Xét xử vụ án tranh chấp rừng đất tại Quảng Ninh: Bị đơn kháng cáo toàn bộ nội dung Bản án

Ngày 29/9/2026, tại Hội trường xét xử Tòa án Nhân dân Khu vực 2, Quảng Ninh diễn ra phiên xét xử sơ thẩm vụ án tranh chấp Dân sự thụ lý số 41/2026/TLST - DS ngày 28/1/2026 về việc “Tranh chấp về yêu cầu tuyên giao dịch tặng cho quyền sử dụng đất có hiệu lực pháp luật; tranh chấp về yêu cầu công nhận quyền sử dụng đất và tranh chấp đòi lại tài sản là quyền sử dụng đất” giữa nguyên đơn là bà Phạm Thị Hương (trú tại phường Yên Tử, TP Quảng Ninh) với bị đơn là ông Phùng Đắc Lam (phường Yên Tử, TP Quảng Ninh).

Thẩm phán, Chủ tọa điều hành phiên tòa là ông Nguyễn Công Huy, đại diện VKS Nhân dân Khu vực 2 - Quảng Ninh là ông Nguyễn Tiến Mạnh, Kiểm sát viên.

Tại phiên xét xử, nguyên đơn là bà Phạm Thị Hương và đại diện UBND phường Yên Tử vắng mặt.

Đại diện theo ủy quyền của bà Hương có mặt, bị đơn là ông Phùng Đắc Lam, luật sư bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho bị đơn cùng những người liên quan và các nhân chứng được triệu tập có mặt tại phiên tòa.

Theo nội dung vụ án "Ngày 12/12/1994 bà Phạm Thị Hương được UBND thị xã Uông Bí cấp Giấy CNQSDĐ và đất rừng, diện tích 01ha, tại lô c, khoảnh 26, tiểu khu 41, thuộc thôn Cửa Ngăn, xã Phương Đông, thị xã Uông Bí (nay là phường Yên Tử, TP Quảng Ninh).

Cùng ngày 12/12/1994, ông Đỗ Đức Thiện được UBND thị xã Uông Bí cấp Giấy CNQSDĐ rừng và đất rừng, diện tích 01ha, tại lô đ, khoảnh 26, Tiểu khu 41, xã Phương Đông. Ngày 1/10/2014, ông Thiện lập Giấy cho tặng quyền sử dụng rừng và đất rừng cho tặng anh Nguyễn Tuấn Mạnh toàn bộ 01ha đất rừng tại lô đ nêu trên.

Việc tặng cho được ông Thiện và anh Mạnh xác nhận tại Văn bản trao đổi, thỏa thuận ngày 24/12/2025 và được ghi nhận tại Vi bằng số 289/2025/VB-TPL ngày 24/12/2025 của Văn phòng Thừa phát lại Cẩm Phẩ, tỉnh Quảng Ninh (nay là TP Quảng Ninh).

Quá trình sử dụng đất giữa gia đình bà Hương với gia đình ông Phùng Đắc Lam đã xảy ra tranh chấp ranh giới. Sự việc sau đó được phía chính quyền địa phương, cơ quan chức năng liên quan đã tiến hành giải quyết nhưng không thành.

Tại phiên tòa, đại diện ủy quyền của bà Hương yêu cầu giao dịch tặng cho quyền sử dụng đất "Giấy tặng cho quyền sử dụng rừng và đất rừng ngày 1/10/2014 giữa bên tặng cho là ông Đỗ Đức Thiệc và bên được tặng cho là anh Nguyễn Tuấn Mạnh có hiệu lực pháp luật.

Đại diện phía nguyên đơn yêu cầy ông Phùng Đắc Lam có nghĩa vụ trả lại cho anh Nguyễn Tuấn Mạnh diện tích đất trồng rừng đã sử dụng và di dời toàn bộ cây trồng trên diện tích đất này.

Đồng thời, ông Phùng Đắc Lam có nghĩa vụ trả lại cho bà Phạm Thị Hương số diện tích đất rừng đã sử dụng thuộc lô đ, khoảnh 26, tiểu khu 41 xã Phương Đồng, thị xã Uông Bí (nay là phường Yên Tử, TP Quảng Ninh) và di dời toàn bộ cây trồng trên diện tích đất này.

Theo nội dung Bản án, trình bày quan điểm tại tòa, ông Phùng Đắc Lam không đồng ý với toàn bộ nội dung yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Ông Lam trình bày về nguồn gốc đất: Năm 1998, ông Vũ Văn Cử chuyển nhượng lại cho gia đình ông việc chăm sóc, quản lý, khai thác nhựa thông tại khu vực núi Nóc, giáp hồ Yên Trung, để bảo đảm nộp sản lượng cho nhà nước, UBND xã Phương Đông, (nay là phường Yên Tử), đã ký hợp đồng giao trực tiếp cho gia đình ông.

"Tháng 4/2002, UBND xã Phương Đông ký Hợp đồng khai thác, bảo vệ rừng thông nhựa số 7/HĐ-UB với gia đình ông, diện tích 22,5 ha, trong đó có phần diện tích đang tranh chấp.

Hơn 25 năm qua, gia đình ông trực tiếp chăm sóc, bảo vệ rừng và nộp đầy đủ sản lượng nhựa thông qua Công ty Thông Quảng Ninh (gia đình chỉ được hưởng khoảng 50-60% giá trị nhựa); toàn bộ cây thông trên diện tích này đã trên 40 năm tuổi, được cơ quan Kiểm lâm xác nhận là do công sức chăm sóc của gia đình ông".

"Gia đình ông quản lý, sử dụng đất ổn định, liên tục, công khai từ năm 1998 đến nay, còn bà Hương không canh tác, không thực hiện nghĩa vụ gì đối với phần đất này.

Đến năm 2021, khi khu vực này trở thành khu du lịch thì bà Hương mới vào nhận 01 ha của ông Thiện nằm trong ranh giới rừng của gia đình ông", nội dung Bản án nêu.

Ông Lam cho rằng: ngày 07/7/2023, bà Hương đã thống nhất ranh giới theo nội dung cuộc họp ngày 26/4/2023, UBND phường Phương Đông căn cứ bản đồ giao rừng năm 1991 đo tại thực địa cho bà Hương 02 ha (một phần thửa 64 và toàn bộ thửa 39); ngày 27/7/2023, sau khi trừ diện tích hành lang đường, đường giao thông, bãi xe khu vực hồ Yên Trung, UBND phường giao ranh giới tại thực địa cho bà Hương 17.785,6 m2, bà Hương đã ký nhận và cam kết không có kiến nghị gì thêm.

Tuy nhiên, ngày 22/4/2025, UBND thành phố Uông Bí có Văn bản số 911/UBND-TNMT chỉ đạo cắm mốc, giao toàn bộ thửa 39 và 64 khoảng 3,25 ha cho bà Hương vượt 1,25 ha so với hồ sơ gốc 02 ha và không trừ phần diện tích đã được bồi thường khi thực hiện dự án hồ Yên Trung (năm 2010 bà Hương đã nhận tiền bồi thường 4.688.000 đồng).

Tại phiên tòa, Ông Lam cho rằng, "bà Hương được giao đất nhưng không trồng rừng chăm sóc, không nộp sản lượng nhựa, đã nhận tiền hỗ trợ cây giống của dự án PAM 4304 nhưng không thực hiện; theo quy định của pháp luật thì đất của bà Hương phải bị thu hồi do không sử dụng 12 tháng liên tục.

Theo nguyên tắc “đất không bỏ hoang” của pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng, lâm nghiệp, người sử dụng đất ổn định, lâu dài, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ như gia đình ông phải được ưu tiên công nhận quyền sử dụng đất hoặc tiếp tục giao khoán".

Đồng thời, ông Lam không đồng ý với kết quả đo vẽ tại Bản đồ khảo sát hiện trạng sử dụng đất khi Tòa án xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 01/7/2026, ông Lam cho rằng kết quả không khách quan, không đúng vị trí, diện tích, không phù hợp với kết quả đo đạc ngày 07/7/2023 của đại diện UBND thành phố Uông Bí và UBND phường Phương Đông: Chứng thư thẩm định giá số 334/2026/1006/CTTĐ-VI ngày 01/7/2026 xác định chiều cao, đường kính cây thông nhựa không đúng thực tế (thực tế cao trung bình trên 15 m., đường kính trung bình trên 25 cm); bản đồ ghi số hiệu thửa 64+40+39 là không đúng vì chưa có tài liệu nào ghi nhận thửa 40; diện tích đo đạc vượt gần gấp đôi so với diện tích 01 ha của mỗi Giấy chứng nhận cấp cho bà Hương, ông Thiện.

Ông Lam đề nghị Tòa án xem xét, thẩm định tại chỗ; đề nghị bổ sung người làm chứng và đưa thêm Hạt Kiểm lâm, Công ty cổ phần Thông Quảng Ninh, UBND thành phố Uông Bí, Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố Uông Bí, ông Lê Thanh Tâm vào tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Ông Lam đề nghị Tòa án không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Để làm rõ nhiều nội dung liên quan đến vụ án, các nhân chứng đã được triệu tập. Theo đó các nhân chứng có mặt tại phiên tòa được xác định là những người từng canh tác và hoạt động trong lĩnh vực lâm nghiệp hàng chục năm trên địa bàn.

Đặc biệt, các nhân chứng như ông Vũ Văn Cường, Trưởng ban quản lý, khai thác nhựa thông phường Yên Tử và ông Đàm Quang Hoài, Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Khu vực 1 cũng có mặt để làm rõ nhiều nội dung được HĐXX yêu cầu làm rõ.

Tại phiên xét xử sơ thẩm, đại diện bên nguyên đơn cũng như luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn đã yêu cầu các nhân chứng có mặt tại phiên tòa trả lời nhiều nội dung liên quan đến vụ việc như chủ thể canh tác rừng, thời gian canh tác, chăm sóc, bảo vệ rừng, vai trò của các chủ thể liên quan đến diện tích tranh chấp, đặc biệt vị trí diện tích đất xảy ra tranh chấp.

Bên cạnh đó, các nội dung như diện tích chuyển nhượng từ các chủ thể phía nguyên đơn, vị trí diện tích đất tranh chấp, số lượng tài sản trên đất (các cây trồng như keo, thông), quá trình canh tác rừng của nguyên đơn cũng như nhiều vấn đề khác liên quan đến vụ án được luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn yêu cầu xác minh, làm rõ.

Tại phiên tòa, phía bị đơn khẳng định không lấn chiếm diện tích đất theo nội dung khởi kiện của phía nguyên đơn.

Nguyên đơn Phùng Đắc Lam nhiều lần khẳng định diện tích đất canh tác được cơ quan nhà nước giao. "Đất giao cho gia đình tôi là đất trồng theo Dự án PAM. Năm 1998 ông nhận chuyển nhượng từ ông Nguyễn Văn Cử và trong thời gian canh tác có trồng thêm các cây như thông và keo.

Tại phiên tòa, các nhân chứng có mặt khẳng định không hề biết bà Phạm Thị Hương cho đến khi có việc tranh chấp giữa bà và ông Phùng Đắc Lam xảy ra. Đặc biệt, các nhân chứng khẳng định việc sử dụng, trồng, khai thác nhựa thông, chăm sóc bảo vệ rừng hàng chục năm cùng với hộ gia đình ông Phùng Đắc Lam trên địa bàn.

"Tôi làm rừng trên địa bàn cùng với hộ gia đình ông Lam từ khi tôi chưa lập gia đình, đến nay con tôi đã 26 tuổi", một nhân chứng trình bày.

Sau quá trình xét xử và xem xét các chứng cứ, tình tiết liên quan đến vụ án, HĐXX đã tuyên "Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Phạm Thị Hương và anh Nguyễn Tuấn Mạnh đối với bị đơn ông Phùng Đắc Lam.

Ngay sau khi tòa tuyên án, chấp nhận toàn bộ nội dung khởi kiện của phía nguyên đơn, ông Phùng Đắc Lam cho biết sẽ tiến hành kháng cáo toàn bộ bản án.

"Tôi sẽ tiến hành kháng cáo toàn bộ nội dung bản án, phiên xét xử sơ thẩm này còn có nhiều nội dung chưa được làm rõ, từ việc giám định tài sản, cho đến vai trò, trách nhiệm của bà Hương đối với diện tích đất đang tranh chấp cùng với nhiều nội dung khác chưa được phiên xét xử làm rõ", ông Lam nhấn mạnh.

Theo nội dung Đơn kháng cáo, ông Phùng Đắc Lam nêu "Tôi không đồng ý với toàn bộ nội dung bản án dân sự sơ thẩm đã tuyên ngày 29/9/2026 của Tòa án Nhân dân Khu vực 2-Quảng Ninh, do tòa án đánh giá chứng cứ không khách quan, mang tính chủ quan không xem xét các ý kiến của nhân chứng, ý kiến của kiểm lâm, ý kiến của UBND phường Yên Tử, Quảng Ninh một cách đầy đủ, trách nhiệm, thiếu tôn trọng người dân (không sử dụng mic, dù hoạt động bình thường, thẩm phán nói rất nhỏ)..."

"Do vậy, bằng đơn này, tôi kháng cáo toàn bộ nội dung bản án dân sự sơ thẩm ngày 29/9/2026 đề nghị TAND tỉnh Quảng Ninh (TP Quảng Ninh-PV) xét xử phúc thẩm theo hướng hủy toàn bộ bản án sơ thẩm, xác minh quá trình sử dụng đất rừng của nguyên đơn", nội dung Đơn kháng cáo nêu.