Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng

Tại Tọa đàm, đại diện Hiệp hội Ngân hàng (HHNH) đã nêu những khó khăn, vướng mắc do quy định mâu thuẫn, chồng chéo trong cùng một văn bản quy phạm (VBQPPL); quy định không rõ ràng, nhiều cách hiểu khác nhau, không khả thi; quy định của VBQPPL tạo gánh nặng chi phí tuân thủ, chưa có quy định hoặc có quy định của VBQPPL nhưng hạn chế đổi mới sáng tạo, phát triển động lực tăng trưởng mới, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, hội nhập quốc tế.

Cụ thể, mục 1, phần III Công văn số 02/TANDTC-PC ngày 02/8/2021 (“Công văn 02), có một số nội dung chưa thực sự phù hợp với quy định tại khoản 2, Điều 133 Bộ luật Dân sự.

Theo đại diện HHNH, mặc dù Công văn này không phải VBQPPL nhưng đã được các TA thường xuyên áp dụng trong quá trình giải quyết các vụ tranh chấp về tài sản là bất động sản, giao dịch chuyển quyền sở hữu bất động sản trước khi bất động sản này được thế chấp cho NH…

HHNH đề xuất HĐTP TAND Tối cao ban hành Nghị quyết hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật trong xét xử đối với các vụ việc trên như sau: Trường hợp giao dịch chuyển quyền sở hữu bất động sản vô hiệu, sau đó bên nhận chuyển quyền đã được cấp GCN quyền sở hữu bất động sản và đã thế chấp bất động sản đó cho NH theo đúng quy định của pháp luật thì giao dịch thế chấp đó không vô hiệu

Đối với khoản 45, Điều 174 Luật Đất đai năm 2024, HHNH đề xuất giải thích lại quy định này về gia hạn thời hạn sử dụng đất nông nghiệp.

Đối với điểm a, khoản 1, Điều 184 Luật Nhà ở năm 2023 và điểm a, khoản 1, Điều 45 Luật Đất đai năm 2024, HHNH đề xuất sửa đổi, bổ sung, thay thế, ban hành mới VBQPPL (theo đúng trình tự, thủ tục rút gọn ban hàng VBQPPL của Luật Ban hành VBQPPL năm 2025).

Đại diện HHNH cũng đề xuất sửa Điều 90 Luật THADS theo hướng đã được điều chỉnh tại Nghị quyết 42/2017/NQ-QH14 về thí điểm xử lý nợ xấu.

Trong đó xác định chấp hành viên chỉ kê biên, xử lý tài sản đang được cầm cố, thế chấp nếu được sự đồng ý của TCTD và phải đảm bảo quyền ưu tiên thanh toán của TCTD.

Đối với khoản 3, Điều 139; khoản 24, Điều 4 Luật Các TCTD, đại diện HHNH đề xuất NHNN, Bộ Tư pháp có hướng dẫn đối với việc nhận tài sản là bất động sản để gán nợ và bán, chuyển nhượng tài sản này tương ứng với quy định tại Luật Các TCTD để các TCTD có căn cứ thực hiện; NHNN Việt Nam, Tổng cục quản lý đất đai có văn bản hướng dẫn nghiệp vụ theo đúng tinh thần quy định tại khoản 3 Điều 139 Luật Các TCTD 2024, trong đó TCTD được quyền nhận gán nợ tài sản là bất động sản cho cả mục đích xử lý nợ; sửa đổi khái niệm người liên quan thống nhất…

Bên cạnh đó, HHNH cũng đề xuất sửa đổi Luật Khoáng sản năm 2010 và văn bản hướng dẫn thi hành, trong đó quy định chi tiết trình tự, thủ tục nhận thế chấp, xử lý tài sản bảo đảm là quyền khai thác khoáng sản…

Tại Tọa đàm, nhiều đại biểu đã bổ sung thêm một số khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của các TCTD từ thực tiễn, đồng thời đề xuất phương án xử lý.

Kết luận Tọa đàm, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú ghi nhận và đánh giá cao ý kiến của các đại biểu. Thứ trưởng đánh giá, các kiến nghị, đề xuất đều chất lượng, hiệu quả, hữu ích với hệ thống ngân hàng; đồng thời đề nghị HHNH tập hợp các ý kiến để phối hợp với Bộ Tư pháp, các bên liên quan để đề xuất theo thẩm quyền, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trên, mong tiếp tục nhận được sự hỗ trợ của HHNH, các TCTD…

Tiếp thu ý kiến của Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng Nguyễn Quốc Hùng khẳng định sẽ tổng hợp các ý kiến theo hướng dẫn của Bộ Tư pháp; đề nghị các TCTC rà soát lại những vướng mắc liên quan đến hoạt động kinh doanh từ thực tiễn để kiến nghị, tháo gỡ, bảo đảm hoạt động có hiệu quả.