Xây dựng nền công nghiệp an ninh mạng tự chủ để bảo vệ chủ quyền số

Theo Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) - Bộ Công an, các cuộc tấn công mạng đang gia tăng về quy mô, mức độ tinh vi và tính chất xuyên biên giới, gây hậu quả nghiêm trọng đến tài sản, hoạt động sản xuất kinh doanh và niềm tin của xã hội.

Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây và công nghệ lượng tử đang đặt ra những thách thức mới, khiến nhiều phương thức mã hóa truyền thống có nguy cơ không còn đáp ứng được yêu cầu an toàn.

Trong bối cảnh đó, việc phần lớn hệ thống kỹ thuật trọng yếu hiện nay vẫn chưa được Việt Nam làm chủ hoàn toàn và sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài càng làm gia tăng nguy cơ mất an toàn, mất kiểm soát trong các tình huống phức tạp.

Đồng quan điểm, Thiếu tướng Nguyễn Tùng Hưng, Phó Tư lệnh Bộ Tư lệnh Tác chiến không gian mạng - Bộ Quốc phòng cho rằng, mục tiêu của nhiều cuộc tấn công mạng hiện nay đã vượt ra ngoài việc đánh cắp dữ liệu, nhắm tới phá hoại hạ tầng trọng yếu và chiếm quyền điều khiển hệ thống.

Ông nhấn mạnh một quốc gia khó có thể bảo đảm vững chắc chủ quyền số nếu phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ nước ngoài. Do đó, việc thúc đẩy các sản phẩm an ninh mạng "Make in Vietnam", xây dựng hệ thống trung tâm dữ liệu trong nước là hướng đi tất yếu để bảo vệ hạ tầng số quốc gia.

Theo thống kê của Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, trong năm 2025, các hệ thống thông tin tại Việt Nam đối mặt với khoảng 552.000 cuộc tấn công mạng, giảm 19,38% so với năm 2024.

Kết quả này cho thấy những nỗ lực đầu tư cho bảo mật của các cơ quan, tổ chức đã bước đầu phát huy hiệu quả.

Để nhận diện rõ các lĩnh vực công nghệ cốt lõi cần ưu tiên, Chính phủ đã ban hành Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược theo Quyết định số 1131/QĐ-TTg và Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg ngày 30/4/2026, trong đó đưa vào các giải pháp bảo mật phục vụ hạ tầng quan trọng và cơ sở dữ liệu quốc gia.

Trung tướng Nguyễn Minh Chính, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội An ninh mạng quốc gia nhìn nhận, ngành công nghiệp này đòi hỏi cơ chế chính sách phù hợp, hạ tầng đồng bộ và thị trường đủ lớn.

Nhà nước cần giữ vai trò kiến tạo, thiết lập cơ chế và giao nhiệm vụ cho các doanh nghiệp chủ lực phát triển sản phẩm theo hướng lưỡng dụng, vừa đáp ứng nhiệm vụ quốc phòng an ninh, vừa thương mại hóa phục vụ xã hội.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Ngô Tuấn Anh, Trưởng Ban An ninh dữ liệu thuộc Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia cho biết, các đơn vị trong nước đang thúc đẩy mạnh mẽ hệ sinh thái sản phẩm nội địa để giảm thiểu rủi ro từ lỗ hổng bảo mật của công nghệ nước ngoài.

Yêu cầu đặt ra hiện nay là phải tập trung chuẩn hóa, phát triển những giải pháp do Việt Nam làm chủ để từng bước mở rộng thị trường và tìm kiếm cơ hội xuất khẩu.

Dù phải đối mặt với nhiều thách thức như tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe, thiếu hụt nhân lực chất lượng cao và nhận thức đầu tư cho bảo mật của một bộ phận tổ chức chưa tương xứng, các doanh nghiệp an ninh mạng Việt Nam vẫn sở hữu những lợi thế lớn về đội ngũ nhân sự chuyên môn tốt, dịch vụ linh hoạt và chi phí cạnh tranh để từng bước định vị thương hiệu trên thị trường quốc tế.