Vụ kiện đất đai tại Chân Đèo: Nhiều tình tiết pháp lý cần được làm rõ

Theo bà Trần Thị Lý, có địa chỉ tại tổ 7B, khu 9B, phường Bãi Cháy, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh (cũ), nguyên đơn đầu tiên của vụ kiện đòi sở hữu Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) thì ngày 21/10/2019, bà có ký Hợp đồng đặt cọc nhận chuyển nhượng 01 thửa đất có diện tích 7314,0m tại thôn Chân Đèo, xã Thống Nhất, tỉnh Quảng Ninh với vợ chồng ông Đỗ Hồng Vân và bà Nguyễn Thị Vân (địa chỉ: Thôn Chân Đèo, xã Thống Nhất, tỉnh Quảng Ninh) với tổng số tiền là 7 tỷ đồng.

GCNQSDĐ của mảnh đất này mang số AI 509857 (số vào sổ H/01554) do Uỷ ban nhân dân huyện Hoành Bồ (cũ) cấp ngày 03/10/2008 mang tên vợ chồng ông Vân bà Vân.

Bà Trần Thị Lý đã đặt cọc số tiền 2 tỷ đồng cho ông Đỗ Hồng Vân và vợ là bà Nguyễn Thị Vân. Đến ngày 07/11/2019, bà Lý đã trả hết tiền theo Hợp đồng đặt cọc ngày 21/10/2019 và ký kết Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất có chữ ký của bà Lý và vợ chồng ông Đỗ Hồng Vân, bà Nguyễn Thị Vân.

Bà Lý đã nhận GCNQSDĐ từ vợ chồng ông bà Vân nhưng chưa làm thủ tục sang tên theo quy định.

Tháng 11/2019, vốn do quen biết và cần tiền nên ông Nguyễn Kim Trinh (địa chỉ: Số 165 Trần Quốc Thảo, phường 9, Quận 3 (nay là phường Nhiêu Lộc), thành phố Hồ Chí Minh) đã đề nghị bà Lý cho mượn GCNQSDĐ mà bà Lý đã nhận chuyển nhượng của ông Đỗ Hồng Vân và bà Nguyễn Thị Vân để đi vay tiền.

Vì là chỗ quen biết và tin tưởng ông Trinh nên bà Lý đã đồng ý cho ông Trinh và vợ là bà Thủy mượn GCNQSDĐ. Khi được bà Lý đồng ý, ông Trinh đã liên hệ với bà Hà Thị Kim Phương (địa chỉ: Số 14 Lãn Ông, phường Phan Bội Châu, quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng) vay số tiền 7 tỷ đồng và thế chấp GCNQSDĐ mang tên ông Đỗ Hồng Vân và vợ là bà Nguyễn Thị Vân mà bà Lý đã nhận chuyển nhượng.

Bà Hà Thị Kim Phương yêu cầu phải lập Hợp đồng công chứng treo mang tên bà Phương là người nhận chuyển nhượng để thế chấp thì bà Phương mới đồng ý cho ông Nguyễn Kim Trinh vay tiền và ông Trinh phải trả lãi suất vay tiền hàng tháng cho bà Phương. Khi nào trả hết số tiền gốc và số tiền lãi cho bà Phương thì bà Phương sẽ làm thủ tục trả lại GCNQSDĐ cho bà Lý.

Vì tin tưởng ông Trinh, bà Phương nghĩ đây chỉ là hình thức gán sổ để vay tiền nên bà Lý đã đồng ý đưa GCNQSDĐ để ông Trinh làm hợp đồng công chứng treo cho bà Hà Thị Kim Phương là người nhận chuyển nhượng đất.

Sau này, bà Lý được biết Hợp đồng chuyển nhượng đất cũng được lập vào ngày 07/11/2019 (trùng với ngày bà Lý đã ký Hợp đồng chuyển nhượng đất với vợ chồng ông Đỗ Hồng Vân và bà Nguyễn Thị Vân).

Đến khoảng tháng 4/2020, do ông Trinh không có khả năng trả nợ gốc và lãi cho bà Phương số tiền đã vay, vì lo sợ bị mất mảnh đất mình đã bỏ tiền ra mua nên bà Lý đã gặp bà Phương đề nghị đứng ra trả nợ thay cho vợ chồng ông Nguyễn Kim Trinh và bà Trần Chung Thủy, thể hiện tại Biên bản thỏa thuận ngày 19/5/2020; trong đó ghi rõ nội dung: Bà Lý có trách nhiệm trả số tiền gốc 7 tỷ đồng và lãi phát sinh hàng tháng (1,75%/tháng) cho bà Phương trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày 19/5/2020.

 Sau khi thanh toán xong toàn bộ số tiền nêu trên, bà Phương sẽ hoàn thiện thủ tục để bà Lý nhận lại GCNQSDĐ và tài sản gắn liền trên đất nêu trên từ bà Phương (thỏa thuận trên có bà Lý, bà Phương và người làm chứng ký tên; không có chữ ký của vợ chồng ông Trinh, bà Thủy).

Trước thời điểm nhận trả nợ thay cho ông Trinh, ngày 05/3/2020 bà Lý đã từng trả lãi thay ông Trinh cho bà Phương số tiền 147 triệu đồng (chuyển khoản). Bà Lý cho rằng biên bản thỏa thuận trả nợ thay ngày 19/5/2020 của bà với bà Phương là để bà Phương không chiếm thửa đất của bà Lý chứ bà Lý không có trách nhiệm phải trả tiền cho bà Phương vì bà Lý không vay tiền bà Phương (vợ chồng ông Trinh, bà Thủy vay)

Bà Hà Thị Kim Phương cam kết trong thời gian bà Lý trả nợ thay ông Trinh, bà Thủy thì bà Phương không bán tài sản thế chấp nêu trên nếu không có ý kiến của bà Lý.

Nếu hết thời gian 12 tháng kể từ ngày 19/5/2020, bà Lý không trả được gốc và lãi cho bà Phương thì hai bên cùng bàn bạc, thỏa thuận tiếp. Nếu vẫn không thống nhất được thì đưa ra phương án cuối cùng là bán tài sản trên để cùng nhau giải quyết dứt điểm khoản nợ trên.

Đầu tháng 5/2021, do sắp hết thời hạn phải trả hết nợ gốc và lãi cho bà Phương nên bà Lý đã liên lạc với bà Hà Thị Kim Phương để thỏa thuận giải quyết vụ việc và đã được bà Phương đồng ý hẹn đến ngày 26/7/2021 bà Lý phải trả số tiền gốc đã nhận nợ cho bà Phương và trả tiền lãi suất là 5 trăm triệu đồng.

Đầu tháng 5/2021, bà Lý nghe tin bà Hà Thị Kim Phương đang tiến hành làm thủ tục đề nghị sang tên trên GCNQSDĐ cho bà Phương trên cơ sở Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất đã được Văn phòng Công chứng Đặng Thị Thu (nay là Văn phòng Công chứng Phạm Xuân Thùy) công chứng ngày 07/11/2019.

Ngày 06/5/2021, bà Lý đã làm đơn gửi Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thành phố Hạ Long, Uỷ ban nhân dân xã Thống Nhất về việc tạm dừng làm thủ tục sang tên quyền sử dụng đất đối với thửa đất theo GCNQSDĐ AI 509857, vào sổ số H/01554 do Uỷ ban nhân dân huyện Hoành Bồ cấp ngày 03/10/2008 cho bà Hà Thị Kim Phương.

Đến ngày 21/7/2021, bà Lý nhận được thông tin từ Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thành phố Hạ Long trả lời bà Lý với nội dung “không đủ cơ sở để tạm dừng thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất”.

Bà Lý thấy thủ tục đề nghị cấp GCNQSDĐ của bà Phương đang xâm hại đến lợi ích của mình và văn bản trả lời của Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thành phố Hạ Long chưa đầy đủ và chưa thấu tình đạt lý, không bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình nên bà Trần Thị Lý đã làm đơn khởi kiện với yêu cầu: Tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại thửa đất theo GCNQSDĐ: AI 509857, vào sổ số H/01554 do Uỷ ban nhân dân huyện Hoành Bồ cấp ngày 03/10/2008 đứng tên ông Đỗ Hồng Vân và vợ là bà Nguyễn Thị Vân chuyển nhượng cho bà Hà Thị Kim Phương ngày 07/11/2019 vô hiệu do giả tạo và giải quyết hậu quả pháp lý của Hợp đồng vô hiệu (bị đơn bà Phương phải trả lại cho bà Lý thửa đất và quyền sử dụng đất trên).

Đề nghị Toà án công nhận hiệu lực Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất ngày 07/11/2019 đối với thửa đất tại thôn Chân Đèo, xã Thống Nhất, tỉnh Quảng Ninh theo GCNQSDĐ số AI 509857, vào sổ số H/01554 do Ủy ban nhân dân huyện Hoành Bồ cấp ngày 03/10/2008 giữa bên chuyển nhượng là ông Đỗ Hồng Vân và vợ là bà Nguyễn Thị Vân với bên nhận chuyển nhượng cho bà Trần Thị Lý.

Sau khi bà Trần Thị Lý có đơn khởi kiện, ngày 06/9/2023 Tòa án Nhân dân quận Hồng Bàng, TP Hải Phòng đã mở phiên tòa để xử về vụ việc tranh chấp liên quan đến yêu cầu tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất vô hiệu và ban hành Bản án dân sự sơ thẩm mang số 09/2023/DS-ST và đưa ra quyết định: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Trần Thị Lý.

Tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất được ký kết giữa bên chuyển nhượng là ông Đỗ Hồng Vân và vợ là bà Nguyễn Thị Vân với bên nhận chuyển nhượng là bà Hà Thị Kim Phương, theo số công chứng 980, quyền số 01/2019 TP/CC-SCC/HĐGD, do Văn phòng công chứng Đặng Thị Thu (nay là Văn phòng Công chứng Phạm Xuân Thùy) chứng thực ngày 07/11/2019 chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại thửa đất có diện tích 7314,0m2 tại thôn Chân Đèo, xã Thống Nhất, tỉnh Quảng Ninh có số GCNQSDĐ: AI 509857, vào sổ số H/01554 do Ủy ban nhân dân huyện Hoành Bồ cấp ngày 03/10/2008 mang tên ông Đỗ Hồng Vân và vợ là bà Nguyễn Thị Vân vô hiệu do giả tạo.

Buộc bà Hà Thị Kim Phương phải trả lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số GCNQSDĐ: AI 509857, vào sổ số H/01554 do Ủy ban nhân dân huyện Hoành Bồ cấp ngày 03/10/2008 mang tên ông Đỗ Hồng Vân và vợ là bà Nguyễn Thị Vân cho ông Đỗ Hồng Vân và bà Nguyễn Thị Vân.

Bà Trần Thị Lý và vợ chồng ông Đỗ Hồng Vân, bà Nguyễn Thị Vân có quyền thực hiện các thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất nêu trên và liên hệ với các cơ quan có thẩm quyền để làm thủ tục theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên sau đó bà Hà Thị Kim Phương đã kháng cáo bản án này. Nhận đơn kháng cáo, sau một thời gian củng cố hồ sơ, ngày 04/6/2024, Tòa án Nhân dân TP Hải Phòng đã mở phiên tòa Phúc thẩm và ban hành Bản án số 45/2024/DS-PT với Quyết định: Hủy Bản án sơ thẩm số 09/2023/DS-ST ngày 06/9/2023 của Tòa án nhân dân quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng, chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

Từ quyết định của phiên phúc thẩm, ngày 31/3/2026, do có tình tiết phát sinh vượt quy định nên Tòa án Nhân dân quận Hồng Bàng đã không thụ lý vụ việc và Tòa án Nhân dân Thành phố Hải Phòng đã thụ lý, mở phiên và ban hành Bản án số 23/2026/ĐS-ST.

Tuy nhiên trong quyết định của phiên tòa này lại có một bất lợi cho nguyên đơn Trần Thị Lý là tại mục 2 của Quyết định đã nêu: Chấp nhận yêu cầu độc lập của ông Nguyễn Kim Trinh về việc bà Trần Thị Lý phải thực hiện nghĩa vụ trả cho bà Hà Thị Kim Phương số tiền là 7 tỷ đồng theo Biên bản thỏa thuận trả nợ thay được ký vào ngày 19/5/2020 giữa bà Trần Thị Lý và bà Hà Thị Kim Phương.

Được biết hiện tại bà Lý đã tiếp tục làm đơn kháng cáo!

Trao đổi về tình tiết bất lợi này, nguyên đơn Trần Thị  Lý cho biết: Do quen biết ông Trinh nên tôi đã cho ông ấy mượn GCNQSDĐ để đi vay tiền của bà Phương. Thực chất của việc cho mượn GCNQSDĐ là do trước đó ông Trinh đã đem một GCNQSDĐ thuộc quyền sử dụng của ông đi vay tiền nhưng do lãi suất lúc đó cao và số tiền vay lớn nên muốn mượn GCNQSDĐ của tôi đã giao dịch với ông Vân, bà Vân đem đi vay để đảo nợ.

Lúc này tôi cũng không biết bà Phương là ai (sự không quen biết này được bà Phương thể hiện qua các tin nhắn còn lưu giữ trên máy điện thoại của bà Lý) và thực sự chỉ biết được bà ấy khi phát hiện ra bà Phương đang làm thủ tục sang tên, đổi chủ đối với GCNQSDĐ mà tôi cho ông Trinh mượn để đi đảo nợ.

Vì ông Trinh không trả được nợ, sợ mất quyền sở hữu số tài sản đã giao dịch với vợ chồng ông Vân bà Vân nên cực chẳng đã tôi phải làm giấy nhận trả nợ thay.

Giờ chỉ căn cứ vào lời khai của ông Trinh và bà Phương cùng giấy nhận nợ mà bắt tôi trả cả số tiền trên là hoàn toàn vô lý?! Vậy nên tôi rất mong chờ vào sự công tâm của phiên tòa phúc thẩm ở phiên tiếp theo.

Hơn nữa trong hồ sơ vụ việc này, có một chi tiết (bút lục mang số 292) thực hiện ngày 12/10/2021 trong đơn trình bày ý kiến mà bà Phương gửi cho Tòa án Nhân dân quận Hồng Bàng, TP Hải Phòng có nêu: “Ngày 19/5/2020, tôi có đồng ý cho bà Trần Thị Lý nhận trả nợ thay khoản vay 7 tỷ đồng cho vợ chồng ông Nguyễn Kim Trinh và vợ là Trần Chung Thủy.

Tuy nhiên, việc thỏa thuận nhận trả nợ thay này chưa được sự đồng ý của vợ chồng ông Nguyễn Kim Trinh và bà Trần Chung Thủy, điều này được thể hiện qua việc ông Nguyễn Kim Trinh và bà Trần Chung Thủy đã không đồng ý ký vào “Biên bản thỏa thuận” lập ngày 19/5/2020.

Do đó, ông Nguyễn Kim Trinh và bà Trần Chung Thủy vẫn là người có nghĩa vụ trả nợ cho tôi chứ không phải là bà Trần Thị Lý.

Vì vậy, Biên bản thỏa thuận lập ngày 19/5/2020 về việc thỏa thuận trả nợ thay khoản nợ của vợ chồng ông Nguyễn Kim Trinh và bà Trần Chung Thủy vay của tôi cho bà Trần Thị Lý là không có giá trị pháp lý”.

Với lý do này thì việc tuyên xử nguyên đơn Trần Thị Lý phải trả cho bà Hà Thị Kim Phương số tiền 7 tỷ đồng liệu có hợp tình, hợp lý?