Quốc hội thông qua Luật 86/2025/QH15 sửa đổi Bộ luật Hình sự 2015, theo đó, quy định không thi hành án tử hình đối với người mắc ung thư giai đoạn cuối từ 01/7/2025.
Tử hình là hình phạt đặc biệt chỉ áp dụng đối với người phạm tội đặc biệt nghiêm trọng thuộc một trong nhóm các tội xâm phạm an ninh quốc gia, xâm phạm tính mạng con người, các tội phạm về ma túy, tham nhũng và một số tội phạm đặc biệt nghiêm trọng khác do Bộ luật Hình sự quy định.
Theo khoản 3 Điều 40 Bộ luật Hình sự năm 2015, không thi hành án tử hình với người bị kết án nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:
- Phụ nữ có thai hoặc phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi.
- Người đủ 75 tuổi trở lên.
- Người bị kết án tử hình về tội tham ô tài sản, tội nhận hối lộ mà sau khi bị kết án đã chủ động nộp lại ít nhất ba phần tư tài sản tham ô, nhận hối lộ và hợp tác tích cực với cơ quan chức năng trong việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm hoặc lập công lớn.
Tuy nhiên, theo khoản 1 Điều 1 Luật số 86/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự (có hiệu lực từ ngày 1/7/2025), ngoài việc giữ hai trường hợp không thi hành án tử hình đối với người bị kết án nếu họ là phụ nữ có thai hoặc phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi; người đủ 75 tuổi trở lên; còn bổ sung thêm trường hợp thứ ba không bị thi hành án tử hình là người mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối.
 |
| Ảnh minh họa |
Việc bổ sung quy định này cho thấy sự nhân đạo trong chính sách hình sự Việt Nam, khi thừa nhận rằng đối với những người đang ở giai đoạn cuối của bệnh hiểm nghèo, án tử hình không còn là biện pháp răn đe hay cần thiết để bảo vệ xã hội.
Đồng thời, quy định này còn góp phần giảm bớt các thủ tục tố tụng, tiết kiệm chi phí ngân sách và giảm áp lực cho cơ quan thi hành án, hướng đến một hệ thống pháp luật vừa nghiêm khắc, vừa mang tính nhân văn.
Đồng thời, Luật số 86/2025/QH15 đã bãi bỏ quy định không thi hành án tử hình đối với người bị kết án nếu: "Người bị kết án tử hình về tội tham ô tài sản, tội nhận hối lộ mà sau khi bị kết án đã chủ động nộp lại ít nhất ba phần tư tài sản tham ô, nhận hối lộ và hợp tác tích cực với cơ quan chức năng trong việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm hoặc lập công lớn".
Theo Luật số 86/2025/QH15, từ ngày 1/7/2025, đối với tội tham ô tài sản, tội nhận hối lộ thì hình thức phạt cao nhất là chung thân (không còn án tử hình).
Trong các trường hợp không thi hành án tử hình nêu trên thì hình phạt tử hình được chuyển thành tù chung thân.
Đây là điểm mới mang tính tiến bộ và nhân đạo trong luật hình sự Việt Nam, thể hiện cân bằng giữa công lý và lòng nhân ái.
