạt động từ ngày 01 tháng 7 năm 2025. Đây là bước đột phá quan trọng, thể hiện quyết tâm của Bộ Tư pháp trong việc xây dựng một hệ thống thi hành án dân sự tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu của nền tư pháp hiện đại.