Quy định mới về đăng ký hộ kinh doanh

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, trong đó nêu rõ các quy định liên quan đến hộ kinh doanh và thủ tục đăng ký hộ kinh doanh.

Theo Nghị định, hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh.

Trong trường hợp các thành viên hộ gia đình cùng đăng ký, họ phải ủy quyền bằng văn bản (có công chứng hoặc chứng thực) cho một thành viên làm người đại diện hộ kinh doanh.

Cá nhân, thành viên hộ gia đình là công dân Việt Nam có năng lực hành vi dân sự đầy đủ đều có quyền thành lập hộ kinh doanh, trừ các trường hợp sau:

Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị tạm giam, đang chấp hành hình phạt tù, đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc đang bị Tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định. Người không được thành lập hộ kinh doanh theo quy định của luật chuyên ngành.

Nghị định quy định rõ, hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối và những người bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, kinh doanh lưu động, kinh doanh thời vụ, làm dịch vụ có thu nhập thấp sẽ không phải đăng ký hộ kinh doanh.

Tuy nhiên, quy định này không áp dụng nếu họ kinh doanh các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ quy định mức thu nhập thấp cụ thể áp dụng trên địa bàn.

Các đối tượng này vẫn có thể đăng ký hộ kinh doanh nếu có nhu cầu.

Giấy chứng nhận đăng ký Hộ kinh doanh

Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh là văn bản (bản giấy hoặc điện tử) do Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã cấp.

Giấy này ghi lại thông tin đăng ký do người thành lập hoặc hộ kinh doanh tự kê khai và tự chịu trách nhiệm. Đặc biệt, Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh đồng thời là Giấy chứng nhận đăng ký thuế của hộ kinh doanh.

Hộ kinh doanh sẽ được cấp Giấy chứng nhận khi đáp ứng đủ các điều kiện: Ngành, nghề kinh doanh không bị cấm đầu tư kinh doanh; Tên hộ kinh doanh được đặt đúng quy định; Hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh hợp lệ; Nộp đủ lệ phí theo quy định.

Hộ kinh doanh có quyền hoạt động kinh doanh kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận, trừ các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh không phải là giấy phép kinh doanh.

Hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký:

Chủ hộ kinh doanh hoặc người được ủy quyền sẽ nộp hồ sơ đăng ký tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi đặt trụ sở.

Hồ sơ bao gồm: Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh; Bản sao văn bản ủy quyền có công chứng hoặc chứng thực của thành viên hộ gia đình cho một thành viên làm chủ hộ kinh doanh (áp dụng cho trường hợp hộ kinh doanh do các thành viên hộ gia đình đăng ký).

Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã sẽ cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh và gửi thông báo về Cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

Trường hợp hồ sơ không đủ điều kiện, thông báo bằng văn bản nêu rõ lý do và yêu cầu sửa đổi, bổ sung sẽ được gửi đến người nộp hồ sơ trong cùng thời hạn 03 ngày làm việc.

Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã sẽ từ chối cấp đăng ký nếu hộ kinh doanh: Đã bị thông báo về hành vi vi phạm thuộc trường hợp thu hồi hoặc đã bị quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh; Đang trong tình trạng pháp lý "Không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký".

Tuy nhiên, cơ quan đăng ký sẽ tiếp tục giải quyết thủ tục khi hộ kinh doanh đã khắc phục vi phạm hoặc không còn trong tình trạng "Không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký".

Nghị định cũng nêu rõ, nếu có yêu cầu bằng văn bản từ Tòa án, Cơ quan thi hành án, Cơ quan điều tra về việc hộ kinh doanh không được thực hiện thủ tục đăng ký, thì hộ kinh doanh sẽ không được thực hiện cho đến khi có ý kiến chấp thuận bằng văn bản của các cơ quan này.