Tận diệt nguồn thủy sản sông Đồng Nai

Tuy nhiên, thời gian gần đây, nhiều ngư dân buộc phải bỏ nghề tìm cách khác để mưu sinh vì một số đối tượng dùng thuốc trừ sâu để đánh bắt khiến nguồn thủy sản cạn kiệt. Mặc dù Thanh tra Sở TN&MT tỉnh Đồng Nai đã nhiều lần có văn bản gửi Sở NN&PTNT và các huyện, TP Biên Hòa tăng cường công tác kiểm tra dọc ven sông, xử lý nghiêm người dân dùng thuốc trừ sâu và các hành vi vi phạm pháp luật khác khai thác thủy sản trên dòng sông này.

Nhưng đến nay, dường như những biện pháp nêu trên chưa đủ cứng rắn để dẹp bỏ tệ nạn bức tử dòng sông trù phú này. Phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam đã trở lại sông Đồng Nai đoạn chảy từ hồ Trị An đến giáp địa bàn quận 9 (TP.HCM) để phản ánh tình trạng đáng báo động này.

Dùng thuốc trừ sâu để bắt tôm, cá

Ngày 28/4, theo chân anh NVH, một ngư dân có nhiều năm gắn bó với nghề lặn bắt tôm càng xanh dưới lòng sông Đồng Nai, chúng tôi chứng kiến nhiều đối tượng đang dùng thuốc trừ sâu để đánh bắt tôm, cá. Anh NVH cho hay, để bắt được tôm càng xanh, những người này dùng thuốc trừ sâu hiệu Fastac 5EC cho vào trong một chai nước lớn, đổ cát vào cho chai nặng để nhấn chìm xuống lòng sông. Sau đó, chúng đục thủng lỗ ở nắp chai, dùng thuyền kéo dọc một đoạn sông dài. Khoảng 5 đến 7 phút sau khi hòa vào nguồn nước, tôm sẽ bị cay mắt, trôi dạt vào bờ.

Được biết, thuốc trừ sâu Fastac 5EC là loại thuốc có tác động tiếp xúc, vị độc hạ gục các loại côn trùng như: rầy, bọ xít, bọ trĩ, sâu cuốn lá, rệp. Chính vì vậy mà những con tôm càng xanh được bắt về bị nhiễm chất độc hại ít nhất trong vòng 7 ngày, từ đó thực khách là những người lãnh đủ.

Trao đổi với chúng tôi, một người dân tên Linh sống nhiều năm bằng nghề lặn sông bắt tôm, cá ở xã Thạnh Phú, huyện Vĩnh Cửu (Đồng Nai) cho hay, nếu trước đây, người dân sông nước vùng này dùng phương pháp bắt tôm thông thường thì chỉ xiên những con tôm loại nhất hoặc loại hai, ít ai bắt tôm nhỏ hơn. “Giờ thì lặn cả đêm cũng không tìm ra con tôm loại ba nữa” anh Linh than thở.

Không chỉ tôm, cá chết mà nguồn nước cung cấp cho người dân Đồng Nai cũng bị nhiễm thuốc trừ sâu.

Ngày 28/4, theo chân một thuyền đánh cá, tôm dọc sông Đồng Nai, chúng tôi chứng kiến 2 thuyền đang dùng thuốc trừ sâu để đánh bắt thủy sản. Điều đáng lo ngại là vị trí mà hai thuyền đánh bắt lại nằm ngay miệng ống hút nước của phân xưởng nước thô của Nhà máy nước Thiện Tân (xã Thiện Tân, huyện Vĩnh Cửu, nơi cung cấp nước cho TP Biên Hòa).

Theo một lãnh đạo Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Đồng Nai thì loại thuốc trừ sâu nhãn nhiệu Factac mà người dân đổ xuống sông để đánh bắt thuộc nhóm rất độc với tôm, cá và con người (độ độc thuộc nhóm 2, độ độc cao). Khi con người uống phải nước có tồn dư của hai loại thuốc trừ sâu này, chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe”.

Còn một cán bộ Trung tâm y tế dự phòng tỉnh Đồng Nai thì cho rằng, khi sử dụng thuốc trừ sâu để đánh bắt tôm, cá sẽ làm suy kiệt nguồn lợi thủy sản, gây ô nhiễm nguồn nước, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống, sức khỏe con người. Thuốc Fastac độc tố cao chính vì vậy mà khi sử dụng tôm, cá bị nhiễm thuốc trừ sâu có thể không gây ngộ độc cấp nhưng về lâu dài sẽ tác hại khó lường. Người dùng có thể gặp rối loạn về da, mắt và đường hô hấp hoặc có thể gây ung thư, vô sinh hoặc biến đổi gien. Ngoài ra, các loài thủy sinh khác khi bị “dính” thuốc trừ sâu, có loài sẽ không chết nhưng tồn dư của thuốc thì còn và người khác đánh bắt được đem về ăn cũng ảnh hưởng nghiêm trọng.

Đến dùng điện để bắt hàng loạt

Không dừng lại ở việc đổ thuốc trừ sâu, nhiều đối tượng còn mang cả điện xuống lòng sông để tận diệt tôm, cá.

Nhiều người dân cho biết, nếu thuốc trừ sâu Fastac khi pha loãng trong nước chỉ bắt được tôm càng xanh và những loại cá nhỏ thì nay, nhiều đối tượng còn chế hẳn bộ dụng cụ kích điện công suất lớn, mang xuống lòng sông để chích cá, tôm.

Anh Đ.T.L., một người chuyên dùng điện để bắt cá, tôm cho biết, mặc dù dùng điện để đánh cá, tôm rất nguy hiểm, có thể đe dọa đến tính mạng nhưng vì cuộc sống mưu sinh nên đành phải liều.

Cũng theo anh L. thì, nếu như trước đây, mọi người chỉ dùng xiên và bắt tôm to thì không ai dùng điện. Tuy nhiên, kể từ khi một số người dùng thuốc trừ sâu để bắt tôm thì họ buộc phải chuyển sang đánh điện may ra mới có thể kiếm được miếng ăn.

Theo một người dân tên Văn thì, gần như không một con tôm, cá nào thoát được khi dòng điện đi qua. “Đến người khi xảy ra sơ suất còn bỏ mạng, huống chi tôm cá” anh Tân nói về một trường hợp bị điện giật chết trên khúc sông này khi lặn chích điện cá, tôm.

Trước tình hình sử dụng thuốc trừ sâu, kích điện để tận diệt nguồn thuỷ sản trên sông Đồng Nai gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái của dòng sông cũng như chất lượng nước, đe doạ trực tiếp đến sức khoẻ của người dân. Các cơ quan chức năng liên quan cần có biện pháp đồng bộ để xử lý triệt để vấn đề nêu trên nhằm trả lại “sức khoẻ” cho sông Đồng Nai cũng như người dân trong khu vực.