Trường hợp nào được đóng bù BHXH để đủ điều kiện hưởng lương hưu?

Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2025) đã mở rộng cơ hội hưởng lương hưu khi giảm thời gian đóng tối thiểu từ 20 năm xuống còn 15 năm, đồng thời quy định rõ các trường hợp được đóng bù hoặc đóng một lần cho thời gian còn thiếu. Đây là những chính sách quan trọng giúp nhiều người lao động hoàn thiện điều kiện để được hưởng lương hưu.

Đóng một lần cho thời gian còn thiếu tối đa 6 tháng

Đối với những người đang tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc, nếu đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng thời gian đóng BHXH còn thiếu không quá nhiều, pháp luật cho phép đóng một lần để hưởng lương hưu ngay.

Điều kiện áp dụng: Người lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng thời gian đóng BHXH bắt buộc còn thiếu tối đa 06 tháng để đủ điều kiện hưởng lương hưu.

Mức đóng: Bằng tổng mức đóng của người lao động và người sử dụng lao động trước khi nghỉ việc vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Thời điểm đóng: Sớm nhất là tháng trước liền kề tháng đủ điều kiện hưởng lương hưu.

Căn cứ pháp lý: Khoản 7 Điều 33 Luật BHXH 2024; Khoản 2 Điều 12 Thông tư 12/2025/TT-BNV.

Đóng một lần cho thời gian còn thiếu tối đa 5 năm

Đây là chính sách giúp những người tham gia BHXH tự nguyện hoặc những người từ BHXH bắt buộc chuyển sang có cơ hội nhận lương hưu khi đã về già.

Điều kiện áp dụng: Người tham gia đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định nhưng thời gian đóng BHXH còn thiếu không quá 05 năm (60 tháng) thì được đóng một lần cho đủ 15 năm (theo Luật mới) hoặc 20 năm (theo quy định chuyển tiếp) để hưởng lương hưu.

Mức đóng: Được tính bằng tổng mức đóng của các tháng còn thiếu, áp dụng lãi gộp bằng lãi suất đầu tư quỹ BHXH bình quân tháng của năm trước liền kề.

Thời điểm hưởng: Tính từ ngày đầu tiên của tháng liền kề sau tháng đóng đủ số tiền cho những năm còn thiếu.

Căn cứ pháp lý: Điểm e khoản 2 Điều 36 Luật BHXH 2024; Điều 7 Nghị định 159/2025/NĐ-CP; Khoản 6 Điều 5 Thông tư 11/2025/TT-BNV.

Đóng bù sau thời gian tạm dừng đóng

Trong trường hợp doanh nghiệp và người lao động gặp khó khăn khách quan, pháp luật cho phép tạm dừng đóng và sau đó phải đóng bù.

Trường hợp 1: Người sử dụng lao động gặp khó khăn phải tạm dừng sản xuất, kinh doanh dẫn đến không có khả năng đóng BHXH thì được tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất tối đa 12 tháng. Hết thời hạn này, người sử dụng lao động phải đóng bù cho thời gian tạm dừng đóng.

Trường hợp 2: Người lao động bị tạm giam, tạm đình chỉ công việc. Nếu sau đó được truy lĩnh đủ tiền lương (do bị oan, sai hoặc không bị kỷ luật) thì phải thực hiện đóng bù BHXH cho thời gian này.

Lưu ý: Nếu trong thời gian tạm dừng đóng mà người lao động đủ điều kiện hưởng hưu trí thì phải đóng bù ngay để giải quyết chế độ.

Căn cứ pháp lý: Điều 37 Luật BHXH 2024; Điều 9 Nghị định 157/2025/NĐ-CP; Điều 10 Nghị định 158/2025/NĐ-CP.

Đóng bù cho phần còn thiếu để hưởng trợ cấp hằng tháng

Luật BHXH 2024 cũng bổ sung chế độ cho những người đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu và cũng chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Quyền lợi: Nếu thời gian đóng BHXH không đủ để hưởng trợ cấp hằng tháng cho đến khi đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội (75 tuổi), người lao động có thể đóng một lần cho phần còn thiếu để được hưởng chế độ này.

Căn cứ pháp lý: Khoản 3 Điều 23 Luật BHXH 2024; Khoản 3 Điều 23 Nghị định 158/2025/NĐ-CP.

Có thể thấy, Luật BHXH 2024 đã tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người lao động trong việc tiếp cận chế độ hưu trí, đặc biệt thông qua việc giảm thời gian đóng BHXH tối thiểu từ 20 năm xuống còn 15 năm và mở rộng các trường hợp được đóng một lần hoặc đóng bù thời gian còn thiếu.

Để bảo đảm quyền lợi của mình, người lao động nên thường xuyên theo dõi quá trình tham gia BHXH trên ứng dụng VssID hoặc liên hệ cơ quan BHXH nơi quản lý để kiểm tra, đối chiếu thông tin. Việc chủ động nắm rõ thời gian đã đóng và các quy định về đóng bù sẽ giúp người lao động kịp thời hoàn thiện điều kiện, đủ điều kiện hưởng lương hưu và bảo đảm an sinh khi hết tuổi lao động.