Cụ bà vợ cựu chiến binh đề nghị được xem xét quyền lợi khi thu hồi đất
Ở tuổi xưa nay hiếm, vợ của một cựu chiến binh, bà Trần Thị Tư (sinh năm 1954, ngụ KP. Khu Tượng, Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang) vẫn đang tìm lời giải cho quyền lợi của mình khi hai thửa đất gia đình canh tác gần 30 năm, được Ban Nhân dân ấp xác nhận, có tên trong trong sổ mục kê và bản đồ địa chính, đã bị giải tỏa mà chưa được bồi thường.
Theo trình bày của bà Trần Thị Tư, năm 1999, bà cùng chồng là cựu chiến binh Phan Thành Quốc đã khai khẩn, trực tiếp quản lý, sử dụng hai thửa đất tại xóm Ba Trại, ấp Khu Tượng, xã Cửa Dương, huyện Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang (cũ), nay thuộc khu phố Khu Tượng, Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang.
Hai thửa đất gồm thửa số 453, tờ bản đồ số 51, diện tích khoảng 4.000m² và thửa số 477, tờ bản đồ số 51, diện tích 23.513,6m². Trong đó, diện tích nằm trong ranh rừng khoảng 18.478,9m², diện tích ngoài ranh rừng khoảng 5.034,7m².
Từ khi khai khẩn đến thời điểm Nhà nước thu hồi đất, gia đình bà Tư cho biết đã quản lý, sử dụng đất ổn định, công khai, liên tục, trồng cây ăn trái và hoa màu, không xảy ra tranh chấp với cá nhân, tổ chức nào.
Đáng chú ý, ngày 9/8/2007, Ban lãnh đạo ấp Khu Tượng xác nhận ông Phan Thành Quốc có hộ khẩu thường trú tại địa phương, có khai khẩn và sử dụng thực tế hai thửa đất nói trên. Tên ông Quốc cũng được thể hiện trong sổ mục kê và bản đồ địa chính.
Ông Quốc chồng bà Tư từng tham gia chiến trường Campuchia và Lào sau năm 1975, sau đó phục viên, xuất ngũ.
Ông được tặng Kỷ niệm chương Cựu chiến binh Việt Nam; và hưởng chế độ mai táng phí theo Quyết định số 12630/QĐ-SLĐTBXH ngày 18/8/2023 dành cho đối tượng tham gia chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, làm nghĩa vụ quốc tế tại Campuchia và giúp nước bạn Lào sau ngày 30/4/1975.
Ngày 29/6/2023, ông Quốc qua đời. Sau khi chồng mất, bà Tư tiếp tục quản lý, canh tác hai thửa đất cho đến khi Nhà nước thực hiện thu hồi. Theo bà, đây là nguồn đất sản xuất duy nhất, gắn liền với sinh kế của gia đình.
Hiện đã ngoài 70 tuổi, sức khỏe yếu, mang nhiều bệnh, mất sức lao động, bà Tư cho biết không có con nuôi dưỡng, chưa có chỗ ở ổn định, lúc phải ở nhờ nhà em, lúc ở nhờ nhà các cháu.
Cuộc sống khó khăn, còn nhiều khoản vay mượn, nợ nần khiến bà mong muốn được xem xét quyền lợi đối với diện tích đất bị thu hồi để có điều kiện trang trải cuộc sống những năm cuối đời.
Ngày 19/6/2025, UBND tỉnh Kiên Giang ban hành Quyết định số 1797/QĐ-UBND về triển khai xây dựng công trình khẩn cấp thuộc Dự án Nhà máy nước hồ Cửa Cạn, trong phạm vi dự án có hai thửa đất gia đình bà Tư khai khẩn, sử dụng.
Ngày 20/3/2026, UBND Đặc khu Phú Quốc ban hành Thông báo thu hồi đất số 1524/TB-UBND đối với thửa 477 và số 1525/TB-UBND đối với thửa 453.
Sau khi nhận thông báo, bà Tư cho biết đã nhiều lần đề nghị được tham gia đối chiếu hiện trạng, ranh giới, diện tích, loại đất, cây trồng và tài sản trên đất.
Tuy nhiên, theo bà Tư, Ban Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư Đặc khu Phú Quốc cùng tổ đo đạc, kiểm đếm, bà không được tham gia đầy đủ quá trình này.
Ngày 11/5/2026, Ban Bồi thường ban hành phiếu lấy ý kiến về dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Theo bà Tư, dự thảo không xác định bà thuộc diện được bồi thường, hỗ trợ và không xem xét bố trí tái định cư.
Ngày 23/5/2026, bà gửi đơn khiếu nại đến UBND Đặc khu Phú Quốc. Bà cho biết đến nay chưa nhận được thông báo thụ lý, quyết định giải quyết khiếu nại hoặc văn bản trả lời theo quy định.
Trong khi đó, ngày 2/6/2026, UBND Đặc khu Phú Quốc tiếp tục ban hành Phương án chi tiết số 2984 và 2985. Theo phản ánh của bà, cả hai phương án đều không xác định bà là người được bồi thường, hỗ trợ và không xem xét bố trí tái định cư.
Một diễn biến khác xảy ra tại thửa đất trên của bà vào ngày 7/9/2026. Theo biên bản làm việc của Công an Đặc khu Phú Quốc, khoảng 15h cùng ngày, tại Tổ 7, khu phố Khu Tượng, Cửa Dương, có việc 7 cây tràm bông vàng lớn, lâu năm bị cắt, đốn hạ.
Biên bản ghi nhận những người chặt cây là công nhân Công ty Thái Bình; việc chặt cây chưa được sự đồng ý của chủ đất, chủ cây.
Ông Nguyễn Văn Thanh, người đại diện chủ đất, cho biết chưa thống nhất bàn giao đất cho dự án và đang chờ cơ quan có thẩm quyền trả lời các đơn đã gửi. Công an yêu cầu phía công ty ngừng chặt hạ, khai thác gỗ để chờ làm rõ quyền, nghĩa vụ liên quan; đồng thời yêu cầu người đại diện trả dụng cụ và bảo đảm an ninh, trật tự. Biên bản ghi nhận hai máy cưa và dây cẩu đã được trả cho nhóm công nhân.
Cùng ngày, bà Tư có đơn đề nghị xác minh những người tham gia, ghi nhận hiện trạng, xác định giá trị 7 cây bị chặt và xem xét bồi thường thiệt hại.
Bà mong được thông báo kết quả giải quyết để có cơ sở bảo vệ tài sản và tiếp tục đề nghị xem xét quyền lợi liên quan đến đất thu hồi.
Liên quan trình tự cưỡng chế, Thông báo số 4922/TB-BCCTHĐ ngày 25/9/2026 của Ban cưỡng chế thu hồi đất Đặc khu Phú Quốc ghi người nhận là bà Trần Thị Tư, thời gian tổ chức cưỡng chế bắt đầu lúc 10h ngày 1/10/2026.
Văn bản dẫn hai quyết định cưỡng chế số 10776 và 10786/QĐ-UBND ngày 4/8/2026, áp dụng đối với phần đất thuộc thửa 453, diện tích 4.767,2m² và thửa 477, diện tích 5.034,7m².
Hai phần đất được ghi nhận là đất trồng cây lâu năm, thuộc tờ bản đồ số 10 theo các trích đo ngày 2/6/2026.
Bà đề nghị cơ quan có trách nhiệm kiểm tra việc giao nhận thông báo, trình tự thực hiện cưỡng chế, kết quả đo đạc, kiểm kê và việc giải quyết các kiến nghị về đất đai, cây trồng.
Những nội dung này cần được đối chiếu với hồ sơ, tài liệu thực tế để xác định quá trình thông báo, tổ chức cưỡng chế và việc bảo đảm quyền của người có đất thu hồi đã được thực hiện như thế nào.
Theo các quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại Luật Đất đai năm 2024, việc xác định người có đất thu hồi, nguồn gốc và hiện trạng sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất cùng những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan phải được thực hiện trên cơ sở hồ sơ và quá trình xác minh thực tế.
Việc xác định quyền lợi không thể chỉ dựa vào một tài liệu riêng lẻ mà cần xem xét tổng thể hồ sơ địa chính, sổ mục kê, bản đồ địa chính, xác nhận nguồn gốc đất, quá trình quản lý, sử dụng, đầu tư canh tác, tài sản hình thành trên đất, ý kiến của chính quyền cơ sở và người sử dụng đất liền kề, cũng như tình trạng tranh chấp và các giao dịch liên quan.
Các chuyên gia pháp lý nhận định rằng, đối với trường hợp bà Tư, các tài liệu được bà viện dẫn gồm xác nhận của Ban lãnh đạo ấp Khu Tượng ngày 9/8/2007, thông tin trong sổ mục kê, bản đồ địa chính và quá trình sử dụng đất từ năm 1999.
Đây là những căn cứ cần được cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, đối chiếu cùng các tài liệu khác để làm rõ nguồn gốc, hiện trạng và quyền lợi liên quan.
Một nội dung cần được quan tâm là đơn khiếu nại ngày 23/5/2026 của bà Tư. Theo trình bày của bà, đơn chưa được thông báo thụ lý hoặc trả lời, trong khi các phương án chi tiết về bồi thường, hỗ trợ đã được ban hành ngày 2/6/2026 mà vẫn không ghi nhận quyền lợi của bà.
Trình tự tiếp nhận, giải quyết khiếu nại và mối liên hệ với quá trình lập, phê duyệt phương án cần được cơ quan chức năng làm rõ trên cơ sở hồ sơ cụ thể.
Từ những vấn đề trên, bà Tư đề nghị Bí thư Đảng ủy và Chủ tịch UBND Đặc khu Phú Quốc xem xét, giải quyết đơn khiếu nại theo đúng trình tự, thời hạn; kiểm tra toàn bộ quá trình thông báo thu hồi đất, xác minh nguồn gốc, đo đạc, kiểm kê, lấy ý kiến, đối thoại và lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với hai thửa đất.
Bà cũng đề nghị xem xét lại Phương án chi tiết số 2984 và 2985/PA-UBND ngày 2/6/2026; tổ chức đo đạc, kiểm kê lại với sự tham gia của bà hoặc người đại diện hợp pháp, ông Nguyễn Minh Tâm và những người sử dụng đất liền kề; xác định riêng phần đường đi chung, đối chiếu các hồ sơ địa chính và tài liệu xác nhận nguồn gốc đất.
Ngoài ra, bà đề nghị làm rõ quyền lợi của mình trong tương quan với các hộ liền kề có hoàn cảnh sử dụng đất mà bà cho là tương tự, trên cơ sở đối chiếu điều kiện và căn cứ pháp lý của từng trường hợp.
Với người phụ nữ đã ngoài 70 tuổi, vợ của một cựu chiến binh không có nơi ở ổn định và đang phải sống nhờ người thân, điều bà mong mỏi không chỉ là một câu trả lời về bồi thường mà còn là việc các kiến nghị được xem xét đầy đủ, minh bạch.
Việc rà soát hồ sơ, làm rõ những điểm chưa thống nhất và trả lời cụ thể từng nội dung sẽ giúp bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các bên, đồng thời củng cố niềm tin của người dân trong quá trình thực hiện các dự án phục vụ lợi ích công cộng.
Để thông tin khách quan, chiều 02/10, phóng viên đã trao đổi với ông Huỳnh Văn Định – Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường (Đặc khu Phú Quốc). Ông Định cho biết, bà Tư là một trong 61 hộ dân tại địa phương đã gửi đơn khiếu nại về công tác bồi thường liên quan đến dự án trên.
Về nguồn gốc đất có được bồi thường hay không thì do Ban Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chủ trì, có đại diện khu phố… Nếu bà Tư cho rằng không đảm bảo quyền lợi thì có thể kiện ra tòa.
