Phối hợp bảo đảm quyền được trợ giúp pháp lý trong các hoạt động tại Tòa án

Từ trước khi Tòa án thụ lý và trong quá trình giải quyết vụ án, vụ việc; trong hòa giải, đối thoại và xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính.

Phạm vi phối hợp rộng hơn hoạt động trực tại Tòa án

Việc tổ chức người thực hiện TGPL trực tại Tòa án đã tạo thêm điều kiện để người dân được cung cấp thông tin, tư vấn ban đầu và kết nối với cơ quan TGPL.

Tuy nhiên, đây chỉ là một trong những phương thức phối hợp giữa Tòa án với cơ quan TGPL.

Ngày 16/9/2026, TAND tỉnh An Giang và Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh An Giang ban hành Quy chế số 1601/QCPH-TAND-TGPL. Quy chế gồm 5 chương, 22 điều, quy định nguyên tắc, nội dung, phương thức và trách nhiệm phối hợp giữa TAND tỉnh, các TAND khu vực với Trung tâm và các Chi nhánh.

Nội dung phối hợp trải rộng từ khi người dân yêu cầu hướng dẫn, nộp đơn đến quá trình giải quyết vụ án, vụ việc; hòa giải, đối thoại; xem xét, áp dụng biện pháp xử lý hành chính; đồng thời bao gồm trực TGPL, trao đổi thông tin, tập huấn, thống kê, báo cáo, xử lý vướng mắc và tổ chức thực hiện.

Như vậy, hoạt động trực tại Tòa án là một bộ phận trong cơ chế phối hợp chung, không phải toàn bộ nội dung của Quy chế.

Kết nối trợ giúp pháp lý ngay từ giai đoạn đầu

Một trong những điểm đáng chú ý của Quy chế là việc phối hợp được thực hiện ngay từ khi người dân đến Tòa án yêu cầu hướng dẫn, nộp đơn.

Tòa án chủ động thông tin, giải thích và kết nối nếu nhận thấy họ có khả năng thuộc diện được TGPL; Trung tâm, Chi nhánh kiểm tra điều kiện, tiếp nhận yêu cầu và thực hiện TGPL theo quy định.

Việc tiếp cận TGPL từ sớm còn giúp người dân được tư vấn, hướng dẫn và hỗ trợ chuẩn bị đơn, giấy tờ, tài liệu cần thiết.

Qua đó, họ có điều kiện hiểu rõ hơn quyền, nghĩa vụ, xác định đúng yêu cầu và thực hiện các thủ tục tại Tòa án.

Quy chế đồng thời xác định trách nhiệm của Tòa án trong việc chuyển thông tin, yêu cầu TGPL và trách nhiệm của Trung tâm, Chi nhánh trong tiếp nhận, kiểm tra, phản hồi, thụ lý và cử người thực hiện.

Phối hợp xuyên suốt trong các hoạt động tại Tòa án

Sau khi vụ án, vụ việc được thụ lý, cơ chế phối hợp tiếp tục được thực hiện trong việc cử người thực hiện TGPL tham gia tố tụng; nghiên cứu, tiếp cận, sao chụp hồ sơ; giao, gửi văn bản tố tụng.

Trong hòa giải, đối thoại tại Tòa án, người được TGPL được tư vấn về quyền, nghĩa vụ, hậu quả pháp lý và hỗ trợ chuẩn bị giấy tờ, tài liệu cần thiết.

Người thực hiện TGPL tham gia, hỗ trợ theo yêu cầu và phù hợp với quy định pháp luật, bảo mật thông tin và quyền tự quyết định của người được TGPL.

Quy chế cũng quy định việc phối hợp khi Tòa án xem xét, quyết định áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc cơ sở cai nghiện bắt buộc.

Cơ quan TGPL tiếp nhận yêu cầu, cử người thực hiện; Tòa án tạo điều kiện để người thực hiện TGPL nghiên cứu hồ sơ, tham gia phiên họp và thực hiện quyền, nghĩa vụ theo quy định.

Hoạt động trực TGPL tại Tòa án được tổ chức căn cứ nhu cầu, điều kiện thực tế và quy định pháp luật, bằng hình thức trực tiếp, qua điện thoại hoặc hình thức phù hợp khác.

Bên cạnh các hoạt động cụ thể, Quy chế xác định cơ chế trao đổi, phản hồi thông tin, xử lý khó khăn, vướng mắc; phối hợp truyền thông, tập huấn, bồi dưỡng và trao đổi nghiệp vụ.

Kết quả thực hiện được theo dõi, đánh giá để nâng cao chất lượng phối hợp, nhân rộng cách làm hiệu quả và kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách có liên quan.

Việc phối hợp phải tuân thủ pháp luật, đúng chức năng, nhiệm vụ của mỗi cơ quan, bảo đảm nguyên tắc độc lập xét xử và lấy quyền, lợi ích hợp pháp của người được TGPL làm trung tâm.

Quy chế không đặt thêm giấy tờ, biểu mẫu hoặc chế độ báo cáo trùng lặp; đồng thời xác định đầu mối tại từng cơ quan, đơn vị để tiếp nhận, chuyển thông tin và tháo gỡ vướng mắc.

Để những quy định ấy đi vào cuộc sống, điều quan trọng tiếp theo là sự chủ động, trách nhiệm và phối hợp nhịp nhàng của các cơ quan, đơn vị trong từng vụ việc cụ thể.