Tham gia nghĩa vụ CAND, công dân có trách nhiệm gì?

Trách nhiệm của công dân được tuyển chọn

Theo Điều 15 Nghị định số 70/2019/NĐ-CP ngày 23/8/2019 của Chính phủ quy định về thực hiện nghĩa vụ tham gia CAND (được sửa đổi bổ sung bởi khoản 7 Điều 11 Nghị định số 184/2025/NĐ-CP) quy định trách nhiệm của công dân được tuyển chọn thực hiện nghĩa vụ như sau:

Có mặt đúng thời gian và địa điểm ghi trong Quyết định gọi. Nếu có lý do chính đáng mà không thể đến đúng thời gian, địa điểm thì phải có xác nhận của Trường Công an cấp xã nơi cư trú hoặc cơ quan, tổ chức nơi làm việc và báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã.

Trong thời gian phục vụ tại ngũ thực hiện nghĩa vụ, trách nhiệm và những việc sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ CAND không được làm quy định tại Điều 31, Điều 32 Luật CAND năm 2018.

Cụ thể:

Điều 31. Nghĩa vụ, trách nhiệm của sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ CAND:

1. Tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, nhân dân, với Đảng và Nhà nước.

2. Nghiêm chỉnh chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, điều lệnh CAND, chỉ thị, mệnh lệnh của cấp trên.

3. Trung thực, dũng cảm, cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu, hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao.

4. Tôn trọng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân; Liên hệ chặt chẽ với nhân dân; Tận tụy phục vụ Nhân dân, kính trọng, lễ phép đối với nhân dân.

5. Thường xuyên học tập nâng cao trình độ chính trị, pháp luật, khoa học - kỹ thuật, chuyên môn, nghiệp vụ; Rèn luyện phẩm chất cách mạng, ý thức tổ chức kỷ luật và thể lực.

6. Chịu trách nhiệm trước pháp luật và cấp trên về mệnh lệnh của mình, về việc chấp hành mệnh lệnh của cấp trên và việc thực hiện nhiệm vụ của cấp dưới thuộc quyền.

Khi nhận mệnh lệnh của người chỉ huy, nếu có căn cứ cho là mệnh lệnh đó trái pháp luật thì phải báo cáo ngay với người ra mệnh lệnh; Trường hợp vẫn phải chấp hành mệnh lệnh thì không phải chịu trách nhiệm về hậu quả của việc thi hành mệnh lệnh đó và báo cáo kịp thời lên cấp trên trực tiếp của người ra mệnh lệnh.

Công dân thực hiện nghĩa vụ tham gia lực lượng CAND được hưởng đầy đủ chế độ, chính sách của Bộ Công an. (Ảnh: Chinhphu.vn)

Điều 32. Những việc sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ CAND không được làm:

1. Lợi dụng, lạm dụng chức vụ, quyền hạn được giao để xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

2. Những việc trái với pháp luật, điều lệnh CAND và những việc mà pháp luật quy định cán bộ, công chức, viên chức không được làm.

Chế độ đãi ngộ và quyền lợi mới nhất

Công dân thực hiện nghĩa vụ tham gia lực lượng CAND được hưởng đầy đủ chế độ, chính sách theo quy định của Luật Nghĩa vụ quân sự 2015, Nghị định 27/2016/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư 101/2025/TT-BCA của Bộ Công an.

Trong thời gian phục vụ tại ngũ, chiến sĩ được bảo đảm đầy đủ tiêu chuẩn về lương thực, thực phẩm, quân trang, chỗ ở, phụ cấp hằng tháng, nhu yếu phẩm và các điều kiện sinh hoạt văn hóa, tinh thần phù hợp với tính chất nhiệm vụ. Chế độ trong các ngày lễ, Tết; Chăm sóc y tế khi ốm đau, bị thương, tai nạn cũng được thực hiện theo quy định pháp luật.

Về chế độ tiền lương, hạ sĩ quan, binh sĩ được hưởng phụ cấp cấp bậc hàm theo Nghị định 204/2004/NĐ-CP; trường hợp phục vụ tại ngũ từ tháng thứ 25 trở đi được hưởng thêm 250% phụ cấp theo quy định.

Bên cạnh đó, chiến sĩ được khen thưởng khi lập thành tích; Được hưởng chế độ ưu đãi nếu bị thương khi làm nhiệm vụ. Trường hợp hi sinh hoặc từ trần trong khi làm nhiệm vụ, thân nhân được hưởng chính sách theo quy định của pháp luật.

Chiến sĩ nghĩa vụ cũng được bảo đảm tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế; Được nghỉ phép hằng năm 10 ngày kể từ tháng phục vụ thứ 13.

Trường hợp trước khi nhập ngũ đang học tập hoặc có giấy báo nhập học tại cơ sở giáo dục nghề nghiệp, Đại học thì được bảo lưu kết quả và tiếp nhận trở lại trường sau khi hoàn thành nghĩa vụ. Thời gian tại ngũ được tính vào thời gian công tác.

Đối với thân nhân, được hưởng bảo hiểm y tế, trợ cấp khó khăn đột xuất; Con đẻ, con nuôi hợp pháp của chiến sĩ được miễn, giảm học phí theo quy định.

Khi xuất ngũ, nếu có thời gian phục vụ từ đủ 12 tháng trở lên trong CAND, công dân được hỗ trợ đào tạo nghề; Hưởng trợ cấp xuất ngũ một lần, trợ cấp tạo việc làm, tiền tàu xe và phụ cấp đi đường về nơi cư trú.

Nếu đủ điều kiện, tiêu chuẩn còn được dự tuyển vào các trường CAND trình độ đại học, trung cấp; Được cộng điểm ưu tiên trong tuyển sinh theo quy định của Bộ GD&ĐT và có thể được xét chuyển sang chế độ chuyên nghiệp khi hết thời hạn phục vụ tại ngũ.