Tháo gỡ rào cản cho đô thị đặc biệt

Thiết lập bệ đỡ thể chế vượt trội và phân quyền thực chất cho địa phương

Dự thảo Luật Phát triển đô thị quy định khung chính sách đặc thù sẽ áp dụng trực tiếp cho TP. Hồ Chí Minh và các địa phương được công nhận là đô thị đặc biệt.

Riêng với Hà Nội, việc áp dụng luật này sẽ do HĐND Thành phố tự quyết định dựa trên nền tảng Luật Thủ đô, ngoại trừ các quy định về khu kinh tế đặc biệt.

Đối với các đô thị tiềm năng chưa được công nhận cấp đặc biệt như Đồng Nai, Chính phủ sẽ xem xét cho phép áp dụng thí điểm một số cơ chế phù hợp với năng lực thực thi và điều kiện đặc thù của địa phương nhằm mang lại sự linh hoạt tối đa cho thực tế phát triển.

Trọng tâm của dự thảo là bảo đảm cơ sở pháp lý vững chắc để TP. Hồ Chí Minh phát triển thành đô thị tầm cỡ quốc tế, quản trị thông minh theo mô hình đa trung tâm và giữ vai trò hạt nhân điều phối Vùng đô thị đặc biệt.

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm, dự thảo hướng tới việc trao quyền chủ động thực chất cho chính quyền địa phương thông qua phân cấp mạnh mẽ.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú nhấn mạnh nguyên tắc phân quyền triệt để sẽ luôn song hành với cơ chế kiểm soát quyền lực kết hợp hài hòa giữa tiền kiểm và hậu kiểm, bảo đảm mọi cơ chế đặc thù đều được giám sát chặt chẽ và nhất quán với hệ thống pháp luật chung.

Để thực thi hiệu quả các mục tiêu này, hệ thống chính sách thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt đã được thiết kế chi tiết trong 35 điều của dự thảo, bao trùm từ việc tinh gọn bộ máy chính quyền, chế độ công vụ, quy hoạch xây dựng cho đến phát triển kinh tế - xã hội, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và liên kết vùng.

Khai phá không gian phát triển mới từ mô hình khu kinh tế đặc biệt

Dự thảo lần này xây dựng khung pháp lý vượt trội để hình thành và phát triển các khu kinh tế đặc biệt với quy mô 20 điều khoản quy định.

Đây là giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa tiềm năng của các vùng đảo, khu vực ven biển có thế mạnh về kinh tế biển và giữ vị trí trọng yếu về an ninh, quốc phòng của đất nước.

Bằng cách áp dụng bộ máy hành chính tinh gọn và 6 nhóm chính sách ưu đãi đặc thù như thiết lập khu phi thuế quan và hoạt động kinh doanh miễn thuế, các khu vực này được kỳ vọng sẽ tạo ra "lực hút" mạnh mẽ đối với dòng vốn đầu tư chất lượng cao trên toàn cầu.

Việc xác lập địa vị pháp lý rõ ràng cho mô hình này không chỉ khỏa lấp khoảng trống pháp luật hiện hành mà còn tạo bệ phóng vững chắc để phát triển kinh tế biển sâu rộng.

Sự xuất hiện của các quy định mới sẽ biến các khu kinh tế đặc biệt thành những vùng thử nghiệm thể chế tiên phong và là những cực tăng trưởng năng động, từ đó đóng góp quan trọng vào động lực phát triển kinh tế chung của cả nước trong giai đoạn tới.