Tây Ninh tăng cường liên kết viện, trường với doanh nghiệp trong nghiên cứu khoa học
Sở Khoa học và công nghệ (KH&CN) Tây Ninh đổi mới nhiệm vụ khoa học, công nghệ theo hướng xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và địa phương, gắn nghiên cứu với sản phẩm đầu ra, khả năng ứng dụng và thương mại.
Gắn nghiên cứu với nhu cầu doanh nghiệp
Tây Ninh đang đẩy mạnh liên kết giữa cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp nhằm đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo gắn chặt hơn với sản xuất, kinh doanh và những vấn đề thực tiễn của địa phương.
Thời gian qua, tỉnh đã ký kết hợp tác với 12 viện, trường và 4 doanh nghiệp lớn; đồng thời giao doanh nghiệp, hợp tác xã chủ trì 10 nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh.
Một trong những định hướng mới là chuyển từ đề xuất nhiệm vụ theo khả năng nghiên cứu sang đặt hàng theo các “bài toán” cụ thể của thực tiễn.
Theo Sở KH&CN Tây Ninh, kế hoạch nhiệm vụ KH&CN và đổi mới sáng tạo năm 2027 được xây dựng theo hướng huy động viện nghiên cứu, trường đại học, tổ chức KH&CN cùng các sở, ngành, địa phương tham gia xác định vấn đề, đề xuất ý tưởng và lựa chọn giải pháp phù hợp.
Nhiệm vụ phải có sản phẩm cụ thể, địa chỉ ứng dụng và khả năng huy động nguồn lực xã hội.
Đối với nhiệm vụ phát triển công nghệ, tỉnh yêu cầu kết quả có khả năng sản xuất thử, kiểm soát chất lượng, chi phí và thương mại hóa; đồng thời phải có doanh nghiệp, cơ quan hoặc tổ chức cam kết tiếp nhận, ứng dụng hoặc tham gia thực hiện.
Các viện, trường và tổ chức nghiên cứu được khuyến khích phối hợp với địa phương, doanh nghiệp ngay từ khâu xác định vấn đề, xây dựng mục tiêu, sản phẩm và phương án ứng dụng. Đồng thời, các sở, ngành và UBND cấp xã có trách nhiệm rà soát những vấn đề trọng tâm, cấp thiết, xác định rõ đầu ra, đơn vị tiếp nhận và khả năng ứng dụng trước khi đề xuất nhiệm vụ.
Trong năm 2027, Tây Ninh ưu tiên các hướng nghiên cứu gắn với lợi thế và nhu cầu phát triển của tỉnh như công nghệ số, AI, IoT, dữ liệu lớn; nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp tuần hoàn; chế biến sâu, logistics, thương mại biên giới, kinh tế cửa khẩu; phát triển doanh nghiệp, nguồn nhân lực chất lượng cao và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Một số nhiệm vụ đang triển khai đã bám sát đặc thù địa phương như ứng dụng IoT, GIS trong sản xuất mãng cầu Bà Đen; nghiên cứu kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp; xây dựng hệ sinh thái Halal gắn với chuỗi cung ứng nông sản; phát triển doanh nghiệp KH&CN dựa trên tài sản trí tuệ và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp khởi nghiệp.
Bên cạnh đó, Trung tâm Đổi mới sáng tạo tỉnh Tây Ninh (TNIC) đã hỗ trợ miễn phí địa điểm đặt văn phòng đại diện cho 3 doanh nghiệp khởi nghiệp tiềm năng, đồng thời xây dựng kênh thương mại điện tử nhằm hỗ trợ quảng bá, tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Tăng liên kết viện, trường với doanh nghiệp
Việc Tây Ninh thúc đẩy cơ chế đặt hàng nhiệm vụ từ những vấn đề thực tiễn cũng phù hợp với định hướng chung đang được Chính phủ đặt ra đối với hoạt động nghiên cứu và phát triển KH&CN.
Vừa 23/10, tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc thúc đẩy liên kết viện nghiên cứu, trường đại học với cộng đồng doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển khoa học và công nghệ, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng chủ trì hội nghị.
Dự và chủ trì tại điểm cầu Tây Ninh có Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Tấn Hòa. Bộ KH&CN đã phân tích thực trạng, những điểm nghẽn và giải pháp thúc đẩy liên kết viện nghiên cứu, trường đại học với doanh nghiệp.
Theo Bộ KH&CN, hiệu quả mô hình liên kết giữa Nhà nước, viện, trường và doanh nghiệp không thể chỉ được đánh giá thông qua số lượng biên bản ghi nhớ hợp tác, mà cần được đo lường bằng cơ chế phân chia lợi ích, dòng tiền và trách nhiệm cụ thể của các bên.
Giai đoạn 2021 - 2025, doanh nghiệp chủ trì 181 trong tổng số hơn 1.450 nhiệm vụ KH&CN cấp quốc gia, chiếm 12,5% về số lượng và 25,7% về kinh phí. Tỷ lệ nhiệm vụ cấp địa phương có doanh nghiệp liên kết, đối ứng vốn đạt khoảng 21%.
Theo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII), Việt Nam xếp thứ 24 trong số 133 quốc gia, nền kinh tế về hợp tác nghiên cứu và phát triển giữa trường đại học với doanh nghiệp.
Tuy nhiên, mức đầu tư cho nghiên cứu và phát triển của doanh nghiệp Việt Nam còn thấp, trong khi nguồn nhân lực nghiên cứu chủ yếu tập trung tại các trường đại học và viện nghiên cứu.
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho rằng sự đứt gãy trong liên kết đang cản trở bước tiến của nền kinh tế.
Nhiều đề tài, nhiệm vụ nghiên cứu chưa xuất phát từ yêu cầu thực tế của nền kinh tế, nhu cầu của doanh nghiệp và thị trường.
Theo Phó Thủ tướng, nhiều cơ chế, chính sách mới đã được ban hành tương đối đầy đủ, nhưng việc đưa chính sách vào cuộc sống vẫn còn chậm, nhất là trong nghiên cứu, phát triển KH&CN.
Phó Thủ tướng yêu cầu phải biến chính sách, nghị quyết thành những kết quả có thể đo đếm được, đưa KH&CN thực sự trở thành sức mạnh phát triển của đất nước, không triển khai theo phong trào.
Để tháo gỡ điểm nghẽn, Phó Thủ tướng nhấn mạnh các đề tài nghiên cứu phải xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp.
Các bộ, ngành liên quan cần khẩn trương xử lý những vướng mắc, bất cập, tạo điều kiện để viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp hình thành mối liên kết thực chất hơn trong nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa kết quả KH&CN.
